Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται το γεωπολιτικό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Άγκυρα να εντείνει τις κινήσεις της προς την Αίγυπτο και τη Λιβύη, επιχειρώντας να διαμορφώσει νέα δεδομένα στην περιοχή, και την Αθήνα να κρατά στα χέρια της ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά χαρτιά της: την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Ανατολική Μεσόγειος: Η ώρα της αλήθειας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου- Πλησιάζει στην Κρήτη το γαλλικό «Abeille Marengo»-Ο «πόλεμος» των Τούρκων για το καλώδιο, τα «παζάρια» με το Σαντάμ Χαφτάρ και το «πάγωμα» της «Γαλάζιας Πατρίδας» από τον Ερντογάν
Ένα έργο με ισχυρό ενεργειακό και γεωπολιτικό αποτύπωμα, η πορεία του οποίου βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για τις ισορροπίες και τις επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το υπό γαλλική σημαία ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη στα ανοιχτά της Κρήτης, με προορισμό το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να προετοιμαστεί για την επανέναρξη των εργασιών που συνδέονται με το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου.
Η παρουσία του στην περιοχή επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη ημέρα του έργου, καθώς, σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, δεν έχει ακόμη υποβληθεί το απαραίτητο αίτημα για την έκδοση NAVTEX. Πρόκειται για το επόμενο καθοριστικό βήμα, από το οποίο θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η πορεία των εξελίξεων, διατηρώντας την ένταση και την αβεβαιότητα γύρω από την επανεκκίνηση των ερευνών.
Η άφιξη του πλοίου, λίγες μόλις ημέρες πριν από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δοκιμάζονται εκ νέου, με την Αθήνα να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προώθηση ενός στρατηγικής σημασίας έργου και στην αντιμετώπιση των τουρκικών διεκδικήσεων. Το πολιτικό θερμόμετρο έχει ήδη ανέβει κατακόρυφα, μετά τις αναφορές του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν περί «αδειών» και την απάντηση του Έλληνα ομολόγου του, Γιώργου Γεραπετρίτη.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας διευκρίνισε ότι, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει να δώσει το πράσινο φως για την πόντιση του καλωδίου, ενδέχεται να υπάρξει απλή «ενημέρωση» προς την Τουρκία, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται για διαδικασία αδειοδότησης. Η συγκεκριμένη αποσαφήνιση, ωστόσο, δεν απέτρεψε τις αντιδράσεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, με την κυβέρνηση να βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη κριτική για τους διπλωματικούς χειρισμούς της σε ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα κυριαρχικά δικαιώματα και την ενεργειακή στρατηγική της χώρας.
Μυστική διπλωματία και το λιβυκό «παζάρι»
Την ίδια ώρα, η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης λειτουργεί ως καταλύτης για ένα νέο κύμα διπλωματικών διεργασιών, με την Άγκυρα να επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της και να εδραιώσει τη θέση της στο λιβυκό πεδίο. Οι εξελίξεις συνοδεύονται από πυκνές επαφές και κινήσεις στο παρασκήνιο, σε μια προσπάθεια να αναδιαμορφωθούν οι συσχετισμοί τόσο στο εσωτερικό της Λιβύης όσο και στις σχέσεις της με τις περιφερειακές δυνάμεις.
Η αιφνιδιαστική μετάβαση του διοικητή της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήλ Καλίν, στην Τρίπολη αποτέλεσε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές κινήσεις αυτής της διπλωματικής κινητικότητας. Ακολούθησε η ταχεία επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στο Κάιρο και στην Τουρκία, ενισχύοντας την εικόνα ενός εντατικού παρασκηνιακού διαλόγου, με επίκεντρο το μέλλον της Λιβύης και τις στρατηγικές επιδιώξεις των εμπλεκόμενων πλευρών.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν αραβικά μέσα ενημέρωσης, η προσπάθεια της Άγκυρας να προωθήσει την ενοποίηση των λιβυκών στρατιωτικών δυνάμεων με έδρα τη Σύρτη δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η αποτυχία της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας αναδεικνύει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας ενιαίας στρατιωτικής και πολιτικής δομής στη χώρα, αλλά και τα όρια της τουρκικής επιρροής σε ένα σύνθετο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Το διπλωματικό παρασκήνιο, πάντως, παραμένει ενεργό. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται η άφιξη του νέου προέδρου της λιβυκής Βουλής στην Τρίπολη και την Αίγυπτο, με τις επαφές αυτές να προστίθενται σε μια αλληλουχία κινήσεων που καταδεικνύουν ότι το λιβυκό ζήτημα εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο έντονου ανταγωνισμού. Για την Αθήνα, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέονται άμεσα με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις ευρύτερες επιδιώξεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ανατολική Μεσόγειος: Η ώρα της αλήθειας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου- Πλησιάζει στην Κρήτη το γαλλικό «Abeille Marengo»-Ο «πόλεμος» των Τούρκων για το καλώδιο, τα «παζάρια» με το Σαντάμ Χαφτάρ και το «πάγωμα» της «Γαλάζιας Πατρίδας» από τον Ερντογάν
Η «Γαλάζια Πατρίδα» στον πάγο και το βλέμμα στραμμένο στις ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται να επιλέγει μια τακτική αναμονής, αξιοποιώντας τον χρόνο για να σταθμίσει τις επόμενες κινήσεις του. Η κατάθεση του προκλητικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» μετατίθεται για το τέλος του έτους, εξέλιξη που δείχνει ότι η τουρκική πλευρά δεν προτίθεται, τουλάχιστον προς το παρόν, να ανοίξει όλα τα χαρτιά της.
Η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις αποφάσεις της Αθήνας για την επανέναρξη των ερευνών και την πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης, επιχειρώντας παράλληλα να εκτιμήσει τις ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες των εξελίξεων. Καθοριστικό παράγοντα στον σχεδιασμό της αποτελούν και οι αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου, καθώς το αποτέλεσμα αναμένεται να επηρεάσει, σε διαφορετικό βαθμό, τις ισορροπίες στην περιοχή και τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τους βασικούς περιφερειακούς παίκτες.
Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκφράσει επισήμως τη στήριξή τους στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Ωστόσο, στο ευρύτερο γεωπολιτικό πεδίο εξακολουθούν να κινούνται με βάση την πάγια λογική των ίσων αποστάσεων, προκρίνοντας την εξεύρεση συνεννόησης μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Η στάση αυτή αφήνει περιθώρια ελιγμών στην Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει την ανάγκη για προσεκτικούς και σταθερούς χειρισμούς από την ελληνική διπλωματία.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να μην επιτρέψει στις τουρκικές κινήσεις να μετατρέψουν ένα έργο ενεργειακής διασύνδεσης σε πεδίο επιβολής τετελεσμένων. Η εξέλιξη των ερευνών, η έκδοση των αναγκαίων αναγγελιών και η διαχείριση των διπλωματικών αντιδράσεων συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό, στο οποίο κάθε απόφαση αποκτά ευρύτερη πολιτική και στρατηγική σημασία.
Η Αθήνα ανεβάζει το διπλωματικό επίπεδο – Στο επίκεντρο ο ΟΗΕ
Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η Αθήνα ετοιμάζεται να μεταφέρει το ζήτημα στο διεθνές διπλωματικό πεδίο, επιδιώκοντας να αναδείξει τις διαστάσεις των τουρκικών ενεργειών και τις επιπτώσεις τους στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Η ελληνική πλευρά στρέφει το βλέμμα της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη διεθνή προβολή των θέσεών της σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις γύρω από το καλώδιο, τη Λιβύη και τη «Γαλάζια Πατρίδα» διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα εύθραυστο γεωπολιτικό σκηνικό.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να συναντηθεί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στις 28 Οκτωβρίου, στη Νέα Υόρκη. Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει τη σημασία του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και να αποτρέψει την παγίωση μονομερών διεκδικήσεων στην περιοχή.
Τη σκυτάλη των κρίσιμων επαφών αναμένεται να πάρει την επόμενη ημέρα, στις 29 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος θα συνεχίσει τις διπλωματικές κινήσεις της ελληνικής πλευράς.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα