TOP ΝΕΑ

«Άρθρο-κόλαφος» του Foreign Affairs για τις… περιφερειακές επιδιώξεις του Ερντογάν: « Ο “Σουλτάνος” φαντασιώνεται μια τουρκική Μέση Ανατολή»- Η φιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ που «κόβει τον βήχα» των Τούρκων και η ριψοκίνδυνη προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την δική της περιφερειακή τάξη στην περιοχή

Τα όρια της ισχύος της Άγκυρας, ο ρόλος του Τραμπ και το Ισραήλ που αναχαιτίζει τις φιλοδοξίες του «Σουλτάνου»

Μείνετε ενημερωμένοι
Ακολουθήστε το Europost.gr στο Google News
Google News

 Η Άγκυρα επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής στα δικά της μέτρα, όμως προσκρούει σε ισχυρά εμπόδια, με το Ισραήλ να λειτουργεί ως ο σημαντικότερος ανασχετικός παράγοντας.

«Άρθρο-κόλαφος» του Foreign Affairs για τις… περιφερειακές επιδιώξεις του Ερντογάν: « Ο “Σουλτάνος” φαντασιώνεται μια τουρκική Μέση Ανατολή»– Η φιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ που «κόβει τον βήχα» των Τούρκων και η ριψοκίνδυνη προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την δική της περιφερειακή τάξη στην περιοχή

Μια ιδιαίτερα αιχμηρή αποτίμηση των περιφερειακών φιλοδοξιών του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φιλοξενεί το περιοδικό Foreign Affairs, αποδομώντας τη στρατηγική της Άγκυρας για την ανάδειξή της σε κυρίαρχη δύναμη στη Μέση Ανατολή. Πίσω από τις διπλωματικές κινήσεις, τις νέες συμμαχίες και την προσπάθεια επέκτασης της τουρκικής επιρροής, αναδύεται μια φιλόδοξη αλλά εξαιρετικά ριψοκίνδυνη επιχείρηση επιβολής μιας νέας περιφερειακής τάξης.

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της καθηγήτριας Διεθνών Σχέσεων Meliha Benli Altunışık, με τίτλο «The Fantasy of a Turkish Middle East: Ankara’s Risky Bid to Impose Regional Order», είναι σαφές: η Τουρκία βλέπει μπροστά της ένα παράθυρο ιστορικής ευκαιρίας, αλλά δεν διαθέτει ούτε την απαραίτητη ισχύ ούτε την απαιτούμενη αποδοχή για να επιβάλει μόνη της τους όρους της στην περιοχή.

Η πτώση Άσαντ και η επιστροφή της Τουρκίας στο γεωπολιτικό παιχνίδι

Η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 αποτέλεσε σημείο καμπής για την τουρκική εξωτερική πολιτική. Για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία, η Άγκυρα απέκτησε τη δυνατότητα να ασκήσει ουσιαστική επιρροή στις εξελίξεις της Συρίας, ενισχύοντας τη θέση της σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά μέτωπα της Μέσης Ανατολής.

Την ίδια στιγμή, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο δημιούργησε νέες προοπτικές για τον Ερντογάν. Η προσωπική σχέση και η διπλωματική προσέγγιση των δύο ηγετών έδωσαν στην Τουρκία περιθώρια ενίσχυσης της συνεργασίας με την Ουάσιγκτον, κυρίως στο συριακό ζήτημα και στις ευρύτερες περιφερειακές διεργασίες.

Ωστόσο, η προσέγγιση με τις ΗΠΑ δεν ισοδυναμεί με λευκή επιταγή για τις τουρκικές επιδιώξεις. Και αυτό είναι ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύει η ανάλυση.

Το Ισραήλ υψώνει τείχος στις φιλοδοξίες του Ερντογάν

Εκεί όπου η τουρκική στρατηγική συναντά τα σοβαρότερα εμπόδια είναι στο Ισραήλ. Παρά τη βελτίωση των σχέσεων της Άγκυρας με την κυβέρνηση Τραμπ, η Τουρκία δεν κατάφερε να παρακάμψει τις ισραηλινές αντιρρήσεις για την ανάπτυξη στρατιωτικής παρουσίας της στη Γάζα.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Συρία. Η αμερικανική υποστήριξη προς την Τουρκία δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις κοντά σε περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο των τουρκικών συμφερόντων.

Η Altunışık προειδοποιεί ότι η αντιπαράθεση μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ αποκτά ολοένα πιο επικίνδυνες διαστάσεις, με τον κίνδυνο μιας άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης να μην μπορεί πλέον να αποκλειστεί. Ένας λανθασμένος υπολογισμός, μια κίνηση που θα εκληφθεί ως απειλή ή μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία μπορεί να σχεδιάζει την επέκταση της παρουσίας της, αλλά το Ισραήλ έχει αποδείξει ότι δεν προτίθεται να παρακολουθεί παθητικά την αναβάθμιση της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή.

Η συμμαχία με Πακιστάν και Σαουδική Αραβία και το επικίνδυνο παιχνίδι των συνασπισμών

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η ανάλυση στη συμφωνία αμοιβαίας ασφάλειας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2026.

Η νέα αυτή αμυντική συνεργασία παρουσιάζεται ως ακόμη μία προσπάθεια της Άγκυρας να διευρύνει το στρατηγικό της αποτύπωμα και να αποκτήσει ισχυρότερα ερείσματα στο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας. Ωστόσο, η δημιουργία ενός τέτοιου άξονα ενδέχεται να προκαλέσει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο που επιδιώκουν οι εμπνευστές του.

«Άρθρο-κόλαφος» του Foreign Affairs για τις… περιφερειακές επιδιώξεις του Ερντογάν: « Ο “Σουλτάνος” φαντασιώνεται μια τουρκική Μέση Ανατολή»– Η φιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ισραήλ που «κόβει τον βήχα» των Τούρκων και η ριψοκίνδυνη προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την δική της περιφερειακή τάξη στην περιοχή

Χώρες όπως το Ιράν και το Ισραήλ ενδέχεται να εκλάβουν τη συγκεκριμένη συνεργασία ως απειλή για τα δικά τους συμφέροντα, ενισχύοντας τις ανταγωνιστικές συμμαχίες και τροφοδοτώντας έναν νέο κύκλο καχυποψίας και στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Advertisement

Η προειδοποίηση της Altunışık είναι ιδιαίτερα σαφής: η Τουρκία κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε συγκρούσεις που δεν αποτελούν δικές της άμεσες προτεραιότητες. Ειδικά εάν βρεθεί αντιμέτωπη με την υποχρέωση παροχής στρατιωτικής βοήθειας στη Σαουδική Αραβία, ενδέχεται να αναλάβει δεσμεύσεις με δυσανάλογο κόστος και απρόβλεπτη κατάληξη.

Το κουρδικό, η Συρία και τα πραγματικά όρια της τουρκικής ισχύος

Σύμφωνα με την ανάλυση, η Άγκυρα έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να πετύχει τους στόχους της όταν εγκαταλείπει τις μεγαλεπήβολες περιφερειακές φιλοδοξίες και επικεντρώνεται στα ζητήματα που συνδέονται άμεσα με την εθνική της ασφάλεια.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η ειρηνευτική διαδικασία με το PKK, η σταθεροποίηση της Συρίας, η διαχείριση των σχέσεων με το Ισραήλ και η οικοδόμηση λειτουργικής συνεργασίας με το Ιράκ.

Πρόκειται για πεδία στα οποία η Τουρκία διαθέτει πραγματικά στρατηγικά πλεονεκτήματα και μπορεί να ασκήσει ουσιαστική επιρροή χωρίς να εμπλακεί σε έναν αγώνα επιβολής που ξεπερνά τις δυνατότητές της.

Η διπλωματία, οι οικονομικές συμφωνίες, η ανάπτυξη περιφερειακών υποδομών και η επιλεκτική αξιοποίηση της στρατιωτικής ισχύος μπορούν να αποδειχθούν πολύ αποτελεσματικότερα εργαλεία από τις ανοιχτές στρατιωτικές δεσμεύσεις και τη δημιουργία ανταγωνιστικών συνασπισμών.

Το μήνυμα του Foreign Affairs: Η Μέση Ανατολή δεν είναι τουρκικό προτεκτοράτο

Η κεντρική διαπίστωση της ανάλυσης είναι ότι η Μέση Ανατολή δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί με μονομερείς αποφάσεις και σχέδια περιφερειακής κυριαρχίας. Καμία δύναμη, όσο ισχυρή κι αν είναι, δεν διαθέτει από μόνη της τα μέσα για να επιβάλει μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας σε μια περιοχή όπου συγκρούονται πολυάριθμα και συχνά ασυμβίβαστα συμφέροντα.

Η προσπάθεια συγκρότησης ανταγωνιστικών στρατιωτικών αξόνων μπορεί να αποδειχθεί μπούμερανγκ, ενισχύοντας την ανασφάλεια και την αστάθεια αντί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα ισορροπία.

Για την Altunışık, η πραγματική πρόκληση για τον Ερντογάν δεν είναι να αναλάβει ολοένα μεγαλύτερες στρατιωτικές υποχρεώσεις ούτε να επιχειρήσει να εμφανιστεί ως ο νέος αρχιτέκτονας της Μέσης Ανατολής. Είναι να αντιληφθεί τα όρια της τουρκικής ισχύος και να αξιοποιήσει με ρεαλισμό τα διαθέσιμα διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά εργαλεία.

Το όραμα μιας Μέσης Ανατολής υπό τουρκική επιρροή μπορεί να αποτελεί τη μεγάλη γεωπολιτική φιλοδοξία του Ερντογάν. Όμως, ανάμεσα στη φιλοδοξία και στην πραγματική δυνατότητα επιβολής υπάρχει μια τεράστια απόσταση. Και αυτήν ακριβώς την απόσταση επιχειρεί να αναδείξει το Foreign Affairs.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα



Back to top button