Στα άκρα η κόντρα Μόσχας–Τόκιο: Η επίσκεψη Πούτιν στις υπό αμφισβήτηση Κουρίλες νήσους και το νέο μέτωπο, που ανοίγει στην Ανατολή

Νέα ένταση καταγράφεται στις σχέσεις Ρωσίας και Ιαπωνίας, με το ζήτημα των διαφιλονικούμενων νησιών να επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.

Η Μόσχα προχώρησε σε κινήσεις που το Τόκιο θεωρεί ιδιαίτερα προκλητικές, ενισχύοντας την παρουσία της στις νότιες Κουρίλες, το σύμπλεγμα νησιών που η Ιαπωνία αποκαλεί «Βόρεια Εδάφη» και διεκδικεί εδώ και δεκαετίες.

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΟΙ ΝΟΤΙΕΣ ΚΟΥΡΙΛΕΣ

Η διαμάχη αφορά τέσσερα νησιά —Ιτούρουπ, Κουνασίρ, Σικοτάν και Χαμπομάι— τα οποία πέρασαν υπό σοβιετικό έλεγχο στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η Ιαπωνία εξακολουθεί να θεωρεί ότι τα νησιά αποτελούν δικό της έδαφος, ενώ η Ρωσία τα αντιμετωπίζει ως τμήμα της επικράτειάς της.

Η συγκεκριμένη διαφορά αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους Μόσχα και Τόκιο δεν έχουν υπογράψει ακόμη οριστική συνθήκη ειρήνης που να τερματίζει τυπικά τις εκκρεμότητες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η ΜΟΣΧΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ

Τα τελευταία χρόνια η Ρωσία έχει ενισχύσει τις στρατιωτικές υποδομές της στις Κουρίλες, με ανάπτυξη οπλικών συστημάτων και στρατιωτικών μονάδων.

Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της στρατηγικής θέσης των νησιών, καθώς βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο μεταξύ της Θάλασσας του Οχότσκ και του βόρειου Ειρηνικού.

Η Μόσχα έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η στρατιωτική της παρουσία αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας και κυριαρχίας.

ΤΟ ΤΟΚΙΟ ΑΝΤΙΔΡΑ

Η ιαπωνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις ρωσικές κινήσεις και συνεχίζει να χαρακτηρίζει τα συγκεκριμένα νησιά «παράνομα κατεχόμενα».

Η ένταση έχει επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο από τη συνολική επιδείνωση των σχέσεων Ρωσίας–Ιαπωνίας μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς το Τόκιο έχει ευθυγραμμιστεί σε μεγάλο βαθμό με τις κυρώσεις της Δύσης εναντίον της Μόσχας.

Από την πλευρά της, η Ρωσία έχει εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό τις προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη συγκεκριμένη εδαφική διαφορά.

ΕΝΑ ΑΚΟΜΗ ΜΕΤΩΠΟ ΣΤΟΝ ΕΙΡΗΝΙΚΟ

Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα πεδία γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Η Ιαπωνία ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες και τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες της περιοχής, ενώ η Ρωσία επιχειρεί να διατηρήσει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην Άπω Ανατολή.

Έτσι, μια παλιά εδαφική διαφορά αποκτά πλέον νέες διαστάσεις μέσα σε ένα πολύ πιο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον.

Η υπόθεση των Κουρίλων παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία στις σχέσεις Μόσχας–Τόκιο. Όσο η ρωσική στρατιωτική παρουσία ενισχύεται και η Ιαπωνία αναζητά ισχυρότερες συμμαχίες στην περιοχή, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η παλιά διαμάχη να μετατραπεί σε ακόμη έναν κρίκο της μεγάλης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στον Ειρηνικό.