Τον κώδωνα του κινδύνου για τις διπλωματικές κινήσεις που μπορούν να μετατραπούν σε πολύτιμα επιχειρήματα στα χέρια της Άγκυρας έκρουσε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, με αφορμή τη γαλλική παρέμβαση στην υπόθεση του ερευνητικού πλοίου που κινείται νοτιοανατολικά της Καρπάθου.
Προκόπης Παυλόπουλος: «Δώσαμε στην Άγκυρα την ευκαιρία που αναζητούσε- Η Τουρκία κατοχυρώνει πράγματα βήμα βήμα»- Τι πρότεινε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τα 12 ναυτικά μίλια και την υφαλοκρηπίδα
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε ο κίνδυνος η Τουρκία να εκμεταλλευτεί ακόμη και πρωτοβουλίες τρίτων χωρών, επιχειρώντας να προσδώσει πολιτικό και διπλωματικό βάρος στις παράνομες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η έκδοση γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης δημιούργησε ένα διπλωματικό περιθώριο που η Άγκυρα έσπευσε να αξιοποιήσει, απαντώντας με δική της διακοίνωση και επιχειρώντας να εμφανιστεί ως δύναμη με λόγο και ρόλο στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή, ο κ. Παυλόπουλος εξέφρασε την έντονη επιφύλαξή του για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε η ελληνική πλευρά την υπόθεση. Όπως επισήμανε, η Αθήνα περιορίστηκε στην έκδοση NAVTEX, χωρίς να προχωρήσει σε αντίστοιχη διπλωματική διακοίνωση, αφήνοντας, κατά την εκτίμησή του, αναξιοποίητα σημαντικά εργαλεία υπεράσπισης των ελληνικών θέσεων.
Παράλληλα, επανέφερε στο προσκήνιο τις πάγιες θέσεις του για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, την επίσημη κατάθεση στον ΟΗΕ των γεωγραφικών συντεταγμένων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και την ανάγκη η χώρα να απαντά με αποφασιστικότητα στις τουρκικές κινήσεις.
Από την πρώτη στιγμή, μάλιστα, φρόντισε να αποσαφηνίσει ότι η παρέμβασή του γίνεται υπό την ακαδημαϊκή και νομική του ιδιότητα, ως καθηγητής, και όχι ως πολιτικός ή εκπρόσωπος οποιασδήποτε κομματικής παράταξης.
Η γαλλική διακοίνωση άνοιξε παράθυρο διπλωματικής αξιοποίησης στην Άγκυρα
Εστιάζοντας στη γαλλική παρέμβαση, ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η Τουρκία βρήκε την ευκαιρία να αξιοποιήσει τη ρηματική διακοίνωση του Παρισιού, απαντώντας με ανάλογη διπλωματική κίνηση και επιχειρώντας να ενισχύσει τη δική της επιχειρηματολογία.
Ο ίδιος έσπευσε να διευκρινίσει ότι η γαλλική διακοίνωση δεν συνιστά νομική αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας, ούτε αποδοχή των προβλέψεων του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η γαλλική πλευρά, όπως εξήγησε, προχώρησε σε ενημέρωση και όχι σε αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.
Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, βρίσκεται στις διπλωματικές προεκτάσεις της συγκεκριμένης διαδικασίας. Η Άγκυρα απέκτησε τη δυνατότητα να παρουσιάσει την εξέλιξη ως μια έμμεση επιβεβαίωση ότι οι θέσεις της λαμβάνονται υπόψη και ότι η παρουσία της στην περιοχή δεν μπορεί να αγνοηθεί.
«Και μόνο που έγινε η ρηματική διακοίνωση», είναι, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, αρκετό για να επιχειρήσει η Άγκυρα να εμφανίσει τον εαυτό της ως παράγοντα που πρέπει να υπολογίζεται στην περιοχή.
Ο κ. Παυλόπουλος έθεσε, παράλληλα, ένα κρίσιμο ερώτημα για τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η γαλλική παρέμβαση: Υπήρξε συνεννόηση ανάμεσα στην Αθήνα και το Παρίσι ή επρόκειτο για αυτόνομη πρωτοβουλία της γαλλικής πλευράς;
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, απεύχεται να υπήρξε συντονισμός μεταξύ των δύο χωρών, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Ελλάδα συμμετείχε σε μια διαδικασία που τελικά προσέφερε διπλωματικό έρεισμα στην Τουρκία.
Εάν, από την άλλη πλευρά, η Γαλλία κινήθηκε αυτοβούλως, τότε ανακύπτει ένα εξίσου σοβαρό ζήτημα: Πώς είναι δυνατόν μια χώρα με το διπλωματικό βάρος και τη νομική εμπειρία της Γαλλίας να μην έχει σταθμίσει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αξιοποιήσει την πρωτοβουλία της η Άγκυρα;
«Η Τουρκία κατοχυρώνει πράγματα βήμα βήμα»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας στη διαχρονική τουρκική τακτική, την οποία περιέγραψε ως μια μεθοδική προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων μέσα από διαδοχικές κινήσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα δεν επιδιώκει πάντοτε άμεσα και θεαματικά αποτελέσματα, αλλά προχωρά σταθερά, οικοδομώντας σταδιακά ένα πλαίσιο διεκδικήσεων.
«Η Τουρκία έρχεται σιγά σιγά και κατοχυρώνει πράγματα. Είναι βήμα βήμα. Κατοχυρώνω, κατοχυρώνω, κατοχυρώνω», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας με σαφήνεια τη στρατηγική που, όπως υποστήριξε, ακολουθεί η τουρκική πλευρά.
Για να τεκμηριώσει την εκτίμησή του, αναφέρθηκε σε κομβικούς σταθμούς των ελληνοτουρκικών σχέσεων, όπως η κρίση των Ιμίων και η συμφωνία της Μαδρίτης το 1997. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διατύπωση περί ζωτικών συμφερόντων και ενδιαφερόντων της Τουρκίας στο Αιγαίο, καθώς και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999, όπου έγινε αναφορά σε «συνοριακές και άλλες διαφορές» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Κατά τον ίδιο, τα γεγονότα αυτά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Αντιθέτως, συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα σταδιακής διεύρυνσης των τουρκικών αξιώσεων, η οποία καθιστά επικίνδυνη κάθε υποτίμηση κινήσεων που ενδεχομένως εμφανίζονται ως τυπικές, διαδικαστικές ή περιορισμένης σημασίας.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και οι τρεις άξονες των τουρκικών επιδιώξεων
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε και η στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», την οποία ο Προκόπης Παυλόπουλος παρουσίασε ως ένα παλαιότερο τουρκικό σχέδιο, που θεωρητικοποιήθηκε το 2001 από τον Αχμέτ Νταβούτογλου και επιχειρείται σήμερα να υλοποιηθεί υπό την ηγεσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη στρατηγική δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες θαλάσσιες διεκδικήσεις, αλλά εδράζεται σε τρεις βασικούς στόχους, οι οποίοι, κατά την εκτίμησή του, αποτυπώνουν το εύρος των τουρκικών φιλοδοξιών.
Πρώτος στόχος είναι η επιδίωξη συγκυριαρχίας στο Αιγαίο, με την Τουρκία να προβάλλει αξιώσεις ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Δεύτερος στόχος είναι ο έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου, ενώ ο τρίτος συνδέεται με τις αναφορές της τουρκικής πλευράς στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και την προσπάθεια ανάδειξης ζητημάτων που, σύμφωνα με τον κ. Παυλόπουλο, αγγίζουν ευθέως την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αποτελεί μια συγκυριακή πολιτική επιλογή ή ένα πρόσκαιρο επικοινωνιακό κατασκεύασμα της τουρκικής ηγεσίας. Αντιθέτως, εντάσσεται σε έναν ευρύτερο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με στόχο την ενίσχυση και διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την πρόσφατη παρέμβαση του εν ενεργεία αρχηγού του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, η οποία δημοσιεύθηκε στο Anadolu, εκτιμώντας ότι η χρονική συγκυρία της δημοσίευσης μόνο τυχαία δεν ήταν.
Η τουρκική αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο κ. Παυλόπουλος αναφορικά με την προσπάθεια της Τουρκίας να περιορίσει ή ακόμη και να μηδενίσει την επήρεια των ελληνικών νησιών στον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η τουρκική προσέγγιση παραβλέπει τη γεωγραφική πραγματικότητα και επιχειρεί να υποβαθμίσει τα δικαιώματα που απορρέουν από την ύπαρξη ελληνικών νησιωτικών εδαφών, όπως η Κρήτη και το Καστελλόριζο.
Απέναντι σε αυτή την επιχειρηματολογία, επικαλέστηκε το Δίκαιο της Θάλασσας και ειδικότερα τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία υπογράφηκε στο Μοντέγκο Μπέι το 1982, καθώς και τη διεθνή νομολογία που κατοχυρώνει τα δικαιώματα των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι τουρκικές θέσεις βρίσκονται σε ευθεία αντίθεση με το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο, ενώ χαρακτήρισε ανυπόστατο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, επιμένοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.
Προκόπης Παυλόπουλος: «Δώσαμε στην Άγκυρα την ευκαιρία που αναζητούσε- Η Τουρκία κατοχυρώνει πράγματα βήμα βήμα»- Τι πρότεινε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τα 12 ναυτικά μίλια και την υφαλοκρηπίδα
Η πρόταση για επέκταση στα 8 έως 10 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης – Στο τραπέζι και τα 12 μίλια
Απαντώντας στο ερώτημα για το πώς οφείλει να αντιδράσει η Αθήνα σε περίπτωση που η Τουρκία προχωρήσει στην κατάθεση νομοθετικής ρύθμισης για τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Προκόπης Παυλόπουλος παρουσίασε μια συγκεκριμένη πρόταση με σαφές γεωστρατηγικό αποτύπωμα.
Ειδικότερα, εισηγήθηκε η Ελλάδα να προχωρήσει, σε πρώτη φάση, στην επέκταση των χωρικών υδάτων της στα 8 έως 10 ναυτικά μίλια, ξεκινώντας από την περιοχή νότια της Κρήτης.
Ταυτόχρονα, επανέφερε μια πρόταση που είχε διατυπώσει ήδη κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Προεδρία της Δημοκρατίας, αμέσως μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Τότε είχε εισηγηθεί την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στα ελληνικά νησιά της Ανατολικής Μεσογείου προς νότο, θεωρώντας ότι μια τέτοια απόφαση θα αποτελούσε ουσιαστική και έμπρακτη απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Ειδικά για τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν θα μπορούσε να προσφέρει στην Τουρκία νομικό έρεισμα για την ενεργοποίηση της απειλής πολέμου, καθώς δεν πρόκειται για περιοχή όπου υφίσταται σαφής οριοθέτηση με την Τουρκία.
Το μήνυμά του προς την ελληνική πλευρά ήταν ξεκάθαρο, με τον ίδιο να απορρίπτει τη λογική της αυτοσυγκράτησης υπό τον φόβο των τουρκικών αντιδράσεων.
«Εμείς πρέπει να κάνουμε αυτό που έχουμε δικαίωμα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αφήνει αναξιοποίητα τα δικαιώματά της επειδή η Άγκυρα επιλέγει να τα συνοδεύει με απειλές.
Η κατάθεση των συντεταγμένων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ
Εκτός από την επέκταση των χωρικών υδάτων, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως άμεση προτεραιότητα και μια ακόμη σημαντική θεσμική και διπλωματική πρωτοβουλία: την κατάθεση των γεωγραφικών συντεταγμένων των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην αρμόδια υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά νομοθετικών και άλλων ενεργειών για την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στην Ανατολική Μεσόγειο, κάνοντας ειδική αναφορά στον νόμο 4001/2011.
Ωστόσο, όπως υποστήριξε, παραμένει σε εκκρεμότητα η κατάθεση των γεωγραφικών συντεταγμένων που προσδιορίζουν τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Για τον κ. Παυλόπουλο, η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας δεν θα πρέπει να παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες. Αντιθέτως, πρέπει να προχωρήσει χωρίς χρονοτριβή, καθώς αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο βήμα για τη διεθνή προβολή και την κατοχύρωση των ελληνικών θέσεων.
«Δεν ταιριάζει ο φόβος στους Έλληνες»
Με εξίσου σαφή τρόπο τοποθετήθηκε και απέναντι στην καλλιέργεια κλίματος ανησυχίας στην ελληνική κοινωνία για το ενδεχόμενο πρόκλησης θερμού επεισοδίου με την Τουρκία.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας, στελέχωσης και εξοπλισμού, με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στον αέρα και στη θάλασσα.
Με βάση αυτή την εκτίμηση, υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν θα τολμήσει να προκαλέσει θερμό επεισόδιο, εφόσον η Ελλάδα κινείται με συνέπεια και αποφασιστικότητα εντός των ορίων του διεθνούς και του εθνικού δικαίου.
«Δεν ταιριάζει ο φόβος στους Έλληνες», ανέφερε, ασκώντας παράλληλα κριτική σε όσους, όπως είπε, μεταφέρουν στην κοινωνία την αντίληψη ότι η χώρα πρέπει να αποφεύγει την άσκηση των δικαιωμάτων της εξαιτίας των τουρκικών απειλών.
Οι αποστάσεις από την κομματική αντιπαράθεση και η κριτική προς την κυβέρνηση
Ξεχωριστή θέση στην παρέμβασή του είχε και η αποσαφήνιση της στάσης του απέναντι στην κυβερνητική πολιτική και τις διαφορετικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας για τα εθνικά ζητήματα.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος κατέστησε σαφές ότι οι παρεμβάσεις του δεν εντάσσονται σε κομματικές αντιπαραθέσεις ούτε υπαγορεύονται από πολιτικές σκοπιμότητες.
Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι οι απόψεις του για τα εθνικά θέματα βρίσκονταν διαχρονικά στην ίδια κατεύθυνση με εκείνες του Κώστα Καραμανλή, ήδη από την περίοδο κατά την οποία οι δύο τους συμμετείχαν στην κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι ο ίδιος δεν έχει μεταβάλει τη στάση του.
Παράλληλα, αναγνώρισε συγκεκριμένες θετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Για τον συγκεκριμένο τομέα απέδωσε εύσημα τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον τότε υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αναγνώριση των θετικών κυβερνητικών επιλογών συνεπάγεται και απουσία κριτικής. Όπως ξεκαθάρισε, η θετική αποτίμηση συγκεκριμένων ενεργειών δεν αναιρεί το δικαίωμα αλλά και την ανάγκη να επισημαίνονται λάθη και παραλείψεις όταν αυτά διαπιστώνονται.
Μάλιστα, εξέφρασε την προσδοκία η κυβέρνηση να αντιμετωπίζει με τη δέουσα προσοχή τις δημόσιες παρεμβάσεις και τις προειδοποιήσεις που διατυπώνονται για τα εθνικά θέματα, χωρίς να τις εκλαμβάνει ως εκδηλώσεις κομματικής αντιπαράθεσης.
Κλείνοντας, επανέφερε στο προσκήνιο την ανάγκη να παραμένει το εθνικό συμφέρον πάνω από κόμματα, κυβερνήσεις και πολιτικές σκοπιμότητες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα