Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους τοποθετήθηκε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν απέναντι στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ, επιχειρώντας να εντάξει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο σε ένα ευρύτερο σκηνικό περιφερειακών ανταγωνισμών και αντιπαραθέσεων μεταξύ διαφορετικών συμμαχιών.
Τουρκία: «Ο Νετανιάχου είναι ένας εγκληματίας κατά της ανθρωπότητας»- Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συνεχίζει τις επιθέσεις στον Ισραηλινό Πρωθυπουργό αλλά «τρέμει» τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου με το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο
Από το βήμα του Διπλωματικού Φόρουμ της Αττάλειας, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας στράφηκε ευθέως κατά της ισραηλινής πλευράς και της «ελληνοκυπριακής διοίκησης», όπως αποκάλεσε την Κυπριακή Δημοκρατία, κατηγορώντας τις δύο πλευρές ότι «σχημάτισαν μια συμμαχία εναντίον των μουσουλμανικών χωρών της περιοχής».
Η τοποθέτηση του Φιντάν αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει και να εδραιώσει το δικό της πλέγμα περιφερειακών συνεργασιών με χώρες της Μέσης Ανατολής, την ώρα που παρακολουθεί με εμφανή καχυποψία την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Εμείς επιζητούμε τον τερματισμό των συγκρούσεων»
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών επιχείρησε να παρουσιάσει την τουρκική προσέγγιση ως διαφορετική από εκείνη του Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στον διάλογο, τη συνεργασία και την περιφερειακή ασφάλεια. Όπως υποστήριξε, η Άγκυρα δεν επιδιώκει τη συγκρότηση σχημάτων που στρέφονται εναντίον τρίτων χωρών.
«Εμείς δεν είμαστε όπως το Ισραήλ. Εκείνοι συναντήθηκαν με την ελληνοκυπριακή διοίκηση και σχημάτισαν μια συμμαχία εναντίον των μουσουλμανικών χωρών της περιοχής. Εμείς δεν κάνουμε αυτό που κάνουν εκείνοι. Αναζητούμε τρόπους για να τερματίσουμε τις συγκρούσεις στην περιοχή μας, να διασφαλίσουμε την οικονομική ανάπτυξη και να εδραιώσουμε τη σταθερότητα», δήλωσε.
Παράλληλα, ο Φιντάν έστειλε μήνυμα ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν μπορεί να στηρίζει επ’ αόριστον τις προσδοκίες της σε εξωτερικές δυνάμεις, προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει.
«Εάν η Ανατολική Μεσόγειος περιμένει ιππότες, θα μείνει μόνη της»
«Εάν η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, συνεχίσει να περιμένει βοήθεια από το εξωτερικό και να περιμένει ιππότες με αστραφτερές πανοπλίες, θα συνεχίσει να μένει μόνη της αντιμέτωπη με αυτά τα προβλήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ερωτηθείς ειδικότερα για την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και του Ισραήλ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η αντίδραση της Άγκυρας μέχρι σήμερα υπήρξε περιορισμένη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία επέλεξε να μην κινηθεί με τρόπο που θα μπορούσε να διαταράξει το κλίμα συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
«Η αντίδρασή μας ήταν ελάχιστη, καθώς ποτέ δεν θελήσαμε να διαταράξουμε το πνεύμα συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας», δήλωσε.
Ωστόσο, ο Φιντάν επιχείρησε να προσδώσει ευρύτερη περιφερειακή διάσταση στο ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις δεν αφορούν μόνο την Τουρκία. Όπως ισχυρίστηκε, οι μουσουλμανικές χώρες της περιοχής παρακολουθούν με ανησυχία την ενίσχυση της συγκεκριμένης συνεργασίας και διατυπώνουν ερωτήματα για τις επιδιώξεις της.
«Δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα για την Τουρκία. Παρόλο που δεν το λένε, όλες οι μουσουλμανικές χώρες της περιοχής ανησυχούν σοβαρά και θέτουν ερωτήματα», είπε.
Το «εξάγωνο συμμαχιών» του Νετανιάχου
Η αναφορά του Φιντάν στη δημιουργία μιας «συμμαχίας» παραπέμπει ευθέως σε δηλώσεις που είχε κάνει τον Φεβρουάριο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, όταν είχε περιγράψει τον σχεδιασμό του Ισραήλ για ένα ευρύτερο δίκτυο περιφερειακών και διεθνών συνεργασιών ως ένα «εξάγωνο συμμαχιών».
Στον σχεδιασμό αυτό είχε συμπεριλάβει την Ελλάδα και την Κύπρο, μαζί με χώρες της Ινδίας, του αραβικού κόσμου, της Αφρικής, της Μεσογείου και της Ασίας, σκιαγραφώντας ένα ευρύ πλέγμα κρατών που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο σε αντίπαλους περιφερειακούς άξονες.
«Θα δημιουργήσουμε ένα ολόκληρο σύστημα, ουσιαστικά ένα είδος εξαγώνου συμμαχιών, γύρω από ή εντός της Μέσης Ανατολής, που θα περιλαμβάνει την Ινδία, αραβικά κράτη, αφρικανικά κράτη, μεσογειακά κράτη, την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και κράτη της Ασίας, τα οποία δεν θα αναφέρω λεπτομερώς προς το παρόν», είχε δηλώσει ο Νετανιάχου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιδίωξη ήταν να δημιουργηθεί ένας «άξονας χωρών» με κοινή αντίληψη για την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους της περιοχής, σε αντιδιαστολή προς τους λεγόμενους «ριζοσπαστικούς άξονες».
«Στόχος αυτού του «εξαγώνου συμμαχιών», είναι να δημιουργηθεί ένας άξονας χωρών που αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους με τον ίδιο τρόπο, σε αντίθεση με τους ριζοσπαστικούς άξονες», είχε αναφέρει, κάνοντας λόγο τόσο για τον «ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα» όσο και για έναν «αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα».
Στο στόχαστρο της Άγκυρας η προσέγγιση Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ
Η στενότερη πολιτική και στρατηγική προσέγγιση της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ βρέθηκε στο επίκεντρο και των δηλώσεων του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, ο οποίος μίλησε επίσης στο ίδιο φόρουμ.
Με ιδιαίτερα οξύ τρόπο, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έθεσε ζήτημα κυριαρχίας, συνδέοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ με τις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς.
«Εάν σχηματιστεί μια συμμαχία με ένα κράτος που σκοτώνει παιδιά, και αυτό γίνει παραβιάζοντας τη βούληση και την κυριαρχία του τουρκοκυπριακού λαού, θα το καταγγείλω σε ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα. Αυτό αποτελεί παραβίαση των κυριαρχικών μου δικαιωμάτων, των ίσων κυριαρχικών μου δικαιωμάτων», δήλωσε.
Με τον τρόπο αυτό, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να συνδέσει ευθέως την ενίσχυση των σχέσεων Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με το ευρύτερο ζήτημα της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει τις δικές της περιφερειακές πρωτοβουλίες ως ένα διαφορετικό μοντέλο συνεργασίας.
Η Άγκυρα αντιπαραβάλλει τη δική της περιφερειακή συμμαχία
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Φιντάν στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, η οποία υπεγράφη από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική στιγμή» για την περιοχή, επιχειρώντας να αναδείξει τη συγκεκριμένη συνεργασία ως παράδειγμα περιφερειακής ανάληψης ευθύνης.
Παράλληλα, έσπευσε να υπογραμμίσει ότι, σύμφωνα με την Άγκυρα, η συμφωνία δεν έχει ως στόχο κάποια συγκεκριμένη χώρα.
«Αυτή η συμμαχία δεν στρέφεται εναντίον κανενός. Αφορά την επιβεβαίωση της δέσμευσής μας για την ασφάλεια, την κυριαρχία και την ευημερία ο ένας του άλλου, καθώς και την ενίσχυση της περιφερειακής ανάληψης ευθύνης για τα προβλήματα της περιοχής», είπε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να αντιπαραβάλει το δικό της μοντέλο περιφερειακής συνεργασίας με εκείνο που, κατά την τουρκική ανάγνωση, διαμορφώνεται γύρω από το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στη Μεσόγειο. Ο Φιντάν επιχείρησε να παρουσιάσει την τουρκική προσέγγιση ως στηριζόμενη στη συνεργασία, την περιφερειακή ευθύνη και την αποτροπή, και όχι στη στοχοποίηση άλλων χωρών.
«Η Αίγυπτος είναι φυσικός μας εταίρος. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα γίνει και επίσημος εταίρος μας», ανέφερε, αφήνοντας ουσιαστικά ανοιχτό τον δρόμο για περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας.
Τουρκία και Αίγυπτος ενισχύουν τους δεσμούς τους
Οι αιχμηρές δηλώσεις του Φιντάν για την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν παράλληλα με τη συστηματική προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τις σχέσεις της με το Κάιρο.
Κατά τη διήμερη επίσκεψή του στην Αίγυπτο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε τις διμερείς σχέσεις ως «σε εξαιρετικό επίπεδο», υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες συγκλίνουν σε μια σειρά από κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα.
«Η Τουρκία τάσσεται υπέρ περιφερειακών πολιτικών στην Ανατολική Μεσόγειο που δίνουν προτεραιότητα στον διάλογο και τη συνεργασία αντί για την πόλωση και την αντιπαράθεση», δήλωσε.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η Λιβύη, η Γάζα, η Δυτική Όχθη και η Ιερουσαλήμ, αλλά και η περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής, εμπορικής και αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Φιντάν ανέφερε ότι στόχος είναι η αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 15 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ σημείωσε ότι η συνεργασία έχει αρχίσει να αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάθος και στον στρατιωτικό τομέα, μέσω αμοιβαίων επισκέψεων και κοινών ασκήσεων.
Τουρκία: «Ο Νετανιάχου είναι ένας εγκληματίας κατά της ανθρωπότητας»- Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συνεχίζει τις επιθέσεις στον Ισραηλινό Πρωθυπουργό αλλά «τρέμει» τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου με το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο
Γάζα: «Το Ισραήλ πρέπει να κάνει τα απαραίτητα βήματα»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Φιντάν και απέναντι στην κυβέρνηση Νετανιάχου, αναφερόμενος στην πορεία εφαρμογής του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα.
Όπως υποστήριξε, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Κατάρ εξακολουθούν να διαδραματίζουν διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σύμφωνα με τον ίδιο η παλαιστινιακή πλευρά έχει προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Κατά τον Φιντάν, η διαδικασία βρίσκεται πλέον σε ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο, καθώς η μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου εξαρτάται από τα επόμενα βήματα της ισραηλινής πλευράς.
«Εάν, παρά το γεγονός ότι η παλαιστινιακή πλευρά τηρεί τις δεσμεύσεις της, το Ισραήλ, δεν λάβει τα απαραίτητα μέτρα κατά τη μετάβαση στη δεύτερη φάση, αυτό θα μπορούσε να μας οδηγήσει, εμάς και τους άλλους διαμεσολαβητές, στη λήψη ενός ριζοσπαστικού μέτρου όσον αφορά τη διαδικασία», προειδοποίησε.
Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση προς το Ισραήλ, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία.
«Διαφορετικά, η Τουρκία, το Κατάρ και η Αίγυπτος θα πρέπει να λάβουν ριζοσπαστικά μέτρα. Αυτή είναι μια ευθύνη που οφείλουμε στον λαό μας και στους Παλαιστινίους», δήλωσε.
Ο Φιντάν υποστήριξε ακόμη ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου οδηγεί το Ισραήλ σε ολοένα μεγαλύτερη διεθνή απομόνωση και τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της διεθνούς πίεσης, προκειμένου να σταματήσουν, όπως υποστηρίζει η τουρκική πλευρά, οι πολιτικές που αποσκοπούν στην απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα.
Νέα αντιπαράθεση Ερντογάν–Νετανιάχου
Η νέα επίθεση Φιντάν κατά του Ισραήλ εντάσσεται στο ήδη ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα που επικρατεί στις σχέσεις Άγκυρας και Τελ Αβίβ. Η αντιπαράθεση των δύο πλευρών έχει κλιμακωθεί σημαντικά μετά την ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα το 2023, με τις δημόσιες τοποθετήσεις των δύο κυβερνήσεων να γίνονται ολοένα και πιο σκληρές.
Ο Νετανιάχου κατηγόρησε πρόσφατα τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «παρέχει καταφύγιο στο τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν και στους εντολοδόχους του», ενώ τον κατηγόρησε επίσης ότι «σφαγιάζει τους ίδιους τους Κούρδους πολίτες του».
Τουρκική προεδρία: «Ο Νετανιάχου είναι εγκληματίας κατά της ανθρωπότητας»
Στην τουρκική πλευρά, η απάντηση ήρθε από τον διευθυντή επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, ο οποίος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Ο Ντουράν δήλωσε ότι ο Νετανιάχου «ενορχήστρωσε μια γενοκτονία στη Γάζα και επιτέθηκε σε επτά χώρες της περιοχής».
«Είναι εγκληματίας, εναντίον του οποίου έχουν εκδοθεί εντάλματα σύλληψης, και δεν του έχουν απομείνει φίλοι. Οδηγεί την περιοχή στο χάος και στις συγκρούσεις ως στρατηγική πολιτικής επιβίωσης. Όλοι γνωρίζουν ότι δεν διαθέτει ούτε ηθικές αξίες ούτε νομιμοποίηση για να κάνει υποδείξεις σε οποιονδήποτε. Αργά ή γρήγορα θα λογοδοτήσει για τα εγκλήματά του κατά της ανθρωπότητας», είπε.
Στο επίκεντρο και το Σουδάν
Ο Φιντάν δεν περιορίστηκε στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, αλλά αναφέρθηκε και στην κατάσταση στο Σουδάν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να τερματιστεί ο πόλεμος και οι διαφορές να αντιμετωπιστούν μέσα από τον διάλογο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις επιπτώσεις που έχει η σύγκρουση για την Αίγυπτο, δεδομένου ότι οι δύο χώρες μοιράζονται σύνορα και η παρατεταμένη αστάθεια στο Σουδάν δημιουργεί αυξημένες προσφυγικές ροές αλλά και πρόσθετους κινδύνους για την περιφερειακή ασφάλεια.
«Υπάρχουν πρόσφυγες στην Αίγυπτο που έρχονται από το Σουδάν· το βιώσαμε αυτό και στη Συρία», δήλωσε.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε μάλιστα την κατάσταση με την εμπειρία της Συρίας, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις μιας σύγκρουσης ξεπερνούν γρήγορα τα εθνικά σύνορα και επηρεάζουν άμεσα τις γειτονικές χώρες.
«Όταν είσαι γειτονική χώρα, μια σύγκρουση στην άλλη πλευρά των συνόρων επιστρέφει σε εσένα με τη μορφή προσφυγικών ροών και απειλών για την ασφάλεια. Εμείς, όμως, κάναμε ό,τι μπορούσαμε με μεγάλη υπομονή. Και εδώ βλέπουμε τους Αιγύπτιους αδελφούς μας να φροντίζουν τους Σουδανούς αδελφούς μας», πρόσθεσε.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα