Η Μέση Ανατολή ξανά στην «κόψη του ξυραφιού»: ΗΠΑ και Ισραήλ ετοιμάζονται να χτυπήσουν το Ισραήλ μετά τις Αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές- Στο μικροσκόπιο οι κρίσιμες ημερομηνίες

Οι ΗΠΑ έχουν καταρτίσει νέα σχέδια βομβαρδισμών κατά ιρανικών στόχων, ενώ το Ισραήλ ενισχύει την ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεών του.

Η Μέση Ανατολή ξανά στην «κόψη του ξυραφιού»: ΗΠΑ και Ισραήλ ετοιμάζονται να χτυπήσουν το Ισραήλ μετά τις Αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές- Στο μικροσκόπιο οι κρίσιμες ημερομηνίες

Η Μέση Ανατολή ξανά στην κόψη του ξυραφιού: ΗΠΑ και Ισραήλ ετοιμάζονται να χτυπήσουν το Ισραήλ μετά τις Αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές- Στο μικροσκόπιο οι κρίσιμες ημερομηνίες

Στο επίκεντρο βρίσκεται το διάστημα έως τις αρχές Νοεμβρίου, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί για σκληρά αντίποινα και τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή να παραμένει ανοιχτός.

Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, καθώς οι στρατιωτικές προετοιμασίες εντείνονται και οι δημόσιες προειδοποιήσεις σκληραίνουν. Η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ φέρονται να εξετάζουν νέα πλήγματα κατά του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη διαμηνύει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια σύγκρουση με ευρύτερες γεωγραφικές και οικονομικές συνέπειες.

Οι ημερομηνίες της 27ης Οκτωβρίου και της 3ης Νοεμβρίου αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτουν με τις εκλογές για την Κνεσέτ στο Ισραήλ και τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, αντίστοιχα. Το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης εξετάζεται με αυξανόμενη ανησυχία, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επιβεβαιωμένο χρονοδιάγραμμα επίθεσης.

Τραμπ: «Oι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται με το Ιράν- κάτι πρόκειται να συμβεί αρκετά σύντομα»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων εξελίξεων, αποφεύγοντας να αποσαφηνίσει εάν αναφέρεται σε στρατιωτική επιχείρηση ή σε κάποια άλλη μορφή δράσης.

Ο ίδιος ανέφερε ότι «οι περισσότεροι φαίνεται να πιστεύουν» πως οι εξελίξεις θα σημειωθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, χωρίς να αποκλείσει διαφορετικό χρονοδιάγραμμα.

Οι δηλώσεις του έγιναν στη στρατιωτική βάση Joint Base Andrews, στο Μέριλαντ, μετά την επιστροφή του από συγκέντρωση στη Νότια Καρολίνα, όπου συνοδευόταν από τον πρώην επαγγελματία πυγμάχο Εβάντερ Χόλιφιλντ.

«Έχουμε μια μικρή σύγκρουση με το Ιράν. Νομίζω ότι θα στείλω εκεί τον Εβάντερ “The Real Deal”», είπε, δείχνοντας προς τον Χόλιφιλντ. «Πάντως, τα πηγαίνουμε πολύ καλά, τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά, απέναντι στο Ιράν».

Όταν ρωτήθηκε σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, ο Τραμπ απάντησε: «Δεν διαπραγματευόμαστε… κάτι θα συμβεί, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, και μάλιστα αρκετά σύντομα. Οι περισσότεροι φαίνεται να πιστεύουν ότι αυτό θα γίνει μετά τις εκλογές· θα δούμε τι θα συμβεί».

Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου διατηρεί την αβεβαιότητα γύρω από τις προθέσεις της Ουάσιγκτον. Η απουσία σαφούς διπλωματικού ορίζοντα, σε συνδυασμό με τις αναφορές σε επικείμενες εξελίξεις, ενισχύει τα σενάρια για μια νέα φάση αντιπαράθεσης.

Τα αμερικανοϊσραηλινά σχέδια και οι κρίσιμες ημερομηνίες

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φέρονται να έχουν καταρτίσει σχέδια για νέους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Στους πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται ενεργειακές υποδομές, πυρηνικές εγκαταστάσεις, πυραυλικά συστήματα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).

Ωστόσο, δεν αποκλείεται ένα ενδεχόμενο πλήγμα να εκδηλωθεί νωρίτερα, ακόμη και πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Στο πλαίσιο της αυξημένης στρατιωτικής κινητικότητας, το Ισραήλ φέρεται να πραγματοποίησε πτήσεις δεκάδων μαχητικών αεροσκαφών κοντά στα ιρανικά σύνορα τη Δευτέρα. Η κίνηση αυτή εκτιμήθηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους ως πιθανή προσπάθεια πρόκλησης ιρανικής αντίδρασης.

Η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων και η ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο περιβάλλον, στο οποίο ακόμη και μια περιορισμένη ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Παράλληλα, η προσβολή στρατηγικών εγκαταστάσεων θα αύξανε τον κίνδυνο αντιποίνων, με πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια και την οικονομία ολόκληρης της περιοχής.

Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις αποτελούν, συνεπώς, σημαντικά χρονικά ορόσημα για την παρακολούθηση της κρίσης, χωρίς να συνιστούν επιβεβαιωμένες ημερομηνίες στρατιωτικής δράσης.

Η Μέση Ανατολή ξανά στην «κόψη του ξυραφιού»: ΗΠΑ και Ισραήλ ετοιμάζονται να χτυπήσουν το Ισραήλ μετά τις Αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές- Στο μικροσκόπιο οι κρίσιμες ημερομηνίες

Το Ιράν προειδοποιεί για διευρυμένα αντίποινα

Η Τεχεράνη επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι μια νέα επίθεση δεν θα περιοριστεί κατ’ ανάγκη σε ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ στρατιωτικών δυνάμεων. Οι προειδοποιήσεις της περιλαμβάνουν ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών, κέντρα δεδομένων και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, προειδοποίησε ότι τέτοιες υποδομές θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο σε περίπτωση πολέμου.

Το Ιράν είχε στοχεύσει παρόμοιες υποδομές κατά τη διάρκεια προηγούμενων συγκρούσεων, χωρίς αυτές να αποτελούν τον κύριο στόχο των πληγμάτων του.

«Ο παλμός της αμερικανικής οικονομίας σε αυτή την περιοχή περνά μέσα από το δικό μας τμήμα του κόσμου», δήλωσε ο Ρεζαΐ στο ιρανικό δίκτυο PressTV. «Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε συμπεριλάβει αυτές τις υποδομές στους στόχους μας. Αν όμως ξεσπάσει πόλεμος, πολλά από αυτά τα καλώδια, τα κέντρα δεδομένων, τις εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης και πλήθος άλλων τοποθεσιών, θα καταστραφούν».

Η απειλή αυτή διευρύνει το πεδίο της ανησυχίας, καθώς οι συγκεκριμένες υποδομές αποτελούν κρίσιμους πυλώνες της σύγχρονης οικονομίας. Τυχόν πλήγματα σε ενεργειακά δίκτυα και τηλεπικοινωνίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές, με επιπτώσεις που θα ξεπερνούσαν τα σύνορα των άμεσα εμπλεκόμενων κρατών.

Ακόμη πιο σκληρή ήταν η προειδοποίηση του Μεχντί Μοχαμαντί, συμβούλου του προέδρου του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, ο οποίος περιέγραψε την επόμενη σύγκρουση ως απειλή για την ίδια την ύπαρξη της χώρας.

«Αντιλαμβανόμαστε την επόμενη σύγκρουση ως υπαρξιακή απειλή. Ένας τρίτος πόλεμος μέσα σε δύο χρόνια συνιστά απειλή για την ίδια την ύπαρξή μας. Η στρατηγική μας είναι “μηδενικές κόκκινες γραμμές”», δήλωσε.

Στη συνέχεια, έδωσε έμφαση στη διάρκεια και τη γεωγραφική έκταση που θα μπορούσε να λάβει μια νέα αναμέτρηση.

«Καταργούμε τα χρονικά και χωρικά όρια της σύγκρουσης. Ο πόλεμος θα διαρκέσει περισσότερο και θα εκτυλιχθεί σε μια ευρύτερη γεωγραφική περιοχή από ό,τι προβλέπει ο εχθρός», πρόσθεσε ο Μοχαμαντί.

Από την πλευρά του, ο Ρεζαΐ ανέφερε ότι ο στόχος του Ιράν «δεν είναι απλώς να φτάσει στο 2029», αλλά να «τερματίσει τον πόλεμο με όρους που θα μειώνουν την πιθανότητα ενός νέου πολέμου».

Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν τη στρατηγική αποτροπής που επιχειρεί να προβάλει η Τεχεράνη: να καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση θα μπορούσε να έχει κόστος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο ενός περιορισμένου στρατιωτικού επεισοδίου.

Την ίδια στιγμή, η απόφαση των ΗΠΑ να αποσύρουν προσωπικό από στρατιωτικές βάσεις και διπλωματικές εγκαταστάσεις στην περιοχή ενισχύει την ανησυχία για την ασφάλεια των αμερικανικών δυνάμεων και των διπλωματικών αποστολών. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης επιφυλακής, όπου ο κίνδυνος επέκτασης της κρίσης παραμένει υπαρκτός.

Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει σκληρύνει τη ρητορική του ενόψει των εκλογών για την Κνεσέτ, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι έχει δώσει εντολή στον ισραηλινό στρατό να «ανατρέψει το καθεστώς στο Ιράν».

Η αναφορά αυτή παραπέμπει σε έναν στόχο ευρύτερο από την εξουδετέρωση συγκεκριμένων στρατιωτικών δυνατοτήτων. Εάν η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος αποτελέσει πράγματι επιδίωξη των επιχειρήσεων, η σύγκρουση θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ πιο σύνθετα χαρακτηριστικά, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.

Η επίδραση στην Ελλάδα: Ενέργεια και νέες πιέσεις στην ακρίβεια

Μια νέα στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν δεν θα περιοριζόταν στα σύνορα της Μέσης Ανατολής. Οι επιπτώσεις της θα μπορούσαν να διαχυθούν γρήγορα στην παγκόσμια οικονομία, με τις ενεργειακές αγορές να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των πιθανών αναταράξεων.

Σε περίπτωση σημαντικής κλιμάκωσης, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να δεχθούν νέες ανοδικές πιέσεις, ιδιαίτερα εάν απειληθούν ενεργειακές εγκαταστάσεις ή διαταραχθούν οι θαλάσσιες μεταφορές και οι εφοδιαστικές αλυσίδες στην περιοχή.

Για την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιβαρυντική. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει τις μεταφορές, την παραγωγή και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, ενώ μέρος των επιβαρύνσεων μπορεί να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Οι συνέπειες δεν θα περιορίζονταν στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή στο κόστος θέρμανσης. Η άνοδος των καυσίμων επιβαρύνει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής, από τη μεταφορά των πρώτων υλών έως την τελική διάθεση των προϊόντων στα καταστήματα. Σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά δοκιμάζονται ήδη από το αυξημένο κόστος διαβίωσης, ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο την αγοραστική τους δύναμη.

Ο φετινός χειμώνας ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολος για τα ελληνικά νοικοκυριά, εφόσον η κρίση κλιμακωθεί και οι διεθνείς ενεργειακές αγορές αντιδράσουν με νέες αυξήσεις. Πρόκειται για ενδεχόμενο και όχι για βεβαιότητα, ωστόσο οι επιπτώσεις μιας παρατεταμένης αναταραχής θα μπορούσαν να γίνουν αισθητές σε μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.

Οι επόμενες ημέρες στο επίκεντρο

Η περίοδος έως τις αρχές Νοεμβρίου συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συνδυάζει κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις, αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα και απειλές για διευρυμένα αντίποινα.

Η 27η Οκτωβρίου και η 3η Νοεμβρίου αποτελούν σημαντικά χρονικά ορόσημα, όχι όμως επιβεβαιωμένες ημερομηνίες επίθεσης. Το βασικό ζητούμενο είναι εάν οι εμπλεκόμενες πλευρές θα επιλέξουν την περαιτέρω κλιμάκωση ή εάν θα διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για την αποφυγή μιας νέας αναμέτρησης.

Το σκηνικό παραμένει εύφλεκτο. Οι στρατιωτικές προετοιμασίες, οι προειδοποιήσεις της Τεχεράνης και η σκληρή ρητορική από την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ συνθέτουν μια κρίση με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια, τις ενεργειακές αγορές και την παγκόσμια οικονομία.