Πού ακούστηκε το 15% της ελληνικής αεράμυνας μακρού βεληνεκούς να αποσπάται για να προστατεύει μια χώρα που πλέον αποτελεί κι επίσημα σύμμαχο της Τουρκίας;
Υπόθεση ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία: Πως βρέθηκε η Ελλάδα να προστατεύει μια χώρα της Μέσης Ανατολής που συμφώνησε επίσημα να επιτεθεί στο Αιγαίο σε περίπτωση σύρραξης με την Τουρκία;- Δεν γνώριζε κανείς από την ελληνική πλευρά για την επικείμενη «Συμφωνία της Μέκκας» πριν φτάσουμε να…«νοικιάζουμε» την ελληνική αεράμυνα με το μήνα;
Οι κυβερνητικές «διαρροές» περί δήθεν μηνιαίας επανεξέτασης της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στο Γιανμπού (Yanbu) της Σαουδικής Αραβίας —όπου βρίσκεται από το 2020— μοιάζουν περισσότερο με απόπειρα επικοινωνιακής διαχείρισης μιας δυσάρεστης πραγματικότητας παρά με ουσιαστική αλλαγή πολιτικής.
Και η πραγματικότητα αυτή είναι δύσκολο να κρυφτεί πίσω από διαρροές και επιλεκτικές διατυπώσεις.
Η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες μιας σειράς λανθασμένων στρατηγικών επιλογών, την ώρα που το Ριάντ προχωρά σε μια νέα γεωπολιτική εξίσωση στην περιοχή. Η υπογραφή της τριμερούς αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική εξέλιξη. Συνιστά ένα σαφές μήνυμα για τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται στη Μέση Ανατολή και, ταυτόχρονα, ένα σοβαρό ερώτημα για την ελληνική στρατηγική.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι διαρροές ότι η παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας «επανεξετάζεται» κάθε μήνα επιχειρούν να στείλουν, έστω και καθυστερημένα, ένα πολιτικό μήνυμα στο Ριάντ: ότι η ελληνική στρατιωτική συνδρομή δεν πρέπει να θεωρείται εσαεί δεδομένη.
Ιδίως καθώς στην Αθήνα υπάρχει πλέον ανησυχία για περαιτέρω προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας σε κρίσιμα οικονομικά και γεωπολιτικά εγχειρήματα, όπως ο οικονομικός διάδρομος IMEC.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: τι ακριβώς έχει αποκομίσει η Ελλάδα από αυτή την αποστολή και ποιο είναι το πραγματικό στρατηγικό αντάλλαγμα;
Οι Patriot και το αφήγημα της «στρατηγικής υπεραξίας»
Το κυβερνητικό αφήγημα περί επένδυσης στη στρατηγική υπεραξία της ελληνικής παρουσίας στο Γιανμπού επιχειρεί να παρουσιάσει την αποστολή ως μια κίνηση με πολλαπλά οφέλη για τη χώρα.
Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, η ελληνική παρουσία προστατεύει μια υποδομή ζωτικής σημασίας για τη Δύση:
Η διασφάλιση της ομαλής ροής καυσίμων από το Γιανμπού, ειδικά εν μέσω αναταραχών στα Στενά του Ορμούζ, αποτρέπει εκτινάξεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και προσφέρει στην Ελλάδα θετική δημοσιότητα και διπλωματικό κεφάλαιο ως εγγυητή της συλλογικής ασφάλειας.
Παράλληλα, στην κυβέρνηση λένε ότι έτσι θωρακίζεται η ελληνική εμπορική ναυτιλία, αφού το λιμάνι του Γιανμπού αποτελεί κομβικό σημείο φόρτωσης για τον ελληνόκτητο στόλο.
Η προστασία του παρουσιάζεται ως… στήριξη ενός κρίσιμου εθνικού asset και ως επίδειξη προβολής ισχύος.
Ποια όμως είναι η σκληρή αλήθεια;
Η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα δεσμεύει ένα σημαντικό τμήμα των δυνατοτήτων της αντιαεροπορικής της άμυνας εκτός εθνικού χώρου, τη στιγμή που το ίδιο το περιβάλλον ασφαλείας στο Αιγαίο παραμένει εξαιρετικά απαιτητικό.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης.
Η παραμονή μιας ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν είναι απλώς ένα ζήτημα συμβολισμού. Είναι ζήτημα κατανομής περιορισμένων αμυντικών πόρων, επιχειρησιακής διαθεσιμότητας και εθνικής αποτρεπτικής ικανότητας.
Όταν η «στρατηγική επένδυση» γίνεται στρατηγικό βάρος
Η υπόθεση ότι η Σαουδική Αραβία υπολογίζει ή «συγκινείται» από την παρουσία των ελληνικών Patriot είναι, στην καλύτερη περίπτωση, υπερβολικά αισιόδοξη.
Το Ριάντ έχει πλέον αποδείξει ότι ακολουθεί μια απολύτως πραγματιστική πολιτική, αναζητώντας εκείνες τις στρατηγικές σχέσεις που θεωρεί ότι εξυπηρετούν τα δικά του συμφέροντα.
Όπως ειπώθηκε και προηγουμένως, μετά τις βαριές απώλειες και τα πλήγματα που υπέστη από τους Χούθι, το Ριάντ συνειδητοποίησε τα όρια των δυνατοτήτων του και επέλεξε να συνάψει στρατηγική αμυντική συμμαχία με την Τουρκία.
Και εδώ προκύπτει το μείζον ερώτημα για την Αθήνα:
Πόσο λογικό είναι να παραμένει αποσπασμένο από την ελληνική επικράτεια ένα τόσο κρίσιμο αντιαεροπορικό σύστημα, όταν η χώρα που προστατεύει έχει πλέον συνάψει αμυντική συμφωνία με την Τουρκία;
Πού ξανακούστηκε να αποσπάται το 15% της αντιαεροπορικής κάλυψης μακρού βεληνεκούς της Ελλάδας για να φυλάει ξένο έδαφος εκτός ΝΑΤΟ;
Η παραμονή των Patriot στη Σαουδική Αραβία αδυνατίζει αισθητά την αποτρεπτική ισχύ της ίδιας της χώρας μας.
Και αυτό δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση. Κάθε κρίσιμο οπλικό σύστημα που βρίσκεται εκτός Ελλάδας είναι ένα σύστημα που δεν βρίσκεται διαθέσιμο για την άμυνα του εθνικού χώρου σε περίπτωση που απαιτηθεί.
Υπόθεση ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία: Πως βρέθηκε η Ελλάδα να προστατεύει μια χώρα της Μέσης Ανατολής που συμφώνησε επίσημα να επιτεθεί στο Αιγαίο σε περίπτωση σύρραξης με την Τουρκία;- Δεν γνώριζε κανείς από την ελληνική πλευρά για την επικείμενη «Συμφωνία της Μέκκας» πριν φτάσουμε να…«νοικιάζουμε» την ελληνική αεράμυνα με το μήνα;
Ο νέος σύμμαχος της Τουρκίας
Στο σημείο αυτό χρειάζεται να ειπωθεί ότι με τη συνθήκη αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής που υπέγραψαν οι Σαουδάραβες, είναι πλέον επίσημοι σύμμαχοι των Τούρκων.
Σε μια ενδεχόμενη κρίση, δεν αποκλείεται να δούμε σαουδαραβικά μαχητικά, πολεμικά πλοία ή στρατεύματα στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα δηλαδή χρησιμοποιεί τα πιο προηγμένα αμυντικά της συστήματα για να προστατεύει τις υποδομές ενός στενού συμμάχου της Άγκυρας σε μια κατάσταση που ισοδυναμεί με το να παρείχε κάλυψη σε τουρκικά αεροδρόμια!
Η εικόνα αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολο να δικαιολογηθεί με όρους εθνικού συμφέροντος.
Ακόμη περισσότερο όταν η ίδια η Ελλάδα καλείται να διαχειριστεί ένα σύνθετο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η Ελλάδα επιθυμεί να στηρίζει τους εταίρους της. Είναι μέχρι ποιο σημείο μπορεί να το κάνει χωρίς να υπονομεύει τη δική της άμυνα.
Ποιο είναι το αντάλλαγμα;
Επιπρόσθετα, το οικονομικό και γεωπολιτικό όφελος είναι μηδαμινό.
Η ελληνική πλευρά δεν αποκομίζει απολύτως κανένα πραγματικό ανταποδοτικό όφελος από αυτή την επικίνδυνη έκθεση.
Εκτός βέβαια, αν υπήρξαν οικονομικά οφέλη για στελέχη της κυβέρνησης, ένα θέμα για το οποίο θα επανέλθουμε…
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται ακόμη μία αδυναμία του κυβερνητικού αφηγήματος: η επίκληση του «διπλωματικού κεφαλαίου» δεν μπορεί από μόνη της να υποκαταστήσει την ανάγκη για συγκεκριμένα, μετρήσιμα και αμοιβαία ανταποδοτικά οφέλη.
Στη διεθνή πολιτική, οι συμμαχίες δεν κρίνονται από τις δημόσιες φιλοφρονήσεις αλλά από το τι συμβαίνει όταν έρθει η δύσκολη ώρα.
Και στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η δύσκολη ώρα φαίνεται να έχει ήδη φέρει το Ριάντ πολύ πιο κοντά στην Άγκυρα.
Το αδιέξοδο της Αθήνας
Συνεπώς, η τακτική των «διαρροών» και της μετάθεσης ευθυνών δεν μπορεί να κρύψει το προφανές.
Η κυβερνητική πολιτική στη Μέση Ανατολή εγκλωβίστηκε σε ένα επικίνδυνο αδιέξοδο, αφήνοντας την ελληνική αεράμυνα αποδυναμωμένη, την ίδια ώρα που οι υποτιθέμενοι «εταίροι» της Αθήνας υπογράφουν αμυντικά σύμφωνα με την Τουρκία.
Το ζήτημα πλέον δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά στρατηγικό.
Η Ελλάδα καλείται να απαντήσει σε ένα απλό αλλά αμείλικτο ερώτημα: ποιο ακριβώς εθνικό συμφέρον εξυπηρετεί η παραμονή ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία, όταν η ίδια η Σαουδική Αραβία έχει επιλέξει να οικοδομήσει αμυντική σχέση με την Τουρκία;
Γιατί αν η απάντηση είναι ότι η Αθήνα κερδίζει «στρατηγική υπεραξία», τότε θα πρέπει να εξηγηθεί πώς αυτή η υπεραξία μεταφράζεται σε πραγματική ασφάλεια για την Ελλάδα.
Διότι η στρατηγική δεν μετριέται με διαρροές, δηλώσεις και επικοινωνιακά αφηγήματα.
Μετριέται με διαθέσιμες δυνάμεις, επιχειρησιακές δυνατότητες, αποτρεπτική ισχύ και —κυρίως— με το ποιος είναι εκεί όταν χρειαστεί να υπερασπιστείς τη δική σου χώρα.
Και αυτή τη στιγμή, ένα κρίσιμο κομμάτι της ελληνικής αντιαεροπορικής ομπρέλας βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το Αιγαίο, προστατεύοντας μια χώρα που έχει επιλέξει να συνάψει αμυντική συμφωνία με την Άγκυρα.
Αυτό δεν είναι απλώς ένα παράδοξο. Είναι ένα στρατηγικό ερώτημα που η Αθήνα οφείλει πλέον να απαντήσει χωρίς επικοινωνιακά τεχνάσματα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα