Κατά την επταετία της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, οι φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια ολοένα και βαρύτερη φορολογική επιβάρυνση, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η σχετική αποτίμηση, μεταφράζεται σε περίπου 22 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον φόρους.
Αυτή είναι η… «ανάπτυξη» που δεν βλέπουν αλλά αισθάνονται καλά στο «πετσί» τους οι Έλληνες πολίτες: 22 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερους φόρους έχουν πληρώσει οι Έλληνες φορολογούμενοι στα επτά χρόνια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη!
Πρόκειται για ένα ποσό που δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς σε συγκυριακούς παράγοντες ή σε μια τυχαία αύξηση των δημοσίων εσόδων. Πίσω από την εντυπωσιακή άνοδο των εισπράξεων βρίσκονται συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, αλλά και ένας συνδυασμός υψηλής φορολογίας και παρατεταμένης ακρίβειας, που είχε ως αποτέλεσμα οι ίδιοι οι πολίτες να τροφοδοτούν τα κρατικά ταμεία και, κατ’ επέκταση, τα μεγάλα δημοσιονομικά «πλεονάσματα» που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως απόδειξη της οικονομικής της επιτυχίας.
Η πρώτη και ίσως σημαντικότερη παράμετρος είναι η διατήρηση των υψηλών συντελεστών των έμμεσων φόρων.
Ο ΦΠΑ, αλλά και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα, παρέμειναν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Και όταν οι συγκεκριμένοι φόροι συνδυάζονται με ένα παρατεταμένο κύμα ανατιμήσεων, η αύξηση των κρατικών εσόδων έρχεται σχεδόν αυτόματα.
Κάθε ευρώ που προστίθεται στην τιμή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας αυξάνει αντίστοιχα και το ποσό του ΦΠΑ που εισπράττει το Δημόσιο. Έτσι, όταν ακριβαίνουν τα τρόφιμα, η ενέργεια, τα καύσιμα και τα υπόλοιπα βασικά αγαθά, δεν επιβαρύνεται μόνο το νοικοκυριό που καλείται να πληρώσει τον αυξημένο λογαριασμό. Ενισχύονται ταυτόχρονα και τα φορολογικά έσοδα.
Με άλλα λόγια, η ακρίβεια μετατρέπεται σε έναν αυτόματο μηχανισμό αύξησης των κρατικών εισπράξεων, χωρίς να απαιτείται καμία νέα φορολογική νομοθεσία ή ένας καινούργιος φόρος.
Και όσο οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο μεγαλύτερη είναι και η φορολογική απόδοση των ίδιων συντελεστών.
Η δεύτερη μεγάλη πηγή υπεραπόδοσης βρίσκεται στον φόρο εισοδήματος.
Η αύξηση των ονομαστικών μισθών, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης, διευρύνει τη φορολογητέα βάση. Ο εργαζόμενος μπορεί να βλέπει περισσότερα ευρώ στη μισθοδοσία του, όμως αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι μπορεί να αγοράσει περισσότερα ή ότι η οικονομική του θέση έχει βελτιωθεί πραγματικά.
Την ίδια στιγμή, οι αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, σε συνδυασμό με την εφαρμογή των τεκμηρίων, δημιούργησαν πρόσθετη πίεση σε μια μεγάλη κατηγορία φορολογουμένων.
Χιλιάδες επαγγελματίες βρέθηκαν έτσι να καλούνται να καταβάλουν υψηλότερους φόρους, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου τα πραγματικά τους εισοδήματα δεν παρουσίασαν αντίστοιχη αύξηση. Η φορολογική επιβάρυνση δεν ακολουθεί, δηλαδή, πάντοτε την πραγματική οικονομική δυνατότητα του πολίτη, αλλά μπορεί να διογκώνεται μέσα από τον συνδυασμό τεκμηρίων, φορολογικών κανόνων και υψηλότερων ονομαστικών εισοδημάτων.
Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιαίτερα οξύμωρη εικόνα.
Αυτή είναι η… «ανάπτυξη» που δεν βλέπουν αλλά αισθάνονται καλά στο «πετσί» τους οι Έλληνες πολίτες: 22 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερους φόρους έχουν πληρώσει οι Έλληνες φορολογούμενοι στα επτά χρόνια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη!
Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση προβάλλει τις μειώσεις φόρων, τις φοροελαφρύνσεις και τις παρεμβάσεις που, όπως υποστηρίζει, ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα. Από την άλλη, όμως, τα συνολικά φορολογικά έσοδα αυξάνονται σημαντικά, καθώς η ακρίβεια διογκώνει τη βάση πάνω στην οποία επιβάλλονται οι έμμεσοι φόροι και οι ονομαστικές αυξήσεις εισοδημάτων ενισχύουν την απόδοση των άμεσων φόρων.
Έτσι, οι όποιες μειώσεις σε επιμέρους φορολογικές επιβαρύνσεις μπορούν να περιορίζονται ή ακόμη και να εξουδετερώνονται στην πράξη από την αύξηση των εσόδων που προκαλούν ο πληθωρισμός και οι ονομαστικές αυξήσεις.
Η πραγματικότητα για τον πολίτη, επομένως, είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που αποτυπώνεται στους δημοσιονομικούς δείκτες.
Την ώρα που οι οικογένειες εξακολουθούν να δίνουν καθημερινά μάχη για να ανταποκριθούν στο κόστος των τροφίμων, της ενέργειας, της στέγασης και των υπόλοιπων βασικών αναγκών, το κράτος βλέπει τα φορολογικά του έσοδα να αυξάνονται κατά δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Και αυτό δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη ένδειξη μιας οικονομίας που ευημερεί. Μπορεί να αποτελεί και το αποτέλεσμα μιας φορολογικής στρατηγικής που στηρίζεται στη διατήρηση υψηλών συντελεστών, στην αύξηση της φορολογητέας βάσης και, κυρίως, σε έναν πληθωρισμό που λειτουργεί υπέρ των κρατικών εσόδων.
Την ίδια στιγμή, ένα σημαντικό μέρος αυτών των αυξημένων εσόδων κατευθύνεται σε πρόωρες αποπληρωμές χρέους, αντί να διοχετεύεται στο σύνολό του στην πραγματική οικονομία, στις παραγωγικές επενδύσεις και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Το κράτος εμφανίζει ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα, καταγράφει πλεονάσματα και παρουσιάζει μια εικόνα οικονομικής «ανάπτυξης», την ώρα που η πραγματική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές αδυναμίες, ενώ η παραγωγική βάση της χώρας παραμένει περιορισμένη.
Έτσι δημιουργείται μια εικόνα ευημερίας στους αριθμούς, η οποία δεν αντανακλάται πάντοτε στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι φόροι αυξάνονται, τα κρατικά ταμεία γεμίζουν, τα πλεονάσματα μεγαλώνουν — αλλά το κόστος ζωής παραμένει δυσβάσταχτο και η πραγματική παραγωγική βάση της χώρας δεν ενισχύεται στον ίδιο βαθμό.
Μπορεί, λοιπόν, να παρουσιάζεται ως «ανάπτυξη» μια οικονομία που εμφανίζει καλύτερα δημοσιονομικά μεγέθη. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι άλλο: πόσο από αυτή την «ανάπτυξη» περνά τελικά στην τσέπη του πολίτη και πόσο αποτελεί απλώς το αποτέλεσμα της αυξημένης φορολογικής άντλησης μέσα σε ένα περιβάλλον επίμονης ακρίβειας;
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα