Δεν θα τους αφήσει σε ησυχία: Παρούσα η Λάουρα Κοβέσι στον Άρειο Πάγο για την κρίσιμη μάχη των Ευρωπαίων Εισαγγελέων- Την ερχόμενη Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί η εκδίκαση της προσφυγής της

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η συνεδρίαση της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου την Τετάρτη 24 Ιουνίου, όπου θα κριθεί η τύχη της προσφυγής που κατέθεσε η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι.

Δεν θα τους αφήσει σε ησυχία: Παρούσα η Λάουρα Κοβέσι στον Άρειο Πάγο για την κρίσιμη μάχη των Ευρωπαίων Εισαγγελέων- Την ερχόμενη Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί η εκδίκαση της προσφυγής της

Η κ. Κοβέσι αμφισβητεί την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου για την ανανέωση της θητείας των τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων Εισαγγελέων – των Παπανδρέου, Μουζάκη και Θάνου – για διάστημα δύο ετών αντί της πενταετίας που προβλέπεται κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Πρόκειται για μια υπόθεση με έντονο θεσμικό και πολιτικό αποτύπωμα, η οποία έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές συζητήσεις στους δικαστικούς κύκλους, καθώς αγγίζει τα όρια των σχέσεων μεταξύ του εθνικού και του ευρωπαϊκού δικαίου, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ίδια η κ. Κοβέσι αναμένεται να δώσει το «παρών» στη συνεδρίαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η παρουσία της θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς είναι το πρόσωπο που νομιμοποιείται να υποστηρίξει την προσφυγή και να αναπτύξει ενώπιον της Ολομέλειας τα επιχειρήματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Παρά τις δημόσιες αναφορές περί συναινετικού κλίματος στο εσωτερικό του Αρείου Πάγου, έμπειροι δικαστικοί παράγοντες επιμένουν ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Όπως υποστηρίζουν, οι ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και οι διαφωνίες μεταξύ κορυφαίων δικαστικών λειτουργών εξακολουθούν να είναι έντονες.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρουν τη διαδικασία ακρόασης των υποψηφίων για τη νέα ηγεσία του Αρείου Πάγου στη Βουλή. Από τους 27 Αντιπροέδρους και Αρεοπαγίτες που είχαν δικαίωμα συμμετοχής, εμφανίστηκαν μόλις 11, γεγονός που ερμηνεύθηκε από πολλούς ως σαφές μήνυμα δυσαρέσκειας απέναντι στις κυβερνητικές διαρροές που προεξοφλούσαν τους δύο «εκλεκτούς» για την κορυφή της δικαστικής πυραμίδας.

Μέσα σε αυτό το ήδη φορτισμένο περιβάλλον, η υπόθεση Κοβέσι έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα έντασης, με αρκετούς ανώτατους δικαστές να εμφανίζονται αποφασισμένοι να συγκρουστούν με την άποψη ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί χωρίς ουσιαστική εξέταση.

Διαμορφώνεται ισχυρό μέτωπο υπέρ του παραδεκτού

Παρότι τις τελευταίες ημέρες διακινούνται πληροφορίες ότι η προσφυγή της Ευρωπαίας Εισαγγελέως θα κριθεί εξαρχής απαράδεκτη, δικαστικές πηγές εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα μόνο προδιαγεγραμμένο δεν μπορεί να θεωρηθεί.

Αντιθέτως, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, διαμορφώνεται ένα ισχυρό μπλοκ ανώτατων δικαστών που προσανατολίζεται στην άποψη ότι η προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή ως παραδεκτή και να εξεταστεί επί της ουσίας.

Δεν θα τους αφήσει σε ησυχία: Παρούσα η Λάουρα Κοβέσι στον Άρειο Πάγο για την κρίσιμη μάχη των Ευρωπαίων Εισαγγελέων- Την ερχόμενη Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί η εκδίκαση της προσφυγής της

Οι υποστηρικτές αυτής της θέσης φέρονται να προβάλλουν σοβαρά νομικά επιχειρήματα, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο μια διοικητική απόφαση του ΑΔΣ, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου και των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Το ενδεχόμενο προδικαστικού ερωτήματος στο ΔΕΕ

Κατά την ίδια νομική προσέγγιση, εφόσον η Ολομέλεια δεχθεί την προσφυγή, θα μπορούσε να ακολουθήσει η υποβολή προδικαστικού ερωτήματος προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ποιο κανονιστικό πλαίσιο υπερισχύει ως προς τη διάρκεια της θητείας των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μετέφερε ουσιαστικά την αντιπαράθεση στο Λουξεμβούργο, δίνοντας στο ανώτατο ευρωπαϊκό δικαιοδοτικό όργανο τον τελευταίο λόγο για τη σύγκρουση ερμηνειών μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη που διατυπώνουν ορισμένοι ανώτατοι δικαστές, σύμφωνα με την οποία, εάν το Δικαστήριο της ΕΕ αποφανθεί ότι υπερισχύει το καθεστώς που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τότε η ελληνική πλευρά θα βρεθεί ενώπιον δύο μόνο επιλογών: είτε να ανανεώσει την πενταετή θητεία των τριών εισαγγελέων είτε να μην προχωρήσει καθόλου στην ανανέωσή της.

Το επίμαχο άρθρο και το «νομικό εξάμβλωμα»

Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται το άρθρο 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939, το οποίο ρυθμίζει τη διαδικασία διορισμού και παύσης των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων.

Κατά τη νομική θέση που αναμένεται να αναπτυχθεί από ορισμένους κορυφαίους Αρεοπαγίτες, η διετής ανανέωση της θητείας των τριών Ελλήνων εισαγγελέων συνιστά “νομικό εξάμβλωμα”, καθώς ο ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει ρητά πενταετή διάρκεια θητείας.

Η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες της συζήτησης, καθώς συνδέεται άμεσα με το ερώτημα κατά πόσο τα εθνικά όργανα μπορούν να παρεκκλίνουν από ένα κανονιστικό πλαίσιο που έχει άμεση εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άγνωστη ακόμη η στάση της εισηγήτριας

Μέχρι στιγμής δεν έχει διαρρεύσει η εισήγηση της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου που έχει αναλάβει τον ρόλο της εισηγήτριας στην υπόθεση. Ως εκ τούτου, παραμένει άγνωστο ποια θέση θα υιοθετήσει απέναντι στην προσφυγή της κ. Κοβέσι και αν θα κινηθεί προς την κατεύθυνση της απόρριψης ή της περαιτέρω δικαστικής διερεύνησης του ζητήματος.

Η στάση της θεωρείται κρίσιμη, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά το κλίμα και την εξέλιξη της συζήτησης στην Ολομέλεια.

Το βλέμμα στραμμένο στο Λουξεμβούργο

Παρότι αρκετοί νομικοί εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να ευδοκιμήσει η προσφυγή δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλες, δεδομένου ότι δεν προβλέπεται ειδικό ένδικο μέσο κατά της συγκεκριμένης απόφασης, η πρωτοβουλία της Ευρωπαίας Εισαγγελέως ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι διατεθειμένη να εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο θεσμικό εργαλείο.

Για τον λόγο αυτό, αρκετές δικαστικές πηγές αντιμετωπίζουν την παρούσα διαδικασία ως έναν ενδιάμεσο σταθμό σε μια διαδρομή που ενδέχεται να καταλήξει τελικά στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άλλωστε, κατά την πρόσφατη παρουσία της στην Ελλάδα για το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η ίδια η κ. Κοβέσι είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η ευρωπαϊκή δικαστική οδός θα αποτελούσε πιθανή συνέχεια, εφόσον δεν γινόταν αποδεκτό το αίτημα για πενταετή ανανέωση της θητείας των τριών εισαγγελέων.

Δεν περνά απαρατήρητο, επίσης, το γεγονός ότι δύο από τους συγκεκριμένους εντεταλμένους Ευρωπαίους Εισαγγελείς έχουν χειριστεί πτυχές της δικογραφίας που αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ και η οποία έχει ήδη διαβιβαστεί στη Βουλή.

Η πολιτική διάσταση της υπόθεσης

Η εξέλιξη της υπόθεσης αποκτά πρόσθετη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένη πίεση εξαιτίας υποθέσεων που σχετίζονται με τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων και ελέγχονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Παράλληλα, η σημασία των εξελίξεων ενισχύεται και από το γεγονός ότι η Ελλάδα αναμένεται να αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Υπό αυτό το πρίσμα, η διαμάχη γύρω από τους Ευρωπαίους Εισαγγελείς υπερβαίνει τα στενά όρια μιας δικαστικής διαδικασίας και αποκτά ευρύτερες θεσμικές και ευρωπαϊκές προεκτάσεις.

Όλα δείχνουν, συνεπώς, ότι η συνεδρίαση της Τετάρτης δεν θα αποτελέσει μια τυπική δικαστική διαδικασία, αλλά μια κρίσιμη αναμέτρηση με σημαντικές συνέπειες τόσο για τις σχέσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όσο και για τη μελλοντική πορεία της υπόθεσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.