Κοινωνική  οργή και “θύελλα” αντιδράσεων στη Βόρεια Εύβοια: Πάνω στα καμένα των 512.000 στρεμμάτων παρθένου δάσους ετοιμάζουν να… “φυτέψουν” Data Centers – Το σχέδιο… “ανασυγκρότησης” που μετατρέπει μια πληγωμένη γη σε ψηφιακή βιομηχανική ζώνη και πυροδοτεί έκρηξη για την τύχη του φυσικού πλούτου

Σε κλίμα έντονης κοινωνικής αναταραχής και βαθιάς ανησυχίας βρίσκεται η Βόρεια Εύβοια, καθώς στο νέο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας προβλέπεται η δυνατότητα εγκατάστασης Data Centers σε περιοχές που επλήγησαν σφοδρά από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2021, όταν κάηκαν περισσότερα από 512.000 στρέμματα, σε μεγάλο ποσοστό παρθένο δάσος.

Η πρόβλεψη αυτή, που εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα ανασυγκρότησης της περιοχής, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κατοίκους, τοπικούς φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίοι κάνουν λόγο για μια επικίνδυνη μεταστροφή του σχεδιασμού από την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος προς τη βιομηχανική και ψηφιακή αξιοποίησή του.

Το υπό διαμόρφωση σχέδιο δεν αφορά ακόμη συγκεκριμένο έργο, ωστόσο ανοίγει θεσμικά τον δρόμο για τη χωροθέτηση υποδομών κέντρων δεδομένων, δηλαδή εγκαταστάσεων υψηλής ενεργειακής και τεχνολογικής έντασης. Παράλληλα, εντάσσεται στο πλαίσιο της «δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης», που φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει το παραγωγικό μοντέλο της Βόρειας Εύβοιας μετά την καταστροφή.

Ωστόσο, η προοπτική εγκατάστασης τέτοιων ενεργοβόρων υποδομών σε έναν τόπο που βρίσκεται ακόμη σε φάση οικολογικής ανάρρωσης προκαλεί έντονο προβληματισμό. Οι αντιδράσεις εστιάζουν στον κίνδυνο αλλοίωσης του φυσικού τοπίου, στην ανάγκη εκτεταμένων συνοδών έργων και στην πιθανή επιβάρυνση ενός ήδη ευάλωτου οικοσυστήματος.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα Data Centers απαιτούν τεράστια κατανάλωση ενέργειας και νερού για συστήματα ψύξης, ενώ η ανάπτυξή τους συνεπάγεται πρόσθετες υποδομές, όπως γραμμές μεταφοράς ρεύματος και νέους υποσταθμούς, με περαιτέρω περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Την ίδια ώρα, η συζήτηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο ραγδαίας ανάπτυξης ψηφιακών υποδομών, με τη ζήτηση για Data Centers να εκτοξεύεται λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, του cloud computing και των δικτύων 5G, γεγονός που στρέφει το επενδυτικό ενδιαφέρον και σε νέες περιοχές με διαθέσιμους ενεργειακούς πόρους.

Παρά τα αναπτυξιακά επιχειρήματα, στην τοπική κοινωνία κυριαρχεί η αίσθηση ότι μια περιοχή που έχασε το φυσικό της κεφάλαιο κινδυνεύει να μετατραπεί σε ζώνη βαριάς τεχνολογικής εκμετάλλευσης, αντί να δοθεί προτεραιότητα στην πλήρη αναδάσωση και στην ενίσχυση των παραδοσιακών δραστηριοτήτων.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εκρηκτικό μείγμα αντιπαράθεσης ανάμεσα σε αναπτυξιακά σχέδια και περιβαλλοντικές ανησυχίες, με τη Βόρεια Εύβοια να βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο μιας κρίσιμης συζήτησης για το μέλλον της.