Σκάνδαλο Pizza Fan: «Στον αέρα» οι εργαζόμενοι της εταιρείας – «Από την τηλεόραση μάθαμε ότι μείναμε άνεργοι»

Υπάλληλοι της γνωστής αλυσίδας πίτσας προσήλθαν στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας αναζητώντας απαντήσεις για το εργασιακό τους μέλλον, μετά το αιφνιδιαστικό κλείσιμο των καταστημάτων και την απώλεια της δουλειάς τους από τη μία στιγμή στην άλλη.

Σκάνδαλο Pizza Fan: «Στον αέρα» οι εργαζόμενοι της εταιρείας – «Από την τηλεόραση μάθαμε ότι μείναμε άνεργοι»

Στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας συγκεντρώθηκαν το Σάββατο εργαζόμενοι της αλυσίδας Pizza Fan, σε μια προσπάθεια να ενημερωθούν για τις εξελίξεις στην υπόθεση φοροδιαφυγής που έχει προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην επιχείρηση. Ο ιδιοκτήτης της εταιρείας συνελήφθη μαζί με ακόμη 22 εμπλεκόμενους, στο πλαίσιο της μεγάλης αστυνομικής επιχείρησης για την εξάρθρωση κυκλώματος που φέρεται να χρησιμοποιούσε παραποιημένο λογισμικό για την απόκρυψη φορολογητέων εσόδων.

Πίσω, ωστόσο, από τις συλλήψεις, τις έρευνες και τις κατηγορίες, βρίσκεται μια άλλη, λιγότερο προβεβλημένη πλευρά της υπόθεσης: εκείνη των ανθρώπων που βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς εργασία, χωρίς σαφή ενημέρωση και, κυρίως, χωρίς να γνωρίζουν πότε και με ποιον τρόπο θα πληρωθούν για τον κόπο που έχουν ήδη καταβάλει.

Εκατοντάδες εργαζόμενοι της Pizza Fan βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα δυσοίωνο εργασιακό τοπίο. Τα καταστήματα της γνωστής αλυσίδας παραμένουν κλειστά, αφήνοντας στον αέρα ψήστες, διανομείς και υπαλλήλους κουζίνας, ανθρώπους που μέχρι πρότινος πήγαιναν κανονικά στη δουλειά τους, χωρίς να έχουν την παραμικρή εικόνα για όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν. Για πολλούς, η είδηση ότι η επιχείρηση βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σοβαρής ποινικής υπόθεσης δεν συνοδεύτηκε από κάποια επίσημη ενημέρωση, αλλά έφτασε μέσα από τα δελτία ειδήσεων και τις ιστοσελίδες.

Η ανατροπή ήταν απότομη και οι συνέπειες άμεσες. Το εισόδημα κόπηκε, οι οικονομικές υποχρεώσεις παρέμειναν και τα δεδουλευμένα του μήνα μετατράπηκαν σε μια μεγάλη εκκρεμότητα, για την οποία κανείς δεν είναι σε θέση να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις.

«Πήγα για δουλειά, έφτασα εκεί και μου λένε “φύγε”. Δεν υπάρχει άλλη λύση, ψάχνουμε ήδη όλοι για μεροκάματο. Τα δεδουλευμένα μας πότε θα τα πάρουμε; Ούτε αυτό δεν ξέρουμε. Έχουμε οικογένειες από πίσω, εγώ έχω τρία παιδιά.

Και μία μέρα που κάθομαι είναι καθαρή ζημιά για μένα. Οικονομικά δεν με παίρνει», περιέγραψε διανομέας που εργαζόταν επί επτά χρόνια στο κατάστημα της Pizza Fan στον Κεραμεικό.

Για τον ίδιο, όπως και για πολλούς συναδέλφους του, η εργασία δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική απασχόληση, αλλά η βασική πηγή εισοδήματος για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της οικογένειάς του. Η απώλειά της, χωρίς προειδοποίηση και χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα για την επόμενη ημέρα, δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον, στο οποίο κάθε χαμένη βάρδια μεταφράζεται σε άμεση οικονομική επιβάρυνση.

Άνθρωποι του μεροκάματου, που επί χρόνια κάλυπταν βάρδιες, ετοίμαζαν παραγγελίες και διένειμαν πίτσες, βρέθηκαν έτσι να αναζητούν όχι μόνο μια νέα θέση εργασίας, αλλά και απαντήσεις για το τι μέλλει γενέσθαι με τις αποδοχές τους και τα εργασιακά τους δικαιώματα.

Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες τους, ουδείς από τους εργαζόμενους με τους οποίους μίλησε το προσωπικό της επιχείρησης είχε αντιληφθεί κάποια παρατυπία στην καθημερινή λειτουργία των καταστημάτων. Αντιθέτως, όπως υποστηρίζουν, οι παραγγελίες εξυπηρετούνταν κανονικά και οι αποδείξεις εκδίδονταν όπως προβλεπόταν.

«Εμείς δεν είχαμε δει τίποτα απολύτως. Δουλεύαμε κανονικά όπως όλοι οι άνθρωποι», ξεκαθαρίζει εργαζόμενη, μεταφέροντας την εικόνα που, όπως λέει, επικρατούσε στην καθημερινότητα του καταστήματος.

«Μάθαμε τα νέα από την τηλεόραση – Μας περίμεναν αστυνομικοί»

Η αιφνίδια ανατροπή αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το πρωί της Πέμπτης, όταν εργαζόμενοι έφτασαν στα καταστήματα για να ξεκινήσουν την πρωινή προετοιμασία, όπως έκαναν καθημερινά. Αντί, όμως, να ακολουθήσουν τη γνώριμη ρουτίνα, βρέθηκαν μπροστά σε αστυνομικούς, ελέγχους και κατασχέσεις, χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς επρόκειτο να συμβεί.

Διανομέας, ο οποίος εργάζεται εδώ και έξι χρόνια στην αλυσίδα, αρχικά στου Ζωγράφου και πλέον στον Υμηττό, περιγράφει την εικόνα που αντίκρισε το προσωπικό:

«Τίποτα, καμία ενημέρωση, απολύτως καμία. Την Πέμπτη που άνοιξε το μαγαζί, τους συναδέλφους τους περίμεναν αστυνομικοί απ’ έξω.

Άνοιξαν δύο άτομα που πάνε για προετοιμασία δύο ώρες νωρίτερα. Τους πήρανε μέσα, κάνανε έλεγχο, κατάσχεσαν κάποια πράγματα. Το πρόβλημά μας είναι ότι αυτή τη στιγμή είμαστε ξεκρέμαστοι. Δεν ξέρουμε πού και πώς θα καταλήξει το θέμα και μας οφείλονται τα δουλεμένα. Αυτή τη στιγμή δεν έχω δουλειά. Ήταν η μοναδική μου απασχόληση. Αν ξανανοίξει η Pizza Fan, δουλεύουμε στην Pizza Fan. Αν δεν ανοίξει, ψάχνουμε για δουλειά».

Η μαρτυρία του συμπυκνώνει την αγωνία που επικρατεί μεταξύ των εργαζομένων. Η πιθανότητα επαναλειτουργίας των καταστημάτων παραμένει για εκείνους ένα ενδεχόμενο από το οποίο εξαρτάται άμεσα η επαγγελματική τους συνέχεια. Μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, όμως, δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα για το αν θα επιστρέψουν στις θέσεις τους ή αν θα χρειαστεί να αναζητήσουν εργασία σε μια ήδη απαιτητική αγορά.

Αντίστοιχη ήταν η εμπειρία διανομέα στο κατάστημα των Αμπελοκήπων, ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με τον έλεγχο χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια προειδοποίηση για όσα θα ακολουθούσαν.

«Την τελευταία μέρα που πήγα, βρήκα έλεγχο στο μαγαζί. Μπήκα μέσα κανονικά με το κουτί, είπα καλημέρα και κατέγραψαν τα στοιχεία μου. Μετά ο υπεύθυνος μου είπε: “Σήμερα ρεπό, έχουμε έλεγχο στο μαγαζί, δεν θα δουλέψουμε σήμερα”. Και από την επόμενη μέρα βρεθήκαμε χωρίς δουλειά. Τι να κάνω; Δεν ξέρουμε τι θα γίνει αύριο».

Για τους εργαζόμενους, η μετάβαση από την κανονικότητα στην αβεβαιότητα δεν έγινε σταδιακά, αλλά μέσα σε λίγες ώρες. Από τη μία ημέρα στην άλλη, η προγραμματισμένη εργασία σταμάτησε και η καθημερινότητα ανατράπηκε, χωρίς να υπάρχει σαφής ενημέρωση για τη διάρκεια της αναστολής λειτουργίας ή για το καθεστώς που θα ισχύσει στη συνέχεια.

Στο ίδιο κλίμα, ψήστρια που εργαζόταν επί σειρά ετών στο κατάστημα του Κεραμεικού περιγράφει την έλλειψη ενημέρωσης από την πλευρά της επιχείρησης και εξηγεί γιατί οι εργαζόμενοι αναζήτησαν βοήθεια στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας.

«Πήγαμε εκεί και μαθαίναμε από την τηλεόραση τα περισσότερα νέα. Τώρα είμαστε σε απόλυτη αβεβαιότητα και θέλουμε να μάθουμε τι μας γίνεται. Γι’ αυτό ήρθαμε εδώ».

Η προσέλευσή τους στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας αποτυπώνει την ανάγκη να αποκτήσουν μια σαφέστερη εικόνα για τα δικαιώματά τους και τις δυνατότητες που έχουν στη σημερινή συγκυρία. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να πληροφορηθούν τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση, αλλά και να μάθουν τι θα συμβεί με τις θέσεις εργασίας τους, τις αποδοχές που τους οφείλονται και τις ενδεχόμενες αποζημιώσεις τους.

Σκάνδαλο Pizza Fan: «Στον αέρα» οι εργαζόμενοι της εταιρείας – «Από την τηλεόραση μάθαμε ότι μείναμε άνεργοι»

Καμία επαφή των εργαζομένων με το παράνομο λογισμικό

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται μέσα από τις μαρτυρίες είναι η απόσταση ανάμεσα στην καθημερινή εργασία στα καταστήματα και τις καταγγελλόμενες πρακτικές που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι δεν είχαν γνώση για τη χρήση παραποιημένου λογισμικού ούτε πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των κεντρικών συστημάτων της επιχείρησης.

Διανομέας που εργαζόταν επίσης στον Κεραμεικό εξηγεί ότι ενημερώθηκε τηλεφωνικά να μην προσέλθει στην εργασία του, καθώς δεν είχε αναλάβει βάρδια, και επισημαίνει ότι στην καθημερινή λειτουργία του καταστήματος δεν είχε παρατηρήσει κάτι ύποπτο.

«Με ειδοποίησαν τηλεφωνικά να μην πάω στη δουλειά γιατί δεν είχα αναλάβει βάρδια. Από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς δουλειά. Δεν είχε πέσει κάτι στην αντίληψή μου. Σε ό,τι αφορά τις παραγγελίες, στο δικό μας κατάστημα τουλάχιστον, όλες είχαν κανονικά αποδείξεις».

Όταν ερωτήθηκε αν είχαν ασκηθεί πιέσεις ή αν είχαν δοθεί οδηγίες από τα κεντρικά σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων, ο ίδιος διευκρίνισε:

«Αυτό δεν μπορούσαμε να το ξέρουμε εμείς. Ίσως οι ιδιοκτήτες του franchise ή οι προϊστάμενοι. Εμείς είμαστε εργαζόμενοι».

Η συγκεκριμένη αναφορά αναδεικνύει τη διάκριση που επιχειρούν να κάνουν οι εργαζόμενοι ανάμεσα στα καθήκοντα που εκτελούσαν καθημερινά και στις αποφάσεις που ενδεχομένως λαμβάνονταν σε ανώτερα διοικητικά επίπεδα. Όπως υποστηρίζουν, η δική τους δουλειά περιοριζόταν στην εξυπηρέτηση των παραγγελιών, στην προετοιμασία των προϊόντων και στη διανομή τους, χωρίς να έχουν γνώση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούσαν τα κεντρικά πληροφοριακά συστήματα.

Παρόμοια είναι η εικόνα που μεταφέρει και άλλος εργαζόμενος της αλυσίδας, ο οποίος σημειώνει ότι δεν υπήρχε κάποια ένδειξη που να προκαλεί υποψίες για τη λειτουργία του καταστήματος ή για τη συμπεριφορά των άμεσων προϊσταμένων του.

«Δεν είχαμε αντιληφθεί τίποτα περίεργο. Και ειδικά από τη συμπεριφορά των υπευθύνων του καταστήματος δεν είχαμε κανένα παράπονο, κανένα πρόβλημα. Το τι γινόταν, αν γινόταν, ήταν από τα κεντρικά».

Οι εργαζόμενοι επιμένουν, επομένως, ότι δεν είχαν ενημέρωση για τις πρακτικές που διερευνώνται και ότι η δική τους καθημερινότητα δεν τους είχε δώσει αφορμές να αντιληφθούν όσα φέρεται να συνέβαιναν σε άλλο επίπεδο της επιχείρησης. Την ίδια στιγμή, βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες μιας υπόθεσης για την οποία, όπως λένε, δεν είχαν καμία γνώση, αλλά η εξέλιξή της επηρεάζει πλέον άμεσα την επιβίωσή τους.

«Πότε θα πάρουμε τα δεδουλευμένα; Τι αποζημιώσεις θα πάρουμε;»

Πέρα από την αγωνία για το επαγγελματικό τους μέλλον, το πιο άμεσο και πιεστικό ερώτημα αφορά τα χρήματα που έχουν ήδη κερδίσει με την εργασία τους. Το κλείσιμο των καταστημάτων προς το τέλος του μήνα άφησε πίσω του δεδουλευμένα για μεγάλο μέρος του Οκτωβρίου, ενώ οι εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν πότε θα πληρωθούν ούτε τι θα ισχύσει σε περίπτωση που η εργασιακή τους σχέση τερματιστεί.

Για ανθρώπους που στηρίζονται στον μηνιαίο μισθό ή στα ημερομίσθιά τους για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες των νοικοκυριών τους, η εκκρεμότητα αυτή δεν αποτελεί μια απλή λογιστική διαφορά. Είναι χρήματα που προορίζονται για ενοίκια, λογαριασμούς, τρόφιμα, μετακινήσεις και άλλες ανελαστικές υποχρεώσεις, οι οποίες δεν σταματούν επειδή έκλεισε ο χώρος εργασίας.

«Πληρωνόμαστε μία φορά τον μήνα. Μέχρι τις 21-22 του μηνός που έκλεισε η εταιρεία, όλοι μας έχουμε κάνει δεδουλευμένα. Αυτά πρέπει να πληρωθούν. Πώς θα τα πάρουμε; Το ΙΚΑ μας θα το πάρουμε; Κι αν μας απολύσουν, τι αποζημιώσεις θα πάρουμε; Είναι τόσο δύσκολες οι καταστάσεις έξω στον δρόμο. Έχουμε υποχρεώσεις, έξοδα που τρέχουν» είπε σε αγωνιώδη τόνο ένας εκ των διανομέων.

Η ανησυχία του δεν περιορίζεται στην καταβολή των δεδουλευμένων. Αφορά συνολικά το εργασιακό καθεστώς στο οποίο βρίσκονται πλέον οι υπάλληλοι, καθώς παραμένει ασαφές αν και πότε θα επαναλειτουργήσουν τα καταστήματα, αν θα συνεχιστεί η απασχόλησή τους και ποιες διαδικασίες θα ακολουθηθούν σε περίπτωση λύσης των συμβάσεών τους.

Στο μεταξύ, οι οικονομικές υποχρεώσεις συσσωρεύονται, ενώ η αναζήτηση νέας εργασίας γίνεται αναγκαστική προτεραιότητα. Για όσους είχαν επενδύσει χρόνια εργασίας στην ίδια επιχείρηση, η ανάγκη να ξεκινήσουν ξανά από την αρχή προσθέτει ένα ακόμη βάρος σε μια ήδη δύσκολη συνθήκη.

Σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση βρίσκεται και διανομέας από τους Αμπελόκηπους, ο οποίος περιγράφει πως η ενημέρωση για το κλείσιμο των καταστημάτων ήρθε με ένα τηλεφώνημα, χωρίς να ακολουθήσουν συγκεκριμένες εξηγήσεις για το τι θα συμβεί στη συνέχεια.

«Μου τηλεφώνησαν το πρωί και μου είπαν απλώς: “Μην έρθετε σήμερα, είναι κλειστά τα μαγαζιά”. Μόνο εκεί δούλευα, δεν έχω άλλη δουλειά. Τώρα κάθομαι σπίτι, άνεργος. Πρέπει να μας δοθεί επίδομα ή ενίσχυση, γιατί τι να κάνουμε; Πώς θα ζήσουμε; Ψάχνουμε πού να βρούμε δουλειά».

Η διακοπή της εργασίας του τον αφήνει χωρίς εναλλακτική πηγή εισοδήματος, την ώρα που η επόμενη ημέρα παραμένει απρόβλεπτη. Η αναζήτηση μιας νέας δουλειάς είναι πλέον μονόδρομος, χωρίς ωστόσο να υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα βρεθεί άμεσα απασχόληση που θα του επιτρέψει να καλύψει τις ανάγκες του.

Την ίδια αγωνία συμμερίζονται και άλλοι εργαζόμενοι, οι οποίοι καλούνται να επαναπροσδιορίσουν μέσα σε ελάχιστο χρόνο τον επαγγελματικό και οικονομικό τους προγραμματισμό. Η αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο το πότε θα επιστρέψουν στην εργασία τους, αλλά και το αν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους μέχρι να βρουν μια νέα λύση.

«Υπάρχει τεράστια ανασφάλεια. Τα έξοδα και οι υποχρεώσεις τρέχουν, όπως σε όλα τα σπίτια, και αγωνιούμε για το αύριο. Θα αναζητήσω κι εγώ αμέσως δουλειά, γιατί δεν μπορούμε να μείνουμε έτσι. Είμαστε εργαζόμενοι και πρέπει να επιβιώσουμε» είπε ο διανομέας.

Πίσω από την υπόθεση της Pizza Fan, η οποία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των αστυνομικών και δικαστικών εξελίξεων, διαμορφώνεται έτσι ένα δεύτερο μέτωπο, με επίκεντρο τους ανθρώπους που εργάζονταν στα καταστήματα και τώρα αναζητούν απαντήσεις για το μέλλον τους. Για αυτούς, οι εξελίξεις δεν αποτυπώνονται μόνο σε μια δικογραφία ή στις οικονομικές επιπτώσεις μιας μεγάλης έρευνας. Μεταφράζονται σε χαμένα μεροκάματα, ανοιχτούς λογαριασμούς και την αγωνία για το πώς θα βγει ο επόμενος μήνας.

Το αίτημά τους είναι συγκεκριμένο: να ενημερωθούν υπεύθυνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται, να διασφαλιστεί η καταβολή των δεδουλευμένων τους και να ξεκαθαρίσει τι θα γίνει με τις θέσεις εργασίας και τα δικαιώματά τους. Μέχρι τότε, παραμένουν σε μια ιδιότυπη εργασιακή εκκρεμότητα, περιμένοντας να μάθουν αν θα επιστρέψουν στα πόστα τους ή αν θα αναγκαστούν να αναζητήσουν αλλού το επόμενο μεροκάματο.