Μετά την υπογραφή της συμφωνίας και τις συνεχιζόμενες συνομιλίες στην Ελβετία, η πολεμική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει προς το παρόν «παγώσει» με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιχειρεί να περάσει προς την αμερικανική κοινή γνώμη την εικόνα μιας ξεκάθαρης νίκης.
Μέση Ανατολή: O πραγματικός λογαριασμός του πολέμου στο Ιράν που θα κληθούν να πληρώσουν οι Αμερικανοί!- Το άδειο οπλοστάσιο, το αυξανόμενο κόστος στην ενέργεια και ο πληθωρισμός που καλπάζει «στήνουν στον τοίχο» τον Τραμπ!
Σε ανάρτησή του την Πέμπτη στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε με έμφαση τα οφέλη του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψε για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων με το Ιράν μέσα στο επόμενο 60ήμερο.
«Το πετρέλαιο ρέει, το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο (ο κόσμος θα είναι ασφαλής!), τα χρηματιστήρια καλπάζουν, η απασχόληση καταγράφει ρεκόρ και οι τιμές πέφτουν (οικονομική ανάσα!). Η χώρα μας είναι ισχυρή, ασφαλής και χαίρει σεβασμού όσο ποτέ άλλοτε», έγραψε χαρακτηριστικά.
Πίσω όμως από αυτή την αισιόδοξη, σχεδόν θριαμβευτική αφήγηση, μια ψυχρή αποτίμηση των εξελίξεων μετά από 100 και πλέον ημέρες συγκρούσεων, με 13 Αμερικανούς στρατιώτες και πάνω από 7.500 αμάχους νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή, σκιαγραφεί ένα πολύ πιο σύνθετο και βαρύ τοπίο από εκείνο που περιγράφει ο Λευκός Οίκος.
Το κόστος του πολέμου
Η σύγκρουση επιβάρυνε το αμερικανικό Πεντάγωνο με περίπου 40 δισ. δολάρια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία από έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται δαπάνες για πυρομαχικά, κατεστραμμένο εξοπλισμό και ζημιές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει ο Μαρκ Κάνσιαν, ανώτερος σύμβουλος του CSIS, μιλώντας στο CNN, δεν έχουν συνυπολογιστεί τα λειτουργικά κόστη που είχαν ήδη ενταχθεί στον προϋπολογισμό του υπουργείου Άμυνας για το οικονομικό έτος 2026 — έναν προϋπολογισμό που ξεπερνά το 1 τρισ. δολάρια.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο έχει ζητήσει πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 80 δισ. δολαρίων. Από αυτό το ποσό, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, λιγότερα από 20 δισ. σχετίζονται άμεσα με τις επιχειρήσεις στο Ιράν, χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες αποκατάστασης υποδομών και βάσεων στη Μέση Ανατολή.
Η μεγαλύτερη οικονομική «αιμορραγία» αφορά τα πυρομαχικά. Ο Κάνσιαν κάνει λόγο για «ευρεία χρήση» εξαιρετικά εξελιγμένων και πανάκριβων οπλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς. Ενδεικτικά, ένας πύραυλος Tomahawk κοστίζει περίπου 2,5 εκατ. δολάρια, ενώ οι ΗΠΑ φέρονται να έχουν χρησιμοποιήσει περίπου χίλιους.
Ο πόλεμος που άδειασε τα οπλοστάσια
Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατανάλωσαν κρίσιμο μέρος των αποθεμάτων πυραύλων τους. Δεν είναι τυχαίο ότι στις αρχές Ιουνίου ο Τραμπ επικαλέστηκε τον Νόμο περί Αμυντικής Παραγωγής (Defense Production Act), επιχειρώντας να επιταχύνει την παραγωγή όπλων από την αμυντική βιομηχανία.
Με την πάροδο του χρόνου, το ημερήσιο κόστος των επιχειρήσεων μειώθηκε, καθώς περιορίστηκαν τα πλήγματα και η χρήση των πιο ακριβών οπλικών συστημάτων. Σύμφωνα με το CSIS, οι πρώτες 100 ώρες του πολέμου κόστισαν περίπου 3,7 δισ. δολάρια, ενώ μέχρι τη 12η ημέρα το συνολικό κόστος είχε ήδη φτάσει τα 16,5 δισ. δολάρια.
Οι τιμές της βενζίνης παραμένουν υψηλές
Η ενεργειακή διάσταση του πολέμου αποδείχθηκε από τις πιο άμεσες και πολιτικά ευαίσθητες συνέπειες. Η τιμή της βενζίνης εκτοξεύτηκε, προκαλώντας πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ, η οποία είχε επενδύσει πολιτικά στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής ορυκτών καυσίμων.
Παρότι οι ΗΠΑ παραμένουν κορυφαίος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου, η παγκόσμια αγορά λειτουργεί ως ενιαίο σύστημα. Έτσι, η μέση τιμή της βενζίνης, που παλαιότερα κινούνταν κάτω από τα 3 δολάρια το γαλόνι, βρέθηκε για μεγάλο διάστημα πάνω από τα 4 δολάρια.
Με την προοπτική επαναφοράς της ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι τιμές αναμένεται να αποκλιμακωθούν σταδιακά. Ήδη την Παρασκευή, ο μέσος όρος στις ΗΠΑ υποχώρησε στα 3,97 δολάρια το γαλόνι, κάτω από τα 4 δολάρια για πρώτη φορά από τις 30 Μαρτίου.
Ωστόσο, το αποτύπωμα στην καθημερινότητα είναι ήδη αισθητό. Σύμφωνα με το παρατηρητήριο ενεργειακού κόστους του Πανεπιστημίου Μπράουν, κάθε αμερικανικό νοικοκυριό επιβαρύνθηκε κατά μέσο όρο με 253 δολάρια.
Ακόμη βαρύτερο το πλήγμα στο ντίζελ
Πιο έντονη ήταν η πίεση στο ντίζελ, με ιδιαίτερα οδυνηρές συνέπειες για αγρότες και επαγγελματίες οδηγούς. Από περίπου 3,80 δολάρια πριν την κρίση, η τιμή ξεπέρασε τα 5 δολάρια στα μέσα Ιουνίου, παρά τη μικρή αποκλιμάκωση από τα υψηλά της σύγκρουσης.
Η ίδια έρευνα του Πανεπιστημίου Μπράουν εκτιμά ότι οι Αμερικανοί κατέβαλαν συνολικά 27,1 δισ. δολάρια επιπλέον μόνο για ντίζελ. Την ίδια στιγμή, η αύξηση στο κόστος λιπασμάτων δημιουργεί ανησυχίες για μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στον αγροτικό τομέα.
Το Στρατηγικό Απόθεμα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983
Το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ, αποθηκευμένο σε υπόγειες σπηλιές άλατος στις ακτές του Κόλπου του Μεξικού, έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η απομείωση ξεκίνησε επί κυβέρνησης Μπάιντεν, στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά συνεχίστηκε πιο επιθετικά επί Τραμπ λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν. Σήμερα, το απόθεμα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο από το 1983, όταν είχε αρχίσει να δημιουργείται επί Ρίγκαν.
Μέση Ανατολή: O πραγματικός λογαριασμός του πολέμου στο Ιράν που θα κληθούν να πληρώσουν οι Αμερικανοί!- Το άδειο οπλοστάσιο, το αυξανόμενο κόστος στην ενέργεια και ο πληθωρισμός που καλπάζει «στήνουν στον τοίχο» τον Τραμπ!
Ο πλανήτης έχασε 1,15 δισ. βαρέλια πετρελαίου
Οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή είχαν ουσιαστικά «παγώσει» για σχεδόν τέσσερις μήνες. Σύμφωνα με την Kpler, η παγκόσμια προσφορά μειώθηκε συνολικά κατά 1,15 δισεκατομμύρια βαρέλια.
Η αγορά προσπάθησε να καλύψει το κενό από κάθε διαθέσιμη πηγή. Η Βενεζουέλα και η Βραζιλία αύξησαν την παραγωγή τους, ενώ οι ΗΠΑ διοχέτευσαν μεγάλες ποσότητες καυσίμων προς Ευρώπη και Αυστραλία. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον χαλάρωσε κυρώσεις που αφορούσαν εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού και ιρανικού πετρελαίου, ενώ 32 χώρες προχώρησαν στη μεγαλύτερη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων που έχει καταγραφεί.
Ακόμη κι έτσι, η πίεση δεν απορροφήθηκε πλήρως, με τις πετρελαϊκές εταιρείες να καταφεύγουν και στα δικά τους ιδιωτικά αποθέματα για να καλύψουν τη ζήτηση.
Ο Τραμπ δυσκολεύεται να διαμορφώσει ένα πειστικό αφήγημα για την άνοδο των τιμών. Σε πρόσφατη δήλωσή του προχώρησε ακόμη πιο μακριά, λέγοντας «αγαπώ τον πληθωρισμό», υποστηρίζοντας ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα και ότι με το τέλος του πολέμου οι τιμές θα υποχωρήσουν απότομα.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν τη θεμελιώδη διαφορά ανάμεσα στην επιβράδυνση του πληθωρισμού — όπου οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται αλλά πιο αργά — και στον αποπληθωρισμό, όπου οι τιμές πραγματικά μειώνονται.
Ο πληθωρισμός σε ανοδική τροχιά
Ο ετήσιος πληθωρισμός ξεπέρασε το 4% για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, κυρίως λόγω του ενεργειακού κόστους. Αν και απέχει από τα επίπεδα της πανδημίας, παραμένει διπλάσιος από τον στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed).
Η ανθεκτικότητα αυτή εξηγεί και την απόφαση της Fed να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, παρά τις πιέσεις του Τραμπ, ακόμη και μετά την τοποθέτηση του Κέβιν Γουόρς, προσωπικής επιλογής του προέδρου, στο «τιμόνι» της κεντρικής τράπεζας.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι τιμές αυξάνονται πλέον ταχύτερα από τους μισθούς. Οι αυξήσεις του Απριλίου και του Μαΐου ουσιαστικά εξανεμίστηκαν από τον πληθωρισμό, κάτι που έχει να συμβεί από το 2023.
Παρά τη σταθερή βάση υποστηρικτών του, η εικόνα του Αμερικανού προέδρου στους πολίτες παραμένει επιβαρυμένη.
Η δημοτικότητά του είχε ήδη υποχωρήσει κάτω από το 40% πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Τον Φεβρουάριο βρισκόταν στο 38%, ενώ στις 15 Ιουνίου οι μέσοι όροι δημοσκοπήσεων κατέγραφαν περαιτέρω πτώση στο 37%.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα