EΛΛΑΔΑΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Από τύχη ζούμε: Πίσω στη δεκαετία του 1990 έχουν μείνει τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας- Γιατί παραπέμφθηκε ξανά η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Μείνετε ενημερωμένοι
Ακολουθήστε το Europost.gr στο Google News
Google News

Μια απαρχαιωμένη εικόνα διάλυσης για την ασφάλεια των αερομεταφορών αποκαλύπτει η νέα παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τύχη ζούμε: Πίσω στη δεκαετία του 1990 έχουν μείνει τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας- Γιατί παραπέμφθηκε ξανά η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Αυτή τη φορά, στο επίκεντρο βρίσκεται η πολυετής καθυστέρηση στην εφαρμογή της τεχνολογίας ατομικής αναγνώρισης αεροσκαφών (Mode-S), αναδεικνύοντας με τον πλέον εμφατικό τρόπο τις χρόνιες παθογένειες των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Η ελληνική αεροναυτιλία εξακολουθεί να λειτουργεί με τεχνολογικό εξοπλισμό που παραπέμπει σε προηγούμενες δεκαετίες, την ώρα που ο εκσυγχρονισμός των κρίσιμων υποδομών παραμένει εγκλωβισμένος σε διαγωνισμούς, καθυστερήσεις και διαδικαστικές εμπλοκές.

Όπως επισημαίνουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, το χρονοδιάγραμμα ανανέωσης των συστημάτων έχει ουσιαστικά εκτροχιαστεί εδώ και χρόνια, αφήνοντας τις υπηρεσίες να επιχειρούν με εξοπλισμό παλαιάς τεχνολογίας.

Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι, παρά τις προηγούμενες παραπομπές και καταδίκες της χώρας από το Δικαστήριο της Ε.Ε., κρίσιμες συμβάσεις εξακολουθούν να παραμένουν ανολοκλήρωτες, ενώ το κόστος άλλων έργων έχει πλέον ξεφύγει σημαντικά από τις αρχικές προβλέψεις.

Οι τεχνολογικές αδυναμίες δεν αποτελούν απλώς ένα διοικητικό ή οικονομικό πρόβλημα. Έχουν άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία του εναέριου χώρου, καθώς επιβάλλουν περιορισμούς στην κυκλοφορία για να διασφαλίζεται ότι δεν θα προκύψουν ζητήματα ασφάλειας. Και όλα αυτά ενώ μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο έχουν καταγραφεί τέσσερα σοβαρά περιστατικά βλαβών στο FIR Αθηνών.

Συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας: «Βγήκαμε εκτός χρονοδιαγράμματος»

Την έκταση του προβλήματος περιγράφει ο Παναγιώτης Ψαρός, πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος (ΕΕΕΚΕ), ο οποίος χαρακτηρίζει την παραπομπή αναμενόμενη εξέλιξη, παρά τη σημαντική περίοδο χάριτος που είχε δοθεί στη χώρα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«είναι μια προαναγγελθείσα παραπομπή, αν και η αλήθεια είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στήριξε αρκετά την Ελλάδα όλο αυτό το διάστημα. Πέρυσι το καλοκαίρι, μας έδωσαν την ευκαιρία να φτιάξουμε το περίφημο action plan των 364 σημείων και εφόσον το τηρούσαμε, είχαν υποσχεθεί ότι δεν θα μας παραπέμψουν».

Η ευκαιρία, ωστόσο, δεν αξιοποιήθηκε. Παρά τις δεσμεύσεις και το σχέδιο δράσης που συμφωνήθηκε, η Ελλάδα απέτυχε να ανταποκριθεί ακόμη και στα πρώτα βήματα του προγραμματισμού.

Όπως ανέφερε ο κ. Ψαρός, «δεσμευθήκαμε σε ένα χρονοδιάγραμμα με βάθος τριετίας. Κι όμως βγήκαμε εκτός χρονοδιαγράμματος από τον πρώτο κιόλας μήνα επειδή υπήρχαν ανέφικτοι στόχοι. Για ακόμη μια φορά επομένως, ήμασταν κατώτεροι των περιστάσεων».

«Θα φτάσουμε το 2030 για να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα»

Μετά την ανακοίνωση της νέας παραπομπής, πηγές του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ανέφεραν ότι η διαδικασία προμήθειας και εγκατάστασης νέων ραντάρ με δυνατότητα Mode-S βρίσκεται πλέον στο στάδιο της υπογραφής.

Ωστόσο, η εικόνα που περιγράφουν οι ελεγκτές είναι πολύ πιο σύνθετη. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην προμήθεια νέου εξοπλισμού, καθώς η συνολική αναβάθμιση του συστήματος εξαρτάται από μια σειρά αλληλένδετων υποδομών, οι οποίες εξακολουθούν να καθυστερούν.

Όπως υποστήριξε ο κ. Ψαρός, «αυτό που μας καίει δεν είναι τόσο η προμήθεια των ραντάρ, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα προχωρήσει. Συνολικά, μιλάμε για 15 νέες κεφαλές ραντάρ. Για τις 8 εξ αυτών βρισκόμαστε σε φάση υπογραφής, οι έξι έχουν κατακυρωθεί στην εταιρεία Thales και το ζήτημα έχει περάσει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι υπόλοιπες δύο έχουν κατακυρωθεί στην εταιρεία Indra. Για τις υπόλοιπες 7 νέες κεφαλές, αναμένεται να προκηρυχθεί νέος ανοιχτός διαγωνισμός».

Ακόμη όμως κι αν οι διαδικασίες προχωρήσουν χωρίς νέες εμπλοκές, ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση του έργου προκαλεί ανησυχία.

Advertisement

Το χρονοδιάγραμμα μεταθέτει τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό σε βάθος ετών, αφήνοντας την ελληνική αεροναυτιλία να λειτουργεί με παρωχημένες υποδομές μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο ίδιος, «πρόκειται για μια σύμβαση διάρκειας 36 μηνών. Θα φτάσουμε το 2030 μέχρι να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα».

«Δεν έχουμε τα απαραίτητα δεδομένα»

Η τεχνολογία Mode-S, η καθυστέρηση εφαρμογής της οποίας οδήγησε στη νέα παραπομπή της Ελλάδας, επιτρέπει την ακριβέστερη και πληρέστερη αναγνώριση των αεροσκαφών, μεταφέροντας πολύ περισσότερες πληροφορίες από τα συμβατικά συστήματα.

Η απουσία της στερεί από τους ελεγκτές κρίσιμα δεδομένα για την παρακολούθηση και τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, αναγκάζοντάς τους να βασίζονται σε πρόσθετες επικοινωνίες με τα πληρώματα των αεροσκαφών.

Ο κ. Ψαρός εξήγησε πως «αυτή η τεχνολογία μεταφέρει από το αεροπλάνο, πολλή περισσότερη πληροφορία από το συμβατικό σύστημα αναγνώρισης. Αυτή τη στιγμή, δεν έχουμε τα δεδομένα που θα παρείχε αυτή η τεχνολογία, με αποτέλεσμα να ρωτάμε τους πιλότους προκειμένου να μας μεταφέρουν πληροφορίες, όταν χρειαστεί. Επιπλέον, αυτά τα δεδομένα, θα επέτρεπαν τη χρήση καλύτερων εργαλείων αυτοματισμού, που θα έκαναν πιο εύκολη τη δουλειά των ελεγκτών».

Πρόκειται για τεχνολογικές δυνατότητες που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος της καθημερινής λειτουργίας των υπηρεσιών αεροναυτιλίας, ενώ στην Ελλάδα εξακολουθούν να αποτελούν ζητούμενο.

«Όλες οι άλλες χώρες έχουν αυτά τα συστήματα»

Πίσω από την υπόθεση της νέας παραπομπής κρύβεται, σύμφωνα με τους ελεγκτές, ένα ακόμη σοβαρότερο πρόβλημα: η απουσία του κεντρικού συστήματος επεξεργασίας δεδομένων, γνωστού ως DPS, το οποίο αποτελεί τον πυρήνα ολόκληρης της λειτουργίας.

Χωρίς αυτό, ακόμη και οι νέες προμήθειες κινδυνεύουν να μην μπορούν να αξιοποιηθούν στο σύνολό τους. Δεν αρκεί, δηλαδή, να εγκατασταθούν σύγχρονα ραντάρ, όταν απουσιάζει η υποδομή που θα επιτρέψει την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους.

Ο πρόεδρος της ΕΕΕΚΕ υπογράμμισε πως «αυτό που μας καίει, είναι το κεντρικό σύστημα επεξεργασίας, το DPS, που αποτελεί την καρδιά της τωρινής παραπομπής. Χωρίς αυτό, δεν μπορούν να αξιοποιηθούν οι νέες προμήθειες. Άλλωστε, εξαιτίας της έλλειψης του DPS, έχουμε ήδη μια παραπομπή και μια καταδίκη από το Δικαστήριο της Ε.Ε.».

Η απουσία του DPS μπλοκάρει και την ενεργοποίηση του DLS, της υπηρεσίας ψηφιακής επικοινωνίας μεταξύ αεροσκαφών και επίγειων συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η οποία επιτρέπει την ανταλλαγή μηνυμάτων και πληροφοριών χωρίς τη χρήση ασυρμάτου.

Όπως εξήγησε ο ίδιος, «χωρίς το DPS, δεν μπορούμε να εκπέμψουμε ούτε το DLS».

Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα τεχνολογικών ελλείψεων, όπου η καθυστέρηση ενός κρίσιμου έργου ακυρώνει στην πράξη την αποτελεσματικότητα και άλλων συστημάτων.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ψαρός, «έχουμε ήδη καταδίκη για το DLS, καθώς έχει τοποθετηθεί η κατάλληλη εγκατάσταση, αλλά δεν μπορούμε να εκπέμψουμε, με αποτέλεσμα να μην πληρούμε τον κανονισμό. Άλλωστε, αν δεν βάλουμε το DLS, δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τις λειτουργίες των ραντάρ Mode-S, που είναι το ζήτημα για το οποίο έγινε η παραπομπή της Ελλάδας. Επομένως, χωρίς το DPS, ότι άλλο και να βάλουμε είναι “δώρον άδωρον”».

Η τεχνολογική υστέρηση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν συγκρίνεται με την κατάσταση σε άλλες χώρες, όπου τα συγκεκριμένα συστήματα έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν εδώ και χρόνια.

«αυτά είναι συστήματα που τα έχουν εδώ και χρόνια όλες οι ευρωπαϊκές χώρες και η Αίγυπτος με την Τουρκία. Μόνο εμείς δεν τα έχουμε».

Από τύχη ζούμε: Πίσω στη δεκαετία του 1990 έχουν μείνει τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας- Γιατί παραπέμφθηκε ξανά η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας: «Ιστορία αποτυχίας 10 χρόνων»

Η υπόθεση του DPS αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της αδυναμίας του κρατικού μηχανισμού να ολοκληρώσει εγκαίρως κρίσιμα έργα υποδομής.

Εδώ και μία δεκαετία επιχειρείται να προχωρήσει η διαδικασία προμήθειας του συστήματος, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει οριστική κατάληξη. Οι διαπραγματεύσεις, οι εμπλοκές με τον προσυμβατικό έλεγχο και οι πληροφορίες για σημαντική αύξηση του κόστους συνθέτουν ένα σκηνικό παρατεταμένης αποτυχίας.

Ο κ. Ψαρός απέδωσε την κατάσταση στις διαδοχικές ηγεσίες του υπουργείου και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, επισημαίνοντας πως «το DPS αποτελεί μια ιστορία αποτυχίας των ηγεσιών του υπουργείου και της ΥΠΑ. Εδώ και 10 χρόνια προσπαθούμε να διαπραγματευθούμε απευθείας με έναν προμηθευτή, κι ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα. Την μια φορά η υπόθεση “έπεσε” στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ σήμερα οι πληροφορίες λένε πως έχει εκτοξευθεί το κόστος. Διαπραγματευθήκαμε έναν προϋπολογισμό και το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης φαίνεται πως είναι η αύξηση του κόστους κατά 10%-20%».

«Ξεπερνάει τα 190 εκατ. ευρώ»

Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης προκαλεί εξίσου σοβαρά ερωτήματα. Το έργο που αφορούσε αρχικά την αναβάθμιση επτά θέσεων ραντάρ και του συστήματος επεξεργασίας δεδομένων πτήσεων (DPS) είχε προϋπολογιστεί σε περίπου 76 εκατομμύρια ευρώ. Στη συνέχεια, όμως, το κόστος εκτινάχθηκε σε περισσότερα από 160 εκατομμύρια ευρώ.

Και η οικονομική επιβάρυνση δεν σταμάτησε εκεί.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΕΕΚΕ, ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ανώτατη εκτιμώμενη δαπάνη περίπου 126 εκατομμυρίων ευρώ για το DPS και περίπου 42 εκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια των επτά νέων κεφαλών ραντάρ.

Όπως εξήγησε ο κ. Ψαρός, «το DPS είχε ανώτατη κατ΄ εκτίμηση δαπάνη περίπου 126 εκατομμύρια ευρώ και η προμήθεια των 7 νέων κεφαλών ραντάρ, περίπου 42 εκατομμύρια ευρώ. Τελικά το έργο “έσπασε” στα δύο και πλέον πληροφορίες λένε ότι το κόστος μόνο του DPS έχει ανέλθει πλέον στα 150 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα το κόστος του συνόλου του έργου να ξεπερνάει πλέον τα 190 εκ. ευρώ».

Έτσι, ένα έργο ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των αερομεταφορών έχει μετατραπεί σε μια πολυετή εκκρεμότητα με διαρκώς αυξανόμενο οικονομικό αποτύπωμα.

«Οι συνάδελφοι στο εξωτερικό μας θεωρούν ήρωες»

Πέρα από τις καθυστερήσεις και το δυσθεώρητο κόστος, οι καταγγελίες των ελεγκτών αγγίζουν και τη νομιμότητα της διαδικασίας προμήθειας. Όπως επισημαίνεται, η απευθείας διαπραγμάτευση φαίνεται να οδηγεί σε οικονομικό αποτέλεσμα υψηλότερο από τον αρχικό προϋπολογισμό, δημιουργώντας πρόσθετα ερωτήματα για τη διαχείριση του έργου και την αντοχή του στον προβλεπόμενο έλεγχο.

Ο κ. Ψαρός ανέφερε πως «υπήρξε μεγάλη πίεση να προχωρήσει η διαδικασία, όμως δεν είναι δυνατόν να βγαίνει ένας προϋπολογισμός και το αποτέλεσμα από την απευθείας διαπραγμάτευση να οδηγεί σε υψηλότερο κόστος. Οι νόμοι προμηθειών υπάρχει για ένα λόγο. Υπάρχουν τόσες παρατυπίες που υπάρχει κίνδυνος να μην σταθεί στον προσυμβατικό έλεγχο που θα πραγματοποιήσει το Ελεγκτικό Συνέδριο».

Το διακύβευμα πλέον είναι να μην οδηγηθεί και αυτή η προσπάθεια σε νέο αδιέξοδο. Γιατί κάθε επιπλέον καθυστέρηση παρατείνει τη λειτουργία ενός κρίσιμου συστήματος με τεχνολογία που έχει μείνει πίσω κατά δεκαετίες.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές: περιορισμός του αριθμού των πτήσεων, καθυστερήσεις και αυξημένη πίεση στους ανθρώπους που καλούνται να διαχειριστούν την εναέρια κυκλοφορία με ανεπαρκή τεχνολογικά μέσα.

Η τελευταία τοποθέτηση του προέδρου της ΕΕΕΚΕ αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την κατάσταση που επικρατεί στην ελληνική αεροναυτιλία.

Όπως σημείωσε, «να μην καταρρεύσει κι αυτή η προσπάθεια, επειδή εδώ και τόσα χρόνια έχουμε μείνει χωρίς σύστημα ραντάρ και λειτουργούμε με τεχνολογία του 1990. Κι ως αποτέλεσμα, προκειμένου να μην τίθεται ζήτημα ασφαλείας, μειώνεται ο αριθμός των πτήσεων και οδηγούμαστε σε καθυστερήσεις. Οι συνάδελφοι στο εξωτερικό μας θεωρούν ήρωες που δουλεύουμε όπως δουλεύουμε και την συγκεκριμένη κυκλοφορία που έχουμε».

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα



Back to top button