Με τη «Φοιτητική Λίστα» να εξασφαλίζει 141 από τις 250 έδρες, η σερβική Βουλή αποκτά μια πρωτοφανή σύνθεση, με τη συντριπτική πλειονότητα των νέων βουλευτών να προέρχεται από τον επιστημονικό και ακαδημαϊκό χώρο.
Σερβία: Με τη νεανική ορμή των φοιτητών, το Βελιγράδι εξέλεξε το πιο σπουδαγμένο κοινοβούλιο στον κόσμο!- Η συντριπτική πλειονότητα από τους 141 βουλευτές της «Φοιτητικής Λίστας» είναι πτυχιούχοι επιστήμονες και κάτοχοι διδακτορικού.
Μια νέα γενιά ανθρώπων, με ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο και κοινό όραμα για το μέλλον της χώρας, παίρνει τη θέση των επαγγελματιών πολιτικών που επί χρόνια κυριαρχούσαν στους διαδρόμους του σερβικού κοινοβουλίου. Ανάμεσα στα πρόσωπα που αναλαμβάνουν πλέον κοινοβουλευτικό ρόλο συναντά κανείς έναν αστροφυσικό, με αντικείμενο τη μελέτη της εξέλιξης των γαλαξιών, έναν ηλεκτρολόγο μηχανικό που ασχολείται με τον σχεδιασμό ρομποτικών συστημάτων, έναν χημικό που συμμετείχε στην ανάπτυξη φαρμάκων κατά την πανδημία της Covid, αλλά και πλήθος γιατρών, οικονομολόγων και πολιτικών επιστημόνων.
Η εκλογική επικράτηση του αντιπολιτευόμενου κινήματος της «Φοιτητικής Λίστας» τού εξασφάλισε 141 έδρες σε σύνολο 250 στο σερβικό κοινοβούλιο. Όπως επισημαίνει το περιοδικό Science, η σύνθεση αυτή ενδέχεται να αναδείξει τη σερβική Βουλή στο πλέον μορφωμένο κοινοβούλιο παγκοσμίως, καθώς δεκάδες εκλεγμένοι προέρχονται από τον ακαδημαϊκό χώρο, ενώ περίπου οι μισοί διαθέτουν πτυχίο ιατρικής ή διδακτορικό τίτλο.
Πλέον, η «Φοιτητική Λίστα» βρίσκεται μπροστά στην πρόκληση του σχηματισμού κυβέρνησης και της χάραξης μιας διαφορετικής πορείας για τη Σερβία, ύστερα από 14 χρόνια διακυβέρνησης υπό τον λαϊκιστή Αλεξάντρ Βούτσιτς, αρχικά από τη θέση του πρωθυπουργού και στη συνέχεια από εκείνη του προέδρου της χώρας.
Στην προγραμματική ατζέντα του κινήματος βρίσκονται η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η αποκατάσταση της αξιοκρατίας και η ενίσχυση του κράτους δικαίου.
Η γέννηση της «Φοιτητικής Λίστας» συνδέεται άμεσα με το κύμα διαμαρτυριών που ξέσπασε μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Η οργή για το δυστύχημα μεταφέρθηκε στους δρόμους ολόκληρης της χώρας, με χιλιάδες φοιτητές να ζητούν δικαιοσύνη για τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας, όπως υποστήριζαν, της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα.
Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν έως τον περασμένο Μάιο. Τότε, το φοιτητικό κίνημα πέρασε σε μια νέα φάση δράσης, ζητώντας τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, προχωρώντας στην εγγραφή μελών και αναζητώντας πρόσωπα που θα μπορούσαν να στελεχώσουν το ψηφοδέλτιό του.
Στο εγχείρημα συστρατεύτηκαν ακαδημαϊκοί, αγρότες, δικηγόροι, καλλιτέχνες και εκπαιδευτικοί, συγκροτώντας ένα ευρύ κοινωνικό μέτωπο. Πρώτος στην αριθμημένη λίστα των υποψηφίων τοποθετήθηκε ο καρδιολόγος Ίλιγια Σρντάνοβιτς. Ωστόσο, ο ίδιος δεν αποτελεί τον επίσημο επικεφαλής του κινήματος, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αναλάβει κάποιο θεσμικό αξίωμα.
Η πολιτική αυτή ανατροπή δεν περιορίζεται μόνο στην αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών, αλλά αναμένεται να αφήσει το αποτύπωμά της και στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Βούτσιτς, η ακαδημαϊκή ελευθερία είχε δεχθεί πιέσεις, ενώ η κυβέρνηση προχωρούσε σε διορισμούς προσώπων της επιλογής της στις διοικήσεις των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η «Φοιτητική Λίστα» προτάσσει την ενίσχυση της αυτονομίας των πανεπιστημίων, τη διασφάλιση σταθερής χρηματοδότησης με αξιοκρατικά κριτήρια και τη διαμόρφωση ενός πιο προσιτού εκπαιδευτικού συστήματος. Στις δεσμεύσεις της περιλαμβάνεται, επίσης, η στήριξη των Σέρβων επιστημόνων που εργάζονται στο εξωτερικό, με στόχο να ανακοπεί το φαινόμενο της μαζικής φυγής επιστημονικού δυναμικού, το γνωστό brain drain.
Σερβία: Με τη νεανική ορμή των φοιτητών, το Βελιγράδι εξέλεξε το πιο σπουδαγμένο κοινοβούλιο στον κόσμο!- Η συντριπτική πλειονότητα από τους 141 βουλευτές της «Φοιτητικής Λίστας» είναι πτυχιούχοι επιστήμονες και κάτοχοι διδακτορικού.
Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους νεοεκλεγέντες βουλευτές δεν διαθέτουν προηγούμενη πολιτική εμπειρία, το εκλογικό αποτέλεσμα έχει ήδη δημιουργήσει προσδοκίες για μια διαφορετική σελίδα στη σύγχρονη ιστορία της Σερβίας.
«Έρχονται καλύτερες μέρες», δήλωσε στο Science ο Βλάνταν Τζόκιτς, πρύτανης του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου.
Στο ίδιο κλίμα, η βιοαρχαιολόγος Σοφία Στεφάνοβιτς, από το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, χαρακτήρισε την εκλογική επικράτηση ιδιαίτερα σημαντική για το μέλλον της ακαδημαϊκής κοινότητας.
«Για τα πανεπιστήμιά μας, αυτή η νίκη είναι καθοριστική: βάζει άμεσο τέλος στη μεθοδική αποδόμηση της ανώτατης εκπαίδευσης από το προηγούμενο καθεστώς» δήλωσε.
Όπως η ίδια υπογράμμισε, η αλλαγή δεν μπορεί να αποδώσει καρπούς από τη μια στιγμή στην άλλη, καθώς προϋποθέτει βαθιές θεσμικές παρεμβάσεις.
«Η νέα κυβέρνηση πρέπει πρώτα να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου και να καταπολεμήσει τη διαφθορά, κάτι που σημαίνει ότι η πλήρης ανάκαμψη του επιστημονικού μας τομέα θα χρειαστεί χρόνο. Η αλλαγή όμως διαφαίνεται ξεκάθαρα στον ορίζοντα».
Την ίδια ώρα, το φοιτητικό κίνημα φαίνεται να μεταβάλλει και τον τρόπο με τον οποίο η σερβική κοινωνία αντιλαμβάνεται τους επιστήμονες. Σε αρκετές χώρες, οι τελευταίοι αντιμετωπίζονται συχνά ως μέλη μιας προνομιούχας ελίτ, που βρίσκεται σε απόσταση από τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών. Στη Σερβία, ωστόσο, η εικόνα αυτή διαφοροποιήθηκε αισθητά μέσα από τις κινητοποιήσεις.
Καθηγητές πανεπιστημίου βρέθηκαν στο πλευρό των φοιτητών, συμμετέχοντας στις διαδηλώσεις και, σε αρκετές περιπτώσεις, μπαίνοντας μπροστά για να τους προστατεύσουν από τις αστυνομικές δυνάμεις. Η παρουσία τους στους δρόμους ανέδειξε μια διαφορετική σχέση ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του μοριακού βιολόγου Ζέλικο Πόποβιτς, από το Πανεπιστήμιο του Νόβι Σαντ, ο οποίος περιέγραψε με σαφήνεια το μήνυμα που θέλησαν να στείλουν οι πανεπιστημιακοί μέσα από τη συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις:
«δείξαμε ότι είμαστε κομμάτι αυτής της κοινωνίας, με όλη την καρδιά και την ψυχή μας, και ότι είμαστε έτοιμοι να κάνουμε τα πάντα για να υπερασπιστούμε τις κοινές αξίες και την ελευθερία μας».
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα