Εγκλωβισμένη στον κυκεώνα της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, η Ουάσινγκτον διευρύνει πλέον το διπλωματικό της δίκτυο και στρέφεται προς την Αθήνα, αναζητώντας διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη.
Στενά του Ορμούζ: Στριμωγμένος ο Τραμπ ζητάει εμπλοκή της Ελλάδας για το Ιράν!-Η Ουάσινγκτον ζητά ελληνική παρέμβαση εν μέσω κρίσης στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα -Οι Αμερικανοί που ξεμένουν από όπλα και η Ελλάδα που καλείται να… βγάλει το «φίδι από την τρύπα» στην Τεχεράνη
Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν στο επίκεντρο της σύγκρουσης και την ένταση να απειλεί να συμπαρασύρει την παγκόσμια οικονομία, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο διπλωματικό κανάλι.
Το γεωστρατηγικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η αμερικανική πλευρά στον πόλεμο με το Ιράν υποχρεώνει την Ουάσινγκτον να ανακατέψει την τράπουλα και να αναζητήσει νέους συνομιλητές. Η Ελλάδα και η Αυστρία αποκτούν έτσι έναν ιδιαίτερο ρόλο στον νέο κύκλο επαφών, την ώρα που τα παραδοσιακά κανάλια επικοινωνίας με την Τεχεράνη δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε απτό αποτέλεσμα.
Η αδυναμία να επιβληθούν στρατιωτικά οι αμερικανικοί όροι, σε συνδυασμό με την απουσία ουσιαστικής διπλωματικής προόδου μέσω χωρών όπως το Ομάν, το Πακιστάν, η Τουρκία και το Κατάρ, οδηγεί την Ουάσινγκτον σε μια διεύρυνση των επαφών της. Στόχος δεν είναι απαραίτητα μια επίσημη και θεσμικά αναγνωρισμένη διαμεσολάβηση, αλλά η δημιουργία ενός ευρύτερου πλέγματος πίεσης προς την Τεχεράνη, προκειμένου να υπάρξει αποκλιμάκωση και να ανοίξει ξανά ο δρόμος για μια διπλωματική διέξοδο.
Τα τηλεφωνήματα Ρούμπιο και ο ρόλος του «αγγελιαφόρου»
Η κινητικότητα της αμερικανικής διπλωματίας αποκαλύπτει την έντονη ανησυχία της Ουάσινγκτον μπροστά στο ενδεχόμενο η σύγκρουση να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, συναντήθηκε την Τρίτη στην Ουάσινγκτον με τον Αυστριακό ομόλογό του, ενώ την επόμενη ημέρα επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη.
Οι επίσημες ανακοινώσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κινήθηκαν στη γνώριμη, προσεκτικά διατυπωμένη γλώσσα των «διμερών σχέσεων». Ωστόσο, οι εξελίξεις που ακολούθησαν έδωσαν διαφορετική διάσταση στις επαφές. Την Πέμπτη, τόσο ο Έλληνας όσο και ο Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησαν απευθείας με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Η αλυσίδα των τηλεφωνικών επαφών δεν μοιάζει τυχαία. Η Ουάσινγκτον φαίνεται να επιχειρεί να ενεργοποιήσει ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη, χωρίς να εμφανίζεται η ίδια ως η μοναδική πλευρά που πιέζει για λύση.
Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές, η εμπλοκή της Αθήνας δεν συνιστά μια τυπική προσπάθεια μεσολάβησης. Πρόκειται περισσότερο για μια διευρυμένη διπλωματική κινητοποίηση κρατών που βλέπουν τις επιπτώσεις της κρίσης να πολλαπλασιάζονται και επιχειρούν να αποτρέψουν μια περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.
Το International Crisis Group έχει χαρακτηρίσει την αντιπαράθεση ως «επικίνδυνο παιχνίδι του δειλού», μια περιγραφή που αποτυπώνει το ρίσκο μιας παρατεταμένης αντιπαράθεσης, όπου κάθε πλευρά αυξάνει την πίεση χωρίς να διαθέτει εύκολο δρόμο υποχώρησης.
Γιατί η Ελλάδα μπαίνει στο κάδρο
Η επιλογή της Ελλάδας δεν είναι άσχετη με τη γεωγραφική και οικονομική της θέση, αλλά και με τον ρόλο που διαδραματίζει στη διεθνή ναυτιλία. Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελούν άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον, ιδιαίτερα σε μια περιοχή από την οποία περνά ένα τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει επομένως μια ξεχωριστή βαρύτητα για την Αθήνα. Κάθε ημέρα που η θαλάσσια οδός παραμένει κλειστή ή λειτουργεί υπό καθεστώς αβεβαιότητας αυξάνει τους κινδύνους για τα εμπορικά πλοία, επιβαρύνει το κόστος μεταφοράς και δημιουργεί νέες πιέσεις στις διεθνείς αγορές.
Η Ελλάδα, ως μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων, τόσο στον Περσικό Κόλπο όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Στη συνομιλία του με τον Αραγτσί, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημερώθηκε για τις περιφερειακές εξελίξεις και ειδικότερα για τις συνομιλίες σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ. Από ελληνικής πλευράς υπογραμμίστηκε η ανάγκη διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της θαλάσσιας ασφάλειας.
Η Αθήνα, συνεπώς, βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο της διπλωματικής σκακιέρας: καλείται να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, χωρίς ταυτόχρονα να μετατραπεί σε μέρος της σύγκρουσης.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν πλέον το μεγάλο «κλειδί» της κρίσης. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη, από την οποία διέρχεται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Η σημασία τους ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του Περσικού Κόλπου. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στη λειτουργία τους μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην αγορά ενέργειας, στις τιμές των καυσίμων, στις θαλάσσιες μεταφορές και τελικά στο κόστος ζωής σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η κρίση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια υπόθεση που αφορά αποκλειστικά την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Όσο το Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο, τόσο περισσότερες κυβερνήσεις έχουν λόγο να αναζητούν έναν τρόπο αποκλιμάκωσης.
Η Ελλάδα βρίσκεται αναπόφευκτα μέσα σε αυτή την εξίσωση. Η ισχυρή παρουσία της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές καθιστά την ασφάλεια των συγκεκριμένων θαλάσσιων διαδρομών ζήτημα άμεσου εθνικού ενδιαφέροντος.
Στενά του Ορμούζ: Στριμωγμένος ο Τραμπ ζητάει εμπλοκή της Ελλάδας για το Ιράν!-Η Ουάσινγκτον ζητά ελληνική παρέμβαση εν μέσω κρίσης στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα -Οι Αμερικανοί που ξεμένουν από όπλα και η Ελλάδα που καλείται να… βγάλει το «φίδι από την τρύπα» στην Τεχεράνη
Η εμπλοκή της Ελλάδας δεν παρουσιάζεται ως επίσημη διαμεσολάβηση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Ωστόσο, η Αθήνα φαίνεται να αποκτά έναν διακριτό ρόλο στην προσπάθεια να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας και να μεταφέρονται μηνύματα σε μια περίοδο κατά την οποία η απευθείας συνεννόηση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Σύμφωνα με το indiatoday.in, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε συνομιλία με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη την Τετάρτη, ενώ την Πέμπτη ο Έλληνας υπουργός είχε επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί.
Ανάλογη κινητικότητα καταγράφηκε και με την Αυστρία. Η Βιέννη, όπως και η Αθήνα, φαίνεται να εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αξιοποίησης διαφορετικών διπλωματικών καναλιών, καθώς οι προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης παραμένουν χωρίς σαφές αποτέλεσμα.
Η Αυστρία, μάλιστα, έχει προσφερθεί να φιλοξενήσει νέες συνομιλίες με το Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στην κρίση και ότι μια διπλωματική διέξοδος παραμένει εφικτή.
Ο Τραμπ αντιμέτωπος με τα όρια της πίεσης
Για την κυβέρνηση Τραμπ, η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο σύνθετη. Η παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελεί μόνο στρατιωτικό και διπλωματικό πρόβλημα, αλλά εξελίσσεται σε οικονομικό και πολιτικό πονοκέφαλο.
Οι επιπτώσεις από την αναστάτωση στη ζωτική θαλάσσια οδό μεταφέρονται στις διεθνείς αγορές, ενώ η παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή αυξάνει το κόστος και περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Παράλληλα, οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου πλησιάζουν, γεγονός που προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην πίεση που δέχεται ο Ντόναλντ Τραμπ. Ένας παρατεταμένος πόλεμος, σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών της ενέργειας και τις οικονομικές αναταράξεις, θα μπορούσε να μετατραπεί σε σημαντικό πολιτικό βάρος για τους Ρεπουμπλικανούς.
Υπό αυτό το πρίσμα, η διπλωματική κινητοποίηση της Ουάσινγκτον αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ενεργοποίηση της Αθήνας και της Βιέννης δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά πλέον περισσότερες από μία οδούς επικοινωνίας με την Τεχεράνη, σε μια προσπάθεια να βρεθεί διέξοδος χωρίς να απαιτηθεί περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
«Καμία σαφής διπλωματική λύση ακόμη»
Από την πλευρά του Ιράν, ο Αμπάς Αραγτσί φέρεται να συζήτησε με τους Ευρωπαίους ομολόγους του τους μηχανισμούς για τη μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, ενώ κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Παρά τις αλλεπάλληλες επαφές και την έντονη διπλωματική κινητικότητα, μέχρι στιγμής δεν έχει διαμορφωθεί μια σαφής και κοινά αποδεκτή λύση. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, ενώ η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί σκληρή στάση.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει μια νέα διπλωματική πρωτοβουλία, αλλά αν αυτή θα μπορέσει να μετατραπεί σε πραγματικό μοχλό αποκλιμάκωσης.
Η Ελλάδα βρίσκεται έτσι στη μέση μιας κρίσης με παγκόσμιες διαστάσεις. Από τη μία πλευρά, οι στρατηγικές της σχέσεις με την Ουάσινγκτον και ο ρόλος της ως σημαντικής ναυτιλιακής δύναμης. Από την άλλη, η ανάγκη να διατηρηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τεχεράνη.
Η Αθήνα καλείται να κινηθεί σε μια εξαιρετικά λεπτή ισορροπία, την ώρα που το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας παραμένει στραμμένο στα Στενά του Ορμούζ. Εκεί όπου συναντώνται η γεωπολιτική αντιπαράθεση, η ενεργειακή ασφάλεια και το παγκόσμιο εμπόριο.
Και όσο το Ορμούζ παραμένει κλειστό, τόσο η διπλωματική σκακιέρα αποκτά νέους παίκτες. Με την Ελλάδα να καλείται πλέον να διαδραματίσει έναν ρόλο που, μέχρι πρότινος, δεν βρισκόταν στο επίκεντρο της κρίσης: αυτόν του «αγγελιαφόρου» ανάμεσα σε μια Ουάσινγκτον που αναζητά διέξοδο και μια Τεχεράνη που εξακολουθεί να κρατά τα χαρτιά της κλειστά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα