Σκηνικό διπλωματικού αδιεξόδου διαμορφώνεται ξανά γύρω από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις δύο πλευρές να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετικές εικόνες για το περιεχόμενο αλλά και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπό συζήτηση συμφωνία.
Mέση Ανατολή: Οι Ιρανοί διαψεύδουν τον Τραμπ κι αυτός τους βρίζει!-Καταιγισμός αναρτήσεων από τον Αμερικανό Πρόεδρο τις τελευταίες ώρες-Το παρασκήνιο της συμφωνίας, το σκληρό διπλωματικό παζάρι και οι δύο εκδοχές για τους όρους που έχουν διαρρεύσει στα ΜΜΕ
Ενώ πληροφορίες και διαρροές διακινούνται καθημερινά από διάφορα κέντρα ισχύος, η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη φαίνεται να συγκρούονται όχι μόνο για τους όρους της συμφωνίας αλλά ακόμη και για το αν αυτή βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή της.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνθετο διπλωματικό θρίλερ, στο οποίο μπλέκονται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι διεθνείς κυρώσεις, τα παγωμένα κεφάλαια της χώρας, η ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο, αλλά και οι ισορροπίες σε Λίβανο και Μέση Ανατολή.
Οι απαιτήσεις της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει θέσει ένα σαφές πλαίσιο τεσσάρων βασικών προϋποθέσεων προκειμένου να προχωρήσει οποιαδήποτε συμφωνία.
Πρώτη και σημαντικότερη απαίτηση είναι η καταστροφή και η πλήρης απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού που διαθέτει το Ιράν, ώστε να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα αξιοποίησής του για στρατιωτικούς σκοπούς στο μέλλον.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να αποδεσμεύσει τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία πριν διαπιστώσει στην πράξη ότι η Τεχεράνη τηρεί τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας. Οι ΗΠΑ ζητούν την άμεση και απρόσκοπτη λειτουργία της θαλάσσιας οδού, χωρίς περιορισμούς ή πολιτικούς όρους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Τέλος, η αμερικανική πλευρά επιμένει στη διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων που χαρακτηρίζει τρομοκρατικές, θεωρώντας ότι το ζήτημα αυτό αποτελεί βασικό πυλώνα για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Οι συγκεκριμένες θέσεις απέχουν σημαντικά από όσα παρουσιάζονται από ιρανικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχους, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να υπερβεί τις στρατηγικές «κόκκινες γραμμές» της.
Η ιρανική απάντηση και οι διαψεύσεις
Το πρακτορείο Noor News έσπευσε να διαψεύσει ότι υπάρχει οριστική συμφωνία, υπογραμμίζοντας πως το κείμενο εξακολουθεί να εξετάζεται και δεν έχει λάβει την απαιτούμενη πολιτική έγκριση από τα ανώτατα κέντρα λήψης αποφάσεων της χώρας.
Κατά την ιρανική εκδοχή, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ανοιχτές και καμία τελική απόφαση δεν έχει ληφθεί. Η Τεχεράνη απορρίπτει την εικόνα ότι έχει ήδη αποδεχθεί ένα πλαίσιο μονομερών υποχωρήσεων χωρίς αντίστοιχα ανταλλάγματα.
Την ίδια στιγμή, το IRNA παρουσιάζει μια διαφορετική προσέγγιση, εστιάζοντας κυρίως στην ανάγκη άρσης των οικονομικών πιέσεων, στην επιστροφή δεσμευμένων κεφαλαίων και στην ενσωμάτωση ευρύτερων περιφερειακών ζητημάτων στο τελικό πακέτο της συμφωνίας.
Ουσιαστικά, οι δύο πλευρές φαίνεται να διαφωνούν σε ένα θεμελιώδες ζήτημα: η Ουάσινγκτον ζητά πρώτα συμμόρφωση και μετά ανταλλάγματα, ενώ η Τεχεράνη απαιτεί οι οικονομικές παραχωρήσεις να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος της αρχικής συμφωνίας.
Οργισμένη αντίδραση Τραμπ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε με ιδιαίτερη ένταση στις πληροφορίες που διακινούνται από ιρανικής πλευράς, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παραποιεί την πραγματική εικόνα των συνομιλιών.
«Αυτά που είπαν, συμπεριλαμβανομένης της αδύναμης και αξιολύπητης δήλωσής τους περί συμφωνίας, δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο ίδιος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, χαρακτηρίζοντας τους Ιρανούς «πολύ άτιμους», ενώ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει περιθώριο για «καλή τη πίστει συναλλαγή» με την Τεχεράνη.
Συνδέοντας μάλιστα το ζήτημα με την ασφάλεια στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, αναφέρθηκε σε περιστατικό με drone που φέρεται να αφορούσε ινδικά πλοία τα οποία αποχωρούσαν από το Στενό του Ορμούζ και απηύθυνε νέα προειδοποίηση προς την ιρανική πλευρά: «Καλύτερα να συνέλθουν και γρήγορα».
Mέση Ανατολή: Οι Ιρανοί διαψεύδουν τον Τραμπ κι αυτός τους βρίζει!-Καταιγισμός αναρτήσεων από τον Αμερικανό Πρόεδρο τις τελευταίες ώρες-Το παρασκήνιο της συμφωνίας, το σκληρό διπλωματικό παζάρι και οι δύο εκδοχές για τους όρους που έχουν διαρρεύσει στα ΜΜΕ
Η μάχη για τα παγωμένα κεφάλαια
Ένα από τα δυσκολότερα κεφάλαια της διαπραγμάτευσης αφορά τα παγωμένα ιρανικά assets, τα οποία εδώ και χρόνια αποτελούν σημείο τριβής μεταξύ Δύσης και Ιράν.
Η αμερικανική θέση παραμένει αμετακίνητη: καμία αποδέσμευση κεφαλαίων πριν από την πλήρη εφαρμογή των συμφωνημένων δεσμεύσεων.
Για την Τεχεράνη, ωστόσο, το θέμα έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα. Τα δεσμευμένα κεφάλαια θεωρούνται κρίσιμος οικονομικός πόρος αλλά και πολιτικό σύμβολο. Για τον λόγο αυτό, η ιρανική ηγεσία αντιμετωπίζει την αποδέσμευσή τους όχι ως μελλοντική επιβράβευση, αλλά ως βασική προϋπόθεση για την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας.
Η συγκεκριμένη διαφορά προσέγγισης δημιουργεί ένα βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να δυσκολεύει την επίτευξη συμβιβασμού.
Οι πιέσεις του Νετανιάχου
Παράλληλα, στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να ασκεί πιέσεις προς την αμερικανική πλευρά προκειμένου να μην υπάρξει αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων.
Το Ισραήλ εκτιμά ότι μια σημαντική οικονομική ενίσχυση της Τεχεράνης θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ενδυνάμωση τόσο του ίδιου του ιρανικού κράτους όσο και των συμμάχων του σε διάφορα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
Αν και το Τελ Αβίβ δεν συμμετέχει επισήμως στις συνομιλίες, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και επιχειρεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση των τελικών όρων, ιδιαίτερα στα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος, των περιφερειακών δικτύων επιρροής και των οικονομικών ανταλλαγμάτων.
Το Πακιστάν βλέπει πρόοδο
Μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας και αλληλοσυγκρουόμενων μηνυμάτων, το Πακιστάν εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξο.
Η πακιστανική κυβέρνηση εκτιμά ότι οι επαφές μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών έχουν σημειώσει πρόοδο, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει χώρος για διπλωματική συνεννόηση και αποκλιμάκωση της έντασης.
Το Ισλαμαμπάντ διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με αμφότερες τις πλευρές και φιλοδοξεί να συμβάλει στην αποφυγή μιας νέας κρίσης στον Περσικό Κόλπο, η οποία θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.
Ο Λίβανος στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ επιχειρεί να υπενθυμίσει ότι η περιφερειακή διάσταση της κρίσης δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Βουλευτής της οργάνωσης δήλωσε ότι ο Λίβανος θα συμπεριληφθεί σε οποιαδήποτε συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, εκφράζοντας εμπιστοσύνη ότι η Τεχεράνη δεν θα αφήσει το λιβανικό μέτωπο εκτός του τελικού πλαισίου.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς ενισχύει την εικόνα ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει μια συνολική συμφωνία, η οποία δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα ή στο Στενό του Ορμούζ, αλλά θα αγγίζει συνολικά το πλέγμα των περιφερειακών ισορροπιών.
Συμφωνία ή πόλεμος αφηγήσεων;
Όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται, η πραγματική εικόνα παραμένει θολή. Η Ουάσινγκτον προβάλλει ένα πλαίσιο αυστηρών όρων και συγκεκριμένων δεσμεύσεων, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι τίποτα δεν έχει ακόμη κλειδώσει και ότι οι οικονομικές παραχωρήσεις αποτελούν αναγκαίο στοιχείο οποιασδήποτε τελικής συμφωνίας.
Ανάμεσα στις διαρροές, τις δημόσιες διαψεύσεις, τις παρασκηνιακές πιέσεις και τις γεωπολιτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής, η υπόθεση εξελίσσεται σε μια σύνθετη αναμέτρηση πολιτικής ισχύος και διπλωματικής στρατηγικής.
Με τον Τραμπ να κλιμακώνει τη ρητορική του, την Τεχεράνη να ζητά εγγυήσεις, τον Νετανιάχου να παρεμβαίνει παρασκηνιακά και τον Λίβανο να διεκδικεί θέση στο τραπέζι των συζητήσεων, το ερώτημα δεν αφορά πλέον μόνο το αν θα υπάρξει συμφωνία.
Το πραγματικό διακύβευμα είναι ποια εκδοχή της συμφωνίας θα επικρατήσει τελικά και ποιος θα καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα