Σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό διπλωματικό Οκτώβριο εισέρχεται η Αθήνα, με το ελληνικό ενδιαφέρον να εστιάζεται ταυτόχρονα σε πολλά και αλληλένδετα μέτωπα.
Διπλωματικός «πυρετός» για την Αθήνα τον Οκτώβριο: ΟΗΕ, Κυπριακό, ενέργεια αλλά και η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο στη διπλωματική ατζέντα
Η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανακατατάξεων, με κρίσιμες διεργασίες να βρίσκονται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει και η διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού, η οποία προσδίδει στην ελληνική Προεδρία πρόσθετο διπλωματικό βάρος.
Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, η ελληνική Προεδρία αναμένεται να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία διαδοχής, καθώς θα κληθεί να λειτουργήσει ως πεδίο αναζήτησης συγκλίσεων και κοινού εδάφους μεταξύ των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Αθήνα έχει ήδη σχηματίσει σαφή εικόνα για τις υποψηφιότητες και για εκείνες που θεωρεί ότι βρίσκονται πιο κοντά στις θέσεις αρχής της. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον στο κρίσιμο ερώτημα του ποιοι υποψήφιοι είναι σε θέση να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες συναινέσεις, κυρίως σε ένα περιβάλλον όπου η στάση των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Η ελληνική πλευρά έχει ήδη ανοίξει κύκλο επαφών με υποψηφίους για τη θέση, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει χαρακτηρίσει την ελληνική Προεδρία ιδιαίτερα κρίσιμη, ακριβώς λόγω της συγκυρίας στον ΟΗΕ και της διαδικασίας διαδοχής στην ηγεσία του Οργανισμού.
Ελληνοτουρκικά: «Ο διάλογος συνεχίζεται, αλλά χωρίς εκπτώσεις»
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, η Αθήνα επιμένει στη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, χωρίς ωστόσο να αφήνει περιθώρια παρερμηνειών ως προς τις πάγιες θέσεις της.
Η ίδια ανώτατη διπλωματική πηγή υπογράμμισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας «ουδέποτε έπαψαν», ξεκαθαρίζοντας την ίδια στιγμή ότι η ελληνική πλευρά δεν προτίθεται να μετακινηθεί από τις βασικές της θέσεις.
«Η Ελλάδα παραμένει συνεπής, αλλά δεν πρόκειται να κάνει εκπτώσεις στις ελληνικές θέσεις», ήταν το μήνυμα που εξέπεμψε.
Στο πλαίσιο αυτό, οι τρεις βασικοί πυλώνες του Δομημένου Διαλόγου –τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο Πολιτικός Διάλογος και η Θετική Ατζέντα– εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ. Για την Αθήνα, η επικοινωνία με την Άγκυρα θα πρέπει να παραμείνει ενεργή, ενώ παράλληλα κρίνεται αναγκαία η αποκλιμάκωση της πρόσφατης έντασης.
Όπως επισημάνθηκε, ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ελληνική πλευρά.
Η ίδια πηγή σημείωσε ότι όταν η Τουρκία προχωρεί σε ενέργειες που έρχονται σε σύγκρουση με βασικές ελληνικές θέσεις, «βεβαίως θα υπάρχει και η αντίστοιχη απάντηση».
Η διατήρηση των ανοικτών διαύλων με την Τουρκία αποτελεί, άλλωστε, σταθερή δημόσια θέση της ελληνικής κυβέρνησης. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επισημάνει στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι τα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι του ελληνοτουρκικού διαλόγου θα πρέπει να συζητούνται αποκλειστικά στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.
Κυπριακό: Κινητικότητα, αλλά χαμηλές προσδοκίες
Περισσότερο συγκρατημένη εμφανίζεται η Αθήνα όταν η συζήτηση μεταφέρεται στο Κυπριακό, καθώς παρά την κινητικότητα που καταγράφεται στο διπλωματικό παρασκήνιο, τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για υψηλές προσδοκίες.
Σύμφωνα με την ανώτατη διπλωματική πηγή, υπάρχει «μεγάλη κινητικότητα», χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, η δυνατότητα ουσιαστικής προόδου στο άμεσο μέλλον.
Στο ίδιο πλαίσιο, η πρόσφατη τοποθέτηση του Τούρκου προέδρου για το Κυπριακό χαρακτηρίστηκε «μη παραγωγική», παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να υιοθετεί ηπιότερη στάση στο ελληνοτουρκικό μέτωπο.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε η διαδικασία να μπορέσει να επανεκκινήσει σε πιο ευνοϊκό έδαφος. Στο βάθος του ορίζοντα βρίσκεται και η επόμενη ημέρα στον ΟΗΕ, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει ο επόμενος Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού να παραλάβει ένα διπλωματικό περιβάλλον περισσότερο πρόσφορο για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Διπλωματικός «πυρετός» για την Αθήνα τον Οκτώβριο: ΟΗΕ, Κυπριακό, ενέργεια αλλά και η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο στη διπλωματική ατζέντα
«Όχι» σε ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς όσο υπάρχει το casus belli
Καθαρή παραμένει την ίδια ώρα η ελληνική θέση απέναντι στην επιδίωξη της Τουρκίας να αποκτήσει συμμετοχή σε ευρύτερους ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς.
Σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, η Αθήνα αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο ζήτημα ως «ζήτημα αρχής», καθώς τέτοια συμμετοχή «δεν μπορεί να προχωρήσει όσο υφίσταται απειλή πολέμου».
Πρόκειται για ένα από τα πεδία στα οποία η ελληνική πλευρά επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι η συνέχιση του διαλόγου με την Άγκυρα δεν συνεπάγεται αλλαγή των πάγιων ελληνικών θέσεων σε ζητήματα κυριαρχίας, ασφάλειας και απειλής χρήσης βίας.
Ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια – «Δεν υπάρχει θέμα επάρκειας»
Την ίδια στιγμή, στο διπλωματικό επιτελείο αποτυπώνεται έντονη ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς η παρατεταμένη διεθνής αστάθεια εξακολουθεί να δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
«Όλοι είναι σε κατάσταση μεγάλης ανησυχίας», ανέφερε η ίδια πηγή, επισημαίνοντας την ανάγκη να υπάρχει σχεδιασμός ακόμη και για το ενδεχόμενο μιας κρίσης που θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια και βάθος.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, πάντως, η εκτίμηση που μεταφέρεται είναι ότι δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας για τον φετινό χειμώνα, με βάση τα αποθέματα που υπάρχουν σήμερα.
Ιράν: Ανοικτός ο δίαυλος, χωρίς προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση
Παράλληλα, η Αθήνα διατηρεί ανοικτό τον δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη, όπως επιβεβαιώθηκε και από τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον Ιρανό ομόλογό του.
Ωστόσο, η ελληνική εκτίμηση παραμένει συγκρατημένη ως προς τις προοπτικές άμεσης αποκλιμάκωσης. Στην παρούσα φάση δεν διαπιστώνονται ισχυρές ενδείξεις που να προοιωνίζονται άμεση ειρήνευση στην περιοχή, ενώ η ιρανική πλευρά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να υπαναχωρήσει από βασικά αιτήματά της.
Κατά τη συνάντηση των δύο υπουργών, σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, η ελληνική πλευρά μετέφερε τις θέσεις της για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια, δύο ζητήματα που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα μέσα στο σημερινό ασταθές περιφερειακό περιβάλλον.
Άνοιγμα σε Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική
Πέρα από τα άμεσα περιφερειακά μέτωπα, η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να διευρύνει το αποτύπωμά της και πέρα από τον παραδοσιακό κύκλο των εταίρων της, αξιοποιώντας και την παρουσία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Στο περιθώριο των επαφών στη Νέα Υόρκη, η ελληνική πλευρά δέχθηκε μεγάλο αριθμό αιτημάτων για διμερείς συναντήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, η Ινδία, η Βραζιλία και το Πακιστάν, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι προσπάθειες για την ενίσχυση του ελληνικού αποτυπώματος στη Λατινική Αμερική.
Στο ίδιο διπλωματικό πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν ή προγραμματίστηκαν επαφές με την Ερυθραία, τη Λιβύη, την Αλγερία, τη Σομαλία και την Αίγυπτο.
Για την Αλγερία υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα ο ρόλος της ως ενεργειακού εταίρου, ενώ στην περίπτωση της Σομαλίας το ελληνικό ενδιαφέρον συνδέεται τόσο με τη συνεργασία στο Συμβούλιο Ασφαλείας όσο και με το ευρύτερο ζήτημα της θαλάσσιας ασφάλειας.
Η διεύρυνση αυτή των επαφών εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Αθήνας να αξιοποιήσει τη συγκυρία της παρουσίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ενισχύοντας τις σχέσεις της με χώρες που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στις διεθνείς ισορροπίες.
Στην Ελλάδα ο Μάρκο Ρούμπιο για τον Στρατηγικό Διάλογο
Ξεχωριστή θέση στο πυκνό διπλωματικό πρόγραμμα καταλαμβάνει και η σχέση Αθήνας – Ουάσιγκτον, με τον επόμενο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου να βρίσκεται ήδη στην ατζέντα.
Η ανώτατη διπλωματική πηγή χαρακτήρισε «πολύ καλές» τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και επιβεβαίωσε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται στην Ελλάδα στο πλαίσιο του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου.
Η επικείμενη επίσκεψη είχε ήδη προαναγγελθεί από την ελληνική πλευρά, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει γνωστή συγκεκριμένη ημερομηνία.
Σύμφωνα με την Αθήνα, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις κινούνται σε ένα πλαίσιο «βαθιάς συνεργασίας», το οποίο εξακολουθεί να διευρύνεται σε πολλαπλά επίπεδα. Η ελληνική διπλωματία συνδέει, άλλωστε, τη διεθνή θέση της χώρας με το κεφάλαιο που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία χρόνια, μέσα από τη συνδυασμένη ανάπτυξη συνεργειών στην εξωτερική πολιτική, την άμυνα και την οικονομία.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς, η Αθήνα επιχειρεί έτσι να κινηθεί ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα: από τον ΟΗΕ και τα ελληνοτουρκικά έως την ενεργειακή ασφάλεια, το Κυπριακό, τη Μέση Ανατολή και την εμβάθυνση των σχέσεων με χώρες εκτός του παραδοσιακού ευρωπαϊκού και δυτικού της κύκλου.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα