Ηλίας Παππάς: Αυτός είναι ο Έλληνας που εμπνεύστηκε τα γυαλιά που… «κατασκοπεύουν!»- Τα είχε συστήσει στο ελληνικό κοινό ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προκαλώντας σάλο σε Λήμνο και Λέρο!

Η ακαδημαϊκή του πορεία, ωστόσο, πήρε διαφορετική τροχιά όταν απορρίφθηκε στη μοναδική κρίση για ακαδημαϊκή θέση στην οποία συμμετείχε.

Ηλίας Παππάς: Αυτός είναι ο Έλληνας που εμπνεύστηκε τα γυαλιά που… «κατασκοπεύουν!»- Τα είχε συστήσει στο ελληνικό κοινό ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προκαλώντας σάλο σε Λήμνο και Λέρο!

Για τον 46χρονο σήμερα επιστήμονα Ηλία Παππά, εκείνη η απόφαση αποδείχθηκε, εκ των υστέρων, όχι το τέλος μιας διαδρομής, αλλά η αφετηρία μιας πολύ διαφορετικής ζωής.

Το διδακτορικό του στην Ηλεκτρονική Φυσική και τις Νέες Οθόνες τον έφερε από τα αμφιθέατρα και τα εργαστήρια του ΑΠΘ στην καρδιά της παγκόσμιας τεχνολογικής βιομηχανίας. Από τη Θεσσαλονίκη και την Καμάρα βρέθηκε στη Βοστόνη, από εκεί στο Δουβλίνο και στη συνέχεια στη Meta, για να αναλάβει έναν από τους πιο φιλόδοξους τεχνολογικούς σχεδιασμούς της εποχής μας: την ανάπτυξη των οθονών και της αρχιτεκτονικής των έξυπνων γυαλιών που έφεραν την επαυξημένη πραγματικότητα και την Τεχνητή Νοημοσύνη πιο κοντά στην καθημερινότητα.

Είναι ο Θεσσαλονικιός Display Architect/Electronics Engineer που ανακάλυψαν νωρίς οι κολοσσοί της αμερικανικής υψηλής τεχνολογίας και ο οποίος, με τη σειρά του, εργάστηκε για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την τεχνολογία και, τελικά, τον ίδιο τον κόσμο γύρω μας.

«Σε θέλουμε εδώ την άλλη εβδομάδα»

Το αγαπημένο του μότο, που απευθύνει τόσο στους φοιτητές του όσο και στους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα, συμπυκνώνει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τη δική του διαδρομή: «ο ασφαλέστερος τρόπος για να προβλέψεις το μέλλον, είναι να το δημιουργήσεις».

Με αυτή τη φράση περιγράφει και ο ίδιος στο «ΘΕΜΑ» την πορεία που τον οδήγησε από τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης και την Πλατεία Αριστοτέλους στον σχεδιασμό των γυαλιών Ray-Ban Meta Gen 2.

Κι όμως, τίποτα από όλα αυτά δεν ήταν προδιαγεγραμμένο. Ούτε ο ίδιος μπορούσε να φανταστεί ότι ένα e-mail που θα έφτανε στα τέλη του 2011 από στέλεχος της Qualcomm, της αμερικανικής πολυεθνικής που αναπτύσσει τεχνολογίες για τις παγκόσμιες επικοινωνίες και τα υπολογιστικά συστήματα, θα άλλαζε τόσο δραστικά την επαγγελματική του ζωή.

Για μια στιγμή, μάλιστα, το μήνυμα θα μπορούσε εύκολα να περάσει απαρατήρητο, χαμένο ανάμεσα στα υπόλοιπα e-mail του ηλεκτρονικού του ταχυδρομείου. Δεν ήταν, όμως, spam.

Ένα απόγευμα Πέμπτης, μετά από έναν αγώνα ποδοσφαίρου 5×5 με φίλους στη Θεσσαλονίκη, ο Ηλίας Παππάς διαπιστώνει ότι η Qualcomm, μια εταιρεία με περίπου 50.000 εργαζομένους παγκοσμίως, είχε εντοπίσει στο προφίλ του στο LinkedIn το αντικείμενο της διδακτορικής του διατριβής, πάνω στην τότε αναδυόμενη τεχνολογία των επίπεδων οθονών. Και ήθελε να συζητήσει μαζί του.

Εκείνη την περίοδο ο διδάκτορας Φυσικής του ΑΠΘ εργαζόταν ως μέλος του Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (ΕΔΙΠ) στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Ανταποκρίθηκε στην επικοινωνία και, το επόμενο πρωί, δέχθηκε τηλεφώνημα από τα στελέχη της εταιρείας. Η συζήτηση αφορούσε τις νέες οθόνες, αλλά σύντομα πήρε διαφορετική τροπή.

Οταν ο Ηλίας Παππάς εξήγησε στους συνομιλητές του ότι η λύση που είχαν προκρίνει «δεν θα λειτουργούσε» και πως απαιτούνταν μια διαφορετική προσέγγιση, η απάντηση που έλαβε ήταν τόσο σύντομη όσο και καθοριστική:

«Σε θέλουμε εδώ την άλλη εβδομάδα».

Το ιδιωτικό ταξιδιωτικό γραφείο της εταιρείας ανέλαβε τα υπόλοιπα. Μέσα σε τρεις ημέρες ο Θεσσαλονικιός επιστήμονας βρέθηκε μπροστά στα ηγετικά στελέχη της Qualcomm για μια συνέντευξη διάρκειας 8,5 ωρών. Στο τέλος της διαδικασίας δεν είχε απλώς κερδίσει μια θέση στο οργανόγραμμα μιας από τις σημαντικότερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο. Είχε ανοίξει για τον εαυτό του μια πόρτα σε έναν επαγγελματικό κόσμο που μέχρι τότε έμοιαζε μακρινός.

Από τη Θεσσαλονίκη στη Meta

Το ταξίδι προς τον κόσμο της τεχνολογίας είχε ήδη ξεκινήσει και ο επόμενος σταθμός του ήταν η Βοστόνη. Με άδεια άνευ αποδοχών από το πανεπιστήμιο, ο Ηλίας Παππάς έφυγε για τις ΗΠΑ, για να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη το 2015. Η επιστροφή αυτή, όμως, έμελλε να διαρκέσει μόλις ένα εξάμηνο.

Και πάλι το LinkedIn λειτούργησε ως γέφυρα προς την επόμενη μεγάλη αλλαγή. Μια start-up από το Δουβλίνο εντόπισε την εμπειρία του και του πρότεινε να ενταχθεί στην ομάδα της. Στις 17 Νοεμβρίου του 2015 εγκαταστάθηκε στην Ιρλανδία, αναλαμβάνοντας να αναπτύξει την αρχιτεκτονική της οθόνης για εφαρμογές γυαλιών επαυξημένης πραγματικότητας (Augmented Reality), αξιοποιώντας την τεχνολογία της εταιρείας.

Ηλίας Παππάς: Αυτός είναι ο Έλληνας που εμπνεύστηκε τα γυαλιά που… «κατασκοπεύουν!»- Τα είχε συστήσει στο ελληνικό κοινό ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προκαλώντας σάλο σε Λήμνο και Λέρο!

Δεν χρειάστηκε να περάσει πολύς καιρός για να συναντηθεί η πορεία του με εκείνη του Facebook. Τον Ιούλιο του 2016, η εταιρεία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ εξαγόρασε την ιρλανδική start-up και ο Θεσσαλονικιός ερευνητής βρέθηκε ξαφνικά μέσα στην καρδιά ενός από τα πιο εμβληματικά τεχνολογικά εγχειρήματα της εποχής.

Η εμπειρία του στο Facebook ήταν διαφορετική από τα παραδοσιακά εργασιακά πρότυπα. Οπως περιγράφει στο «ΘΕΜΑ», δεν υπήρχαν κλασικά γραφεία, αλλά ένας μεγάλος ανοιχτός χώρος, όπου ακόμη και ο ίδιος ο Ζούκερμπεργκ μπορούσε να βρίσκεται δίπλα σου και να εργάζεται για κάποιες ημέρες.

«δεν χτυπάς κάρτα, αλλά τελειώνεις πάντα το project σου στον χρόνο που έχει ορισθεί».

Μια δεκαετία αφιερωμένη στα γυαλιά

Εκεί ο Ηλίας Παππάς βρήκε το πεδίο στο οποίο θα αφιέρωνε ουσιαστικά την επόμενη δεκαετία της επαγγελματικής του ζωής. Αρχικά έγινε ο πρώτος Display Engineer της Meta στον τομέα των γυαλιών για ολόκληρο το Facebook. Το 2016, το project απασχολούσε μόλις 30 ανθρώπους. Εννέα χρόνια αργότερα, το 2025, ο συγκεκριμένος τομέας είχε εξελιχθεί σε έναν τεχνολογικό γίγαντα με περίπου 3.200 εργαζομένους και δεκαετές επενδυτικό προϋπολογισμό που ξεπερνούσε τα 100 δισ. δολάρια.

Ο ίδιος, έχοντας κερδίσει σταδιακά την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό της ομάδας, επικεντρώθηκε στις οθόνες των γυαλιών και στην τεχνολογία που θα επέτρεπε σε μια συσκευή σχεδόν πανομοιότυπη με ένα συμβατικό ζευγάρι γυαλιών να αποκτήσει νέες δυνατότητες.

Στην περίπτωση των γυαλιών που φόρεσε ο υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, η λειτουργία είναι, όπως εξηγεί ο ίδιος, καταγραφική, ενώ το πάχος τους είναι μόλις λίγα χιλιοστά μεγαλύτερο από εκείνο των συμβατικών γυαλιών ηλίου που κυκλοφορεί παγκοσμίως η Ray-Ban.

«Τα γυαλιά που φορά ο υπουργός Υγείας έχουν δυνατότητα μόνο καταγραφής, ενώ είναι μόλις λίγα χιλιοστά μεγαλύτερα από τα συμβατικά γυαλιά της Ray Ban», εξηγεί ο Ηλίας Παππάς.

Η λογική της λειτουργίας τους είναι απλή, αν και η τεχνολογία που κρύβεται πίσω της κάθε άλλο παρά απλή είναι.

«Είναι σαν να σηκώνεις το κινητό σου και να καταγράφεις την εικόνα», προσθέτει.

Η επιτυχία του project, πάντως, είχε ήδη εντυπωσιάσει τα ανώτατα στελέχη της Meta. Ενδεικτικό είναι ότι ο CTO της εταιρείας, Αντριου Μπόσγουορθ, έχει χαρακτηρίσει το πρωτότυπο των γυαλιών AR «το πιο προηγμένο πράγμα που έχουμε παραγάγει ποτέ ως ανθρώπινο είδος», ενώ παράλληλα η Meta προχωρούσε στην ενσωμάτωση δυνατοτήτων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τα «έξυπνα γυαλιά» της Meta ενεργοποιούν την καταγραφή ύστερα από εντολή του χρήστη, η οποία μπορεί να δοθεί φωνητικά ή με το πάτημα ενός πλήκτρου πάνω στον σκελετό. Η εικόνα που καταγράφεται παραμένει διαθέσιμη στον ίδιο τον χρήστη, ο οποίος στη συνέχεια αποφασίζει αν και πότε θα αξιοποιήσει το σχετικό βίντεο μέσω της εφαρμογής στο κινητό του, όπως εξηγεί ο Ηλίας Παππάς.

Για τη Meta, το project των γυαλιών δεν αποτέλεσε απλώς ένα τεχνολογικό πείραμα. Μετατράπηκε σε μια νέα και εξαιρετικά προσοδοφόρα αγορά, με τις παγκόσμιες πωλήσεις να έχουν ήδη ξεπεράσει τα 3 εκατομμύρια. Ο Ηλίας Παππάς είχε, στο μεταξύ, εξελιχθεί σε senior engineer και, το 2025, έκρινε ότι είχε έρθει η στιγμή να αναζητήσει την επόμενη πρόκληση.

Από τη Meta στη Γαλλία

Παρότι η αμερικανική εργασιακή κουλτούρα εξακολουθεί να τον γοητεύει, κυρίως για τη φιλοσοφία της απέναντι στην αξιοκρατία, η ανάγκη να βρίσκεται πιο κοντά στην πατρική εστία τον οδήγησε τελικά στη Γαλλία.

«τους ενδιαφέρει μόνο να είσαι καλός».

Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί το σημαντικότερο εισιτήριο για την επαγγελματική εξέλιξη στις ΗΠΑ.

Η Meta προσπάθησε να τον κρατήσει στο δυναμικό της, προτείνοντάς του να συνεχίσει να εργάζεται από απόσταση. Η διαφορά ώρας, όμως, τα συνεχή επαγγελματικά ταξίδια και οι απαιτητικοί ρυθμοί εργασίας έκαναν στην πράξη αυτή την επιλογή εξαιρετικά δύσκολη.

Κι όμως, η επαγγελματική του αξία αποδείχθηκε για ακόμη μία φορά ταχύτερη από τον χρόνο.

Μόλις δύο ώρες μετά την παραίτησή του από τη Meta πέρυσι, είχε ήδη δεχθεί νέα επαγγελματική προσέγγιση. Αυτή τη φορά από τη Γαλλία, με τους νέους εργοδότες να γνωρίζουν πολύ καλά την πολυετή εμπειρία του στις οθόνες AR/AI και στην τεχνολογία των έξυπνων γυαλιών.

«Είχα πει πως θα αφήσω ένα χρονικό διάστημα, για να ξεκουραστώ, αλλά ότι με αναζήτησαν μέσα σε δύο ώρες, το εξέλαβα ως σημάδι», εξιστορεί στο «ΘΕΜΑ».

Ένα πράγμα, πάντως, μοιάζει να είναι βέβαιο: η έρευνα γύρω από τα γυαλιά δεν πρόκειται να εγκαταλειφθεί.

Από τη Γκρενόμπλ, όπου ζει σήμερα, ο Ηλίας Παππάς εξακολουθεί να κοιτάζει προς το μέλλον, δίνοντας παράλληλα τη δική του «ψήφο εμπιστοσύνης» στα ελληνικά μυαλά. Για τον ίδιο, τα γυαλιά AR και AI δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη gadget της εποχής. Είναι ο προάγγελος μιας νέας πλατφόρμας επικοινωνίας, η οποία, όπως εκτιμά, θα μπορούσε σταδιακά να αντικαταστήσει τα συμβατικά κινητά τηλέφωνα που χρησιμοποιούμε σήμερα.

Την ίδια ώρα, δεν αγνοεί τις εύλογες συζητήσεις που προκαλούν τα Meta-γυαλιά, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ιδιωτικότητα. Αναγνωρίζει, μάλιστα, ότι οι αρμόδιες Αρχές θα μπορούσαν και θα έπρεπε να έχουν λόγο στη ρύθμιση της χρήσης τους, καθώς η τεχνολογία περνά πλέον από το εργαστήριο στον δημόσιο χώρο και την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οσο για τις επιπτώσεις της νέας τεχνολογίας στην ανθρώπινη όραση και τη σχέση της με τα ολοένα περισσότερα οπτικά ερεθίσματα, ο ίδιος εμπιστεύεται πρωτίστως την ίδια την ανθρώπινη βιολογία.

«Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ο ισχυρότερος υπερυπολογιστής».

Και απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη κρατά μια στάση που συνδυάζει τον ενθουσιασμό με την αναμονή. Της δίνει χρόνο να ξεπεράσει, όπως λέει, τις «παιδικές της ασθένειες», εκτιμώντας ότι όταν αυτές οι αδυναμίες ξεπεραστούν, η AI θα μπορεί να αποτελέσει μία ακόμη τεχνολογία αιχμής στην υπηρεσία της ανθρωπότητας.

Από την Καμάρα μέχρι τα εργαστήρια των μεγαλύτερων τεχνολογικών εταιρειών του κόσμου, η διαδρομή του Ηλία Παππά μοιάζει, εκ των υστέρων, σχεδόν προδιαγεγραμμένη. Στην πραγματικότητα, όμως, ήταν μια αλληλουχία από απρόβλεπτες συγκυρίες, τολμηρές αποφάσεις και μια σταθερή προσήλωση στην έρευνα. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας του: ότι ο άνθρωπος που σήμερα σχεδιάζει ένα μέρος του τεχνολογικού μέλλοντος, κάποτε απλώς απάντησε σε ένα e-mail που θα μπορούσε κάλλιστα να είχε θεωρήσει spam.