Στον «αέρα» η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: Οι Φρουροί της Επανάστασης απαντούν στο χτύπημα των ΗΠΑ- «Η βία θα αντιμετωπίζεται με βία» λέει ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Βανς

Οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, ενώ η ένταση στον Περσικό Κόλπο αναζωπυρώνει τους φόβους για νέα κλιμάκωση στην περιοχή.

Στον «αέρα» η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: Οι Φρουροί της Επανάστασης απαντούν στο χτύπημα των ΗΠΑ- «Η βία θα αντιμετωπίζεται με βία» λέει ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Βανς

Σε οριακό σημείο φαίνεται να βρίσκεται η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς οι δύο χώρες αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Οι τελευταίες στρατιωτικές κινήσεις εκατέρωθεν εντείνουν την αβεβαιότητα, με την Τεχεράνη να κάνει λόγο για κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και την Ουάσινγκτον να υποστηρίζει ότι ενήργησε ως απάντηση σε προηγούμενη ιρανική επίθεση.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας έπληξαν στόχους που συνδέονται με τις αμερικανικές δυνάμεις, ως αντίποινα για τα αεροπορικά πλήγματα που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ στις νότιες ακτές της χώρας. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι επιθέσεις αυτές συνιστούν παραβίαση τόσο του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών όσο και του μνημονίου συμφωνίας που είχε συναφθεί για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, δεν δίνονται λεπτομέρειες σχετικά με τους στόχους που επλήγησαν ή την ακριβή τοποθεσία τους.

Το Ιράν «καταδικάζει σθεναρά τα αεροπορικά πλήγματα που εξαπέλυσαν οι αμερικανικές τρομοκρατικές ένοπλες δυνάμεις τη νύχτα της Παρασκευής, 26 Ιουνίου, εναντίον πολλών εγκαταστάσεων που βρίσκονται στις νότιες ακτές του Ιράν», ανέφερε η ανακοίνωση του ιρανικού ΥΠΕΞ.

Τα πλήγματα αυτά «συνιστούν κατάφωρη παραβίαση της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και κατάφωρη παραβίαση της παραγράφου 1 του πρωτοκόλλου συμφωνίας» που επιτεύχθηκε στα μέσα Ιουνίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προστίθεται στην ανακοίνωση της ιρανικής διπλωματίας.

Τα αμερικανικά πλήγματα και η απάντηση της Τεχεράνης

Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή και, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, αποτέλεσε απάντηση στην επίθεση ιρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους εναντίον εμπορικού φορτηγού πλοίου στο Στενό του Ορμούζ. Το περιστατικό έρχεται να επιβεβαιώσει πόσο εύθραυστη παραμένει η συμφωνία εκεχειρίας, με τις δύο πλευρές να αποδίδουν η μία στην άλλη την ευθύνη για την αναζωπύρωση της έντασης.

Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι έθεσε στο στόχαστρο αποθήκες πυραύλων και drones, καθώς και παράκτιες εγκαταστάσεις ραντάρ στο Ιράν. Μάλιστα, έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από τις επιθέσεις, στο οποίο διακρίνεται ισχυρή έκρηξη, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η επιχείρηση ολοκληρώθηκε χωρίς περαιτέρω στρατιωτική εμπλοκή.

Από την πλευρά του, το Ιράν ανακοίνωσε ότι βλήμα έπληξε την περιοχή γύρω από λιμενοβραχίονα στο Σιρίκ, στις νότιες ακτές της χώρας, ενώ υποστήριξε ότι οι ναυτικές του δυνάμεις απάντησαν πλήττοντας αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσουν ποιοι ήταν αυτοί.

Παράθυρο αποκλιμάκωσης με τον Λίβανο

Την ώρα που η ένταση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη αυξάνεται, καταγράφεται μία διαφορετική εξέλιξη στο μέτωπο του Λιβάνου. Το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών ανάμεσα στο Ισραήλ και τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ.

Οι δύο κυβερνήσεις παρουσιάζουν τη συμφωνία ως ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση, με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων από τον Λίβανο. Ωστόσο, η εφαρμογή της παραμένει αβέβαιη, καθώς η ίδια η Χεζμπολάχ έχει ήδη δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί.

Στον «αέρα» η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: Οι Φρουροί της Επανάστασης απαντούν στο χτύπημα των ΗΠΑ- «Η βία θα αντιμετωπίζεται με βία» λέει ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Βανς

«Η βία θα αντιμετωπιστεί με βία», λέει ο Βανς

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι διατηρεί τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, προειδοποιώντας παράλληλα τα κράτη του Κόλπου να μην συνδράμουν στρατιωτικά ή πολιτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την επίθεση σε εμπορικό πλοίο κοντά στις ακτές του Ομάν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέρριψε ευθέως την ευθύνη για το περιστατικό στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η ενέργεια αυτή παραβίασε την ενδιάμεση συμφωνία που είχε συναφθεί μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα.

«Η αδικαιολόγητη επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου από ιρανικές δυνάμεις παραβίασε σαφώς την κατάπαυση πυρός», ανέφερε στη δήλωσή της η CENTCOM ανακοινώνοντας τα πλήγματα, τα οποία χαρακτήρισε «ισχυρή απάντηση στη χθεσινή επίθεση σε εμπορικό πλοίο που διέρχονταν από το Στενό του Ορμούζ».

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαβεβαίωσαν ότι θα συνεχίσουν να παρέχουν προστασία και συντονισμό για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ουάσινγκτον τήρησε πλήρως τις δεσμεύσεις της που απορρέουν από το μνημόνιο συνεννόησης.

«Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Την έχουμε τιμήσει. Εάν έχουν διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του MOU μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο», έγραψε ο Βανς σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ. «Αλλά η βία θα αντιμετωπίζεται με βία», υπογράμμισε.

Οι ιρανικές προειδοποιήσεις

Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα στρατιωτικές πηγές, ανέφεραν ότι στο λιμάνι του Σιρίκ ακούστηκε ισχυρή έκρηξη, ενώ νωρίτερα είχαν προηγηθεί προειδοποιητικές βολές προς πλοία που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, παραβίασαν τους κανονισμούς διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, εκτοξεύθηκαν δύο προειδοποιητικοί πύραυλοι από την περιοχή Καρπάν προς τον στρατηγικό θαλάσσιο δίαυλο.

Το πρακτορείο Mehr μετέδωσε αργότερα ότι, σύμφωνα με τις τοπικές λιμενικές αρχές της επαρχίας Χορμοζγκάν, δεν έχουν καταγραφεί ζημιές στο λιμάνι του Σιρίκ, το οποίο συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά.

Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι το ναυτικό τους «έπληξε τις τοποθεσίες όπου ο τρομοκρατικός στρατός των ΗΠΑ σταθμεύει στην περιοχή», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα προκαλέσει ακόμη πιο ισχυρή στρατιωτική απάντηση.

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δίνει στο Ιράν τον έλεγχο στην κυκλοφορία των πλοίων στο στενό, ανέφεραν οι Φρουροί.

«Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας διάφορα μέτωπα, επιδίωξαν να παραβιάσουν αυτήν τη δέσμευση, και η απαραίτητη απάντηση δόθηκε και θα συνεχίσει να δίνεται. Αν η επιθετικότητα επαναληφθεί, η απάντησή μας θα είναι μεγαλύτερη από αυτήν», ανέφεραν οι Φρουροί.

Πετρέλαιο, ναυσιπλοΐα και νέες προειδοποιήσεις

Μέχρι την τελευταία στρατιωτική κλιμάκωση, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου είχαν υποχωρήσει περίπου 3%, καταγράφοντας σημαντικές εβδομαδιαίες απώλειες, καθώς η επανέναρξη της διέλευσης πετρελαιοφόρων από το Στενό του Ορμούζ είχε ενισχύσει την αισιοδοξία των αγορών.

Οι ΗΠΑ δεν σχολίασαν άμεσα τις ιρανικές αναφορές περί πληγμάτων σε αμερικανικούς στόχους.

Από την Τεχεράνη, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζίζι, κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι εγκατέλειψε τις αρχές της διαπραγμάτευσης και της εκεχειρίας.

«Αυτή η απερίσκεπτη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός θα οδηγήσει, όπως πάντα, σε υποχώρηση και λύπη εκ μέρους τους», έγραψε ο Αζίζι στο X.

Παράλληλα, η Saudi Aramco επανεκκίνησε τις φορτώσεις αργού από τον τερματικό σταθμό Ρας Τανούρα, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό λιμάνι παγκοσμίως, ύστερα από σχεδόν τέσσερις μήνες διακοπής. Την ίδια ώρα αυξήθηκαν και οι μεταφορές λιπασμάτων μέσω του Στενού του Ορμούζ, περιορίζοντας τους φόβους για νέα άνοδο των διεθνών τιμών των τροφίμων.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ολοκληρώνοντας την περιοδεία του στις χώρες του Κόλπου, εξέδωσε κοινή ανακοίνωση με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, ζητώντας να διασφαλιστεί η «ελεύθερη, άνευ όρων και απεριόριστη ναυσιπλοΐα» στο Στενό του Ορμούζ, χωρίς διόδια ή μονομερείς αξιώσεις ελέγχου.

Στον αντίποδα, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι ο έλεγχος του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος πρέπει να ασκείται από κοινού από το Ιράν και το Ομάν, ενώ ο στενός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη της χώρας, Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου ότι η ασφάλεια και η επιβίωσή τους εξαρτώνται από τη στάση της Τεχεράνης.