Εξαιρετικά σκληρή προειδοποίηση προς την Τουρκία και προσωπικά προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απηύθυνε ο απόστρατος Ινδός υποστράτηγος Gagan Deep Bakshi, εκφράζοντας ανοιχτά την ανησυχία του Νέου Δελχί για την ενίσχυση της στρατηγικής σύγκλισης Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.
Ινδός στρατηγός προειδοποιεί Ερντογάν: «Θα σας κάνουμε κομμάτια»
Ο Ινδός στρατηγός έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός «Σουνιτικού ΝΑΤΟ» στη Μέση Ανατολή, υποστηρίζοντας ότι η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώνεται μεταξύ Άγκυρας, Ισλαμαμπάντ και Ριάντ συνιστά σοβαρή στρατηγική πρόκληση για την Ινδία.
Παράλληλα, όμως, έστειλε και ένα σαφές μήνυμα προς το Ισραήλ: η στρατηγική σχέση Ινδίας–Ισραήλ έχει όρια όταν συγκρούεται με ζωτικά ινδικά συμφέροντα, και ειδικά με τις σχέσεις του Νέου Δελχί με το Ιράν.
Η παρέμβαση Bakshi αποκαλύπτει πόσο γρήγορα μεταβάλλονται οι ισορροπίες από τη Μέση Ανατολή έως τη Νότια Ασία, καθώς δημιουργούνται νέοι άξονες, νέες στρατηγικές εξαρτήσεις και ένα ολοένα πιο σύνθετο πλέγμα συμμαχιών.
«Σουνιτικό ΝΑΤΟ» Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν
Μιλώντας στο δίκτυο Republic World, με έδρα το Νέο Δελχί, ο Bakshi υποστήριξε ότι η συμφωνία που διαμορφώθηκε στη Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν δημιουργεί, από ινδική σκοπιά, μια νέα περιφερειακή πραγματικότητα.
Όπως δήλωσε:
«Ένα Σουνιτικό ΝΑΤΟ, αποτελούμενο από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, έχει δημιουργηθεί στη Μέση Ανατολή, στη Μέκκα, και αυτό αποτελεί σοβαρό λόγο ανησυχίας».
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει τον βασικό φόβο που εκφράζει ο Ινδός στρατηγός.
Δεν βλέπει τη συνεργασία των τριών χωρών ως μια απλή διπλωματική συνεννόηση.
Τη θεωρεί δυνητικό στρατηγικό μπλοκ, το οποίο μπορεί να ενισχύσει δραστικά το Πακιστάν – τον βασικό παραδοσιακό αντίπαλο της Ινδίας στη Νότια Ασία.
Γιατί το Ιράν είναι απαραίτητο στην Ινδία
Εδώ ακριβώς εισέρχεται στην εξίσωση το Ιράν.
Ο Bakshi τόνισε ότι, από την οπτική του Νέου Δελχί, η σιιτική Τεχεράνη λειτουργεί ως κρίσιμο γεωπολιτικό αντίβαρο απέναντι στο Πακιστάν και σε έναν ευρύτερο σουνιτικό άξονα.
Όπως σημείωσε:
«Χρειαζόμαστε πάρα πολύ το σιιτικό Ιράν στο πλευρό μας, επειδή το Πακιστάν είναι ο βασικός μας πονοκέφαλος ασφαλείας. Η Κίνα μπορεί να είναι η κύρια απειλή, αλλά μαζί με αυτήν το Πακιστάν αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα ασφαλείας μας».
Η θέση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική.
Για την Ινδία, η σχέση με το Ιράν δεν αφορά μόνο πετρέλαιο ή εμπορικές συναλλαγές.
Αφορά την ισορροπία ισχύος απέναντι σε Πακιστάν και Κίνα, αλλά και την πρόσβαση του Νέου Δελχί προς το Αφγανιστάν και την Κεντρική Ασία.
Η σύγκριση που έκανε για Ιράν και Πακιστάν
Ο Ινδός στρατηγός προχώρησε μάλιστα σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή σύγκριση μεταξύ των απειλών που αντιλαμβάνονται Ισραήλ και Ινδία.
Υποστήριξε ότι το Ισραήλ βλέπει το Ιράν ως υπαρξιακή απειλή, παρότι –όπως δήλωσε ο ίδιος– η Τεχεράνη δεν διαθέτει πυρηνική βόμβα.
Αντίθετα, για το Πακιστάν ανέφερε:
«Και τι γίνεται με το Πακιστάν; Ένα φονταμενταλιστικό, τζιχαντιστικό ισλαμικό κράτος που διαθέτει 180 πυρηνικές κεφαλές».
Πρόκειται για ισχυρισμό του ίδιου του Bakshi, ο οποίος χρησιμοποίησε το πυρηνικό οπλοστάσιο του Πακιστάν για να υπογραμμίσει τη διαφορετική αντίληψη απειλής ανάμεσα στην Ινδία και στο Ισραήλ.
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Δεν έχουμε δει το Ισραήλ να χάνει τον ύπνο του για τις βόμβες που βρίσκονται στα χέρια του Πακιστάν, επειδή θεωρούνται απειλή μόνο για την Ινδία».
Το μήνυμα προς την Ιερουσαλήμ ήταν σαφές:
όπως το Ισραήλ απαιτεί από τους συμμάχους του να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις δικές του ανησυχίες για το Ιράν, έτσι και η Ινδία απαιτεί να αναγνωρίζονται οι δικές της ανησυχίες για το Πακιστάν.
Η Τουρκία και το Πακιστάν βρίσκονται ήδη σε «πρακτική συμμαχία»
Ο Bakshi υποστήριξε ότι η συνεργασία Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ δεν είναι κάτι θεωρητικό ούτε γεννήθηκε με τη νέα συμφωνία.
Κατά την άποψή του, Τουρκία και Πακιστάν βρίσκονται ήδη σε μια άτυπη, αλλά ουσιαστική στρατηγική συμμαχία.
Επικαλέστηκε μάλιστα την τουρκική βοήθεια προς το Πακιστάν κατά τη διάρκεια της Operation Sindoor.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η Τουρκία παρείχε στο Πακιστάν σχεδόν 1.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και βοήθησε ακόμη και στην επιχειρησιακή χρησιμοποίησή τους.
Ο ίδιος δήλωσε:
«Αυτό ήταν ήδη ένα “Σουνιτικό ΝΑΤΟ”, με ή χωρίς συμφωνία. Η Τουρκία και το Πακιστάν βρίσκονται ήδη σε μια ακήρυχτη πρακτική συμμαχία».
Πρόκειται και εδώ για ισχυρισμούς του Ινδού απόστρατου στρατηγού, τους οποίους χρησιμοποίησε για να στηρίξει την εκτίμησή του περί βαθιάς στρατιωτικής σύγκλισης Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ.
Στο κάδρο και τουρκικό πολεμικό πλοίο στο Καράτσι
Ο Bakshi ανέφερε επίσης ότι κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου έντασης, τουρκικό πολεμικό πλοίο κατέπλευσε στο λιμάνι του Καράτσι.
Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία αυτή αποτελούσε μία ακόμη ένδειξη των στενών σχέσεων ασφαλείας Τουρκίας–Πακιστάν.
Το γεγονός ότι ένας Ινδός ανώτατος απόστρατος αξιωματικός συνδέει drones, ναυτική παρουσία και πολιτική συνεργασία σε ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο δείχνει πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζεται πλέον η Τουρκία στο Νέο Δελχί.
Η Άγκυρα δεν θεωρείται απλώς φίλος του Πακιστάν. Αντιμετωπίζεται από ορισμένους ινδικούς στρατηγικούς κύκλους ως δύναμη που θα μπορούσε να λειτουργήσει ενεργά υπέρ του Ισλαμαμπάντ σε μια νέα κρίση.
«Θα διαλύσουμε οποιαδήποτε τουρκική αρμάδα»
Εκεί ο Bakshi ανέβασε θεαματικά τους τόνους.
Αναγνώρισε ότι η Τουρκία διαθέτει τον μεγαλύτερο ή έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς του ΝΑΤΟ, αλλά αμφισβήτησε την πρακτική δυνατότητα της Άγκυρας να παρέμβει στρατιωτικά σε έναν πόλεμο Ινδίας–Πακιστάν.
Το πρόβλημα, όπως εξήγησε, είναι η γεωγραφία.
Μια τουρκική ναυτική δύναμη που θα επιχειρούσε να φτάσει προς το Πακιστάν θα έπρεπε να κινηθεί από τη Μεσόγειο προς την Αραβική Θάλασσα.
Και εκεί ο απόστρατος Ινδός στρατηγός έστειλε το πιο σκληρό μήνυμα της παρέμβασής του:
«Το Ινδικό Ναυτικό μπορεί να κάνει κομμάτια οποιαδήποτε τουρκική αρμάδα επιχειρήσει να έρθει σε βοήθεια του Πακιστάν».
Η φράση αποτυπώνει τη δραματική επιδείνωση του κλίματος που καταγράφεται σε τμήματα του ινδικού στρατηγικού διαλόγου απέναντι στην Τουρκία.
Γιατί η γεωγραφία είναι εναντίον της Άγκυρας
Σε περίπτωση σύγκρουσης Ινδίας–Πακιστάν, η Τουρκία βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το θέατρο των επιχειρήσεων.
Ακόμη και αν διέθετε την πολιτική βούληση να προσφέρει άμεση στρατιωτική υποστήριξη στο Ισλαμαμπάντ, θα έπρεπε να διαχειριστεί τεράστιες γραμμές ανεφοδιασμού.
Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα Bakshi:
η τουρκική στρατιωτική ισχύς είναι μεγάλη, όμως η δυνατότητα προβολής αυτής της ισχύος μέχρι τη Νότια Ασία υπό συνθήκες πολέμου είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα.
Από την άλλη, το Πακιστάν βρίσκεται κυριολεκτικά στην πρώτη γραμμή απέναντι στην Ινδία.
Επομένως η πραγματική αξία της Τουρκίας μπορεί να βρίσκεται περισσότερο σε drones, πληροφορίες, τεχνολογία, εκπαίδευση και αμυντική υποστήριξη παρά σε αποστολή μεγάλων χερσαίων δυνάμεων.
Σκληρό μήνυμα Bakshi και προς το Ισραήλ
Ωστόσο, ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακή από την προειδοποίηση προς την Τουρκία ήταν η παρέμβασή του προς το Ισραήλ.
Ο Bakshi ξεκαθάρισε ότι η Ινδία θεωρεί το Ισραήλ φίλο και σημαντικό στρατηγικό εταίρο.
Αλλά πρόσθεσε ότι το Νέο Δελχί δεν πρόκειται να θυσιάσει τα δικά του εθνικά συμφέροντα για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες ασφαλείας της Ιερουσαλήμ.
Όπως είπε:
«Φοβάμαι ότι κάποια στιγμή και το Ισραήλ θα πρέπει να είναι ευαίσθητο στις ινδικές ανησυχίες».
Και συνέχισε ακόμη πιο αιχμηρά:
«Δεν είμαστε η 51η Πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών και, για τον ίδιο λόγο, δεν είμαστε παράρτημα ή κράτος-πελάτης του Ισραήλ. Είμαστε φίλοι, βεβαίως. Υποτελείς; Όχι, κύριε».
«Δεν μπορείτε απλώς να σφυρίζετε και να μας δίνετε εντολές»
Η συνέχεια της τοποθέτησής του ήταν ακόμη πιο σκληρή.
Ο Bakshi δήλωσε:
«Δεν μπορείτε απλώς να σφυρίζετε και να κάνετε τους ανώτατους ηγέτες μας να πηγαίνουν εδώ κι εκεί και να μας ζητάτε να θυσιάσουμε τα συμφέροντά μας».
Με αυτή τη φράση θέλησε να υπογραμμίσει μια βασική αρχή της ινδικής εξωτερικής πολιτικής:
στρατηγική αυτονομία.
Η Ινδία μπορεί να έχει στενές σχέσεις με Ισραήλ και ΗΠΑ.
Μπορεί παράλληλα να συμμετέχει σε σχήματα όπως το Quad και να ανταγωνίζεται την Κίνα.
Αλλά δεν αποδέχεται μια λογική στην οποία οι σχέσεις της με τρίτα κράτη θα καθορίζονται αποκλειστικά από τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον ή της Ιερουσαλήμ.
«Δεν θα εγκαταλείψουμε το Ιράν επειδή το Ισραήλ πολεμά μαζί του»
Ο Bakshi στάθηκε συγκεκριμένα στο ενδεχόμενο άσκησης πίεσης προς την Ινδία ώστε να απομακρυνθεί από την Τεχεράνη.
Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική:
«Δεν μπορείτε να μας πείτε: Πετάξτε το Ιράν επειδή εσείς βρίσκεστε σε πόλεμο μαζί του. Όταν πρόκειται για το Ιράν, δεν μπορείτε να μας ζητάτε να θυσιάσουμε τα συμφέροντά μας».
Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάθος.
Για το Νέο Δελχί, το Ιράν είναι κάτι πολύ περισσότερο από ακόμη έναν εταίρο στη Μέση Ανατολή.
Είναι γεωγραφική πύλη προς περιοχές στις οποίες η Ινδία διαφορετικά θα είχε πολύ δυσκολότερη πρόσβαση λόγω του Πακιστάν.
Το ιρανικό πετρέλαιο και το οικονομικό συμφέρον
Ο Bakshi επισήμανε επίσης την οικονομική διάσταση της σχέσης με την Τεχεράνη.
Υποστήριξε ότι η Ινδία θα μπορούσε να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο σε χαμηλές τιμές, να το διυλίζει στα μεγάλα ινδικά διυλιστήρια και στη συνέχεια να εξάγει τα τελικά προϊόντα σε άλλες αγορές.
Αυτό το μοντέλο, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, εξυπηρετεί:
την ενεργειακή ασφάλεια της Ινδίας, το κόστος εισαγωγών και τη θέση της χώρας ως μεγάλης δύναμης διύλισης και εμπορίας ενεργειακών προϊόντων.
Επομένως, μια πλήρης αποκοπή από το Ιράν θα είχε όχι μόνο γεωπολιτικό αλλά και σημαντικό οικονομικό κόστος.
Ο κρίσιμος χερσαίος διάδρομος μέσω Ιράν
Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεωγραφικό ζήτημα.
Ο Bakshi τόνισε:
«Το Ιράν παρέχει στην Ινδία τη χερσαία γέφυρα προς την Κεντρική Ασία και τη χερσαία γέφυρα προς το Αφγανιστάν, και αυτά είναι ζωτικής σημασίας για εμάς».
Εδώ βρίσκεται ίσως ο πυρήνας της ινδικής στρατηγικής.
Το Πακιστάν μπλοκάρει την άμεση χερσαία πρόσβαση της Ινδίας προς την Κεντρική Ασία.
Το Ιράν προσφέρει εναλλακτική δίοδο.
Γι’ αυτό ο Bakshi ξεκαθάρισε:
«Δεν μπορούμε να κλείσουμε αυτές τις χερσαίες διαδρομές επειδή το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο με το Ιράν».
Ινδία και Ισραήλ παραμένουν φίλοι – αλλά υπάρχουν «κόκκινες γραμμές»
Το μήνυμα του Ινδού στρατηγού προς το Ισραήλ δεν είναι μήνυμα ρήξης.
Ακριβώς το αντίθετο.
Αναγνωρίζει ότι η συνεργασία Ινδίας–Ισραήλ παραμένει σημαντική.
Όμως υπογραμμίζει ότι καμία φιλία δεν μπορεί να ακυρώνει θεμελιώδη εθνικά συμφέροντα ενός κράτους του μεγέθους της Ινδίας.
Η στρατηγική συνεργασία με την Ιερουσαλήμ αφορά την άμυνα, τις τεχνολογίες, την αντιτρομοκρατία, τις πληροφορίες και την καινοτομία.
Αλλά το Ιράν αφορά:
ενέργεια, εμπορικούς διαδρόμους, Αφγανιστάν, Κεντρική Ασία και την ισορροπία απέναντι στο Πακιστάν.
Για το Νέο Δελχί, επομένως, τα δύο δεν είναι αμοιβαίως αποκλειόμενα.
Το μεγάλο πρόβλημα για την Ινδία είναι ο άξονας Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ
Το τελικό συμπέρασμα της παρέμβασης Bakshi είναι εξαιρετικά σαφές.
Η Ινδία παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την ενίσχυση της σχέσης μεταξύ Τουρκίας και Πακιστάν.
Εάν σε αυτή την εξίσωση ενταχθεί ακόμη πιο ενεργά η Σαουδική Αραβία, τότε το Νέο Δελχί βλέπει μπροστά του τη δημιουργία ενός νέου πλέγματος ισχύος που συνδέει:
Ανατολική Μεσόγειο – Περσικό Κόλπο – Πακιστάν – Νότια Ασία.
Η απάντηση της Ινδίας, σύμφωνα με αυτή τη σχολή στρατηγικής σκέψης, δεν μπορεί να είναι η εγκατάλειψη του Ιράν.
Αντίθετα:
όσο περισσότερο πλησιάζουν Τουρκία και Πακιστάν, τόσο μεγαλύτερη γίνεται για την Ινδία η αξία της Τεχεράνης.
Η μεγάλη αναδιάταξη από τη Μεσόγειο μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό
Η τοποθέτηση Bakshi αποκαλύπτει ουσιαστικά ότι η νέα γεωπολιτική μάχη δεν περιορίζεται πλέον σε τοπικές συμμαχίες.
Η Τουρκία διευρύνει το δίκτυό της προς το Πακιστάν και τον Κόλπο.
Το Πακιστάν αναζητά ισχυρότερα στρατηγικά στηρίγματα απέναντι στην Ινδία.
Η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία ασφαλείας.
Η Ινδία ενισχύει τις σχέσεις της με το Ισραήλ αλλά ταυτόχρονα αρνείται να εγκαταλείψει το Ιράν.
Και η Κίνα παραμένει στο βάθος ως ο μεγαλύτερος μακροπρόθεσμος στρατηγικός ανταγωνιστής του Νέου Δελχί.
Δημιουργείται έτσι μια τεράστια γεωπολιτική αλυσίδα από τη Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.
Η προειδοποίηση προς τον Ερντογάν δεν ήταν τυχαία
Η πιο εντυπωσιακή φράση του Bakshi –ότι το Ινδικό Ναυτικό μπορεί να «κάνει κομμάτια» οποιαδήποτε τουρκική αρμάδα επιχειρήσει να βοηθήσει το Πακιστάν– δεν αποτελεί επίσημη θέση της κυβέρνησης της Ινδίας.
Είναι όμως ενδεικτική του πόσο μεγάλη καχυποψία έχει δημιουργήσει η τουρκοπακιστανική στρατιωτική σύγκλιση σε τμήματα του ινδικού στρατηγικού κατεστημένου.
Και αυτό είναι ένα μήνυμα που η Άγκυρα δύσκολα μπορεί να αγνοήσει.
Η Τουρκία φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε παγκόσμιο στρατηγικό παίκτη, όμως όσο επεκτείνει τις στρατιωτικές και πολιτικές δεσμεύσεις της, τόσο δημιουργεί νέα μέτωπα ανταγωνισμού.
Στη Συρία συγκρούεται πλέον στρατηγικά με το Ισραήλ.
Στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις.
Και στη Νότια Ασία, η στενή σχέση της με το Πακιστάν αρχίζει να τη φέρνει όλο και περισσότερο απέναντι στην Ινδία.
Η προειδοποίηση Bakshi δείχνει ότι το Νέο Δελχί παρακολουθεί την Άγκυρα πολύ πιο προσεκτικά απ’ ό,τι στο παρελθόν – και ότι το παιχνίδι ισχύος Τουρκίας–Πακιστάν μπορεί να ανοίξει για τον Ερντογάν ένα ακόμη εξαιρετικά δύσκολο γεωπολιτικό μέτωπο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα