Με τρόπο ολοένα και πιο έντονο και αποκαλυπτικό, πρόσφατη δημοσκόπηση καταγράφει ένα ευρύ και σχεδόν καθολικό κύμα κοινωνικής απογοήτευσης, το οποίο διατρέχει οριζόντια την ελληνική κοινωνία και αποτυπώνει μια βαθιά ρήξη ανάμεσα στην κυβερνητική ρητορική και την καθημερινή εμπειρία των πολιτών.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας κοινωνίας που δεν πείθεται πλέον από το αφήγημα της σταθερότητας και της «επιστροφής στην κανονικότητα», αλλά αντιθέτως βιώνει έντονα την αίσθηση υποχώρησης, οικονομικής πίεσης και θεσμικής φθοράς. Η πλειονότητα των πολιτών εκφράζει την πεποίθηση ότι η χώρα δεν προχωρά μπροστά, αλλά αντίθετα κάνει βήματα προς τα πίσω.
Κοινωνική ασφυξία και οικονομική πίεση στο προσκήνιο
Στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας βρίσκεται η καθημερινότητα και κυρίως η οικονομική επιβίωση. Η ακρίβεια και η δραματική συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον, όπου τα εισοδήματα δεν επαρκούν για τις βασικές ανάγκες, εντείνοντας το αίσθημα ανασφάλειας και κοινωνικής κόπωσης.
Η δημοσκόπηση της Metron Analysis, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών», αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η οικονομική πίεση δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά τον πυρήνα μιας ευρύτερης κοινωνικής κρίσης.
Θεσμική απαξίωση και κρίση εμπιστοσύνης
Παράλληλα με την οικονομική δυσχέρεια, αναδεικνύεται ένα βαθύ έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Η διαφθορά, η αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και η συνολική αίσθηση θεσμικής αποδυνάμωσης ενισχύουν την πεποίθηση ότι το κράτος δεν λειτουργεί με όρους διαφάνειας και ισονομίας.
Υποθέσεις όπως τα Τέμπη, οι υποκλοπές και άλλες μεγάλες δικαστικές εκκρεμότητες λειτουργούν ως καταλύτες αυτής της δυσπιστίας, με την πλειονότητα των πολιτών να εκφράζει έντονη αμφιβολία για το αν θα αποδοθεί τελικά δικαιοσύνη.
Κατάρρευση του αφηγήματος της “κανονικότητας”
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το κυβερνητικό αφήγημα περί επιστροφής στην κανονικότητα δεν βρίσκει κοινωνική απήχηση. Η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα παραμένει μακριά από μια σταθερή και λειτουργική κατάσταση, ενώ σημαντικά κοινωνικά στρώματα εμφανίζονται ακόμη πιο απαισιόδοξα.
Η αντίληψη αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη σε εργατικά, αγροτικά και μικρομεσαία στρώματα, όπου η οικονομική πίεση είναι πιο άμεση και έντονη.
Η δημοκρατική αξιολόγηση και η κρίση εκπροσώπησης
Η συνολική αξιολόγηση της ποιότητας της δημοκρατίας κινείται σε χαμηλά επίπεδα, με τους πολίτες να αποδίδουν στο πολιτικό σύστημα βαθμολογίες που υποδηλώνουν σοβαρό έλλειμμα εμπιστοσύνης.
Η εικόνα που προκύπτει είναι μιας κοινωνίας που δεν αισθάνεται ότι εκπροσωπείται επαρκώς, ενώ η απόσταση ανάμεσα στην πολιτική ελίτ και την κοινωνική βάση μοιάζει να διευρύνεται.
Το «επιτελικό κράτος» στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιολόγηση του μοντέλου διακυβέρνησης, με το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» να συγκεντρώνει έντονη κριτική. Ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης θεωρεί ότι η υπερσυγκέντρωση εξουσιών χωρίς επαρκή θεσμικά αντίβαρα έχει οδηγήσει σε αναποτελεσματικότητα ή ακόμη και σε αρνητικά αποτελέσματα.
Συνταγματική αναθεώρηση και θεσμική αμφισβήτηση
Η συζήτηση για πιθανή συνταγματική αναθεώρηση αντιμετωπίζεται με καχυποψία, καθώς η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί ότι τέτοιες πρωτοβουλίες ενδέχεται να εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες, παρά πραγματικές θεσμικές ανάγκες.
Παράλληλα, κυριαρχεί η άποψη ότι το Σύνταγμα δεν εφαρμόζεται με συνέπεια, αλλά «κατά περίπτωση», γεγονός που ενισχύει περαιτέρω το κλίμα θεσμικής αβεβαιότητας.
Συνολική εικόνα κοινωνικής και πολιτικής κόπωσης
Συνολικά, τα ευρήματα της έρευνας σκιαγραφούν μια χώρα που αισθάνεται ανέτοιμη να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής — από τη δημογραφική κρίση και τις κοινωνικές ανισότητες έως την κλιματική αλλαγή.
Παρά την έντονη εσωτερική δυσαρέσκεια, η ευρωπαϊκή προοπτική παραμένει σε μεγάλο βαθμό ισχυρή, με σημαντικό ποσοστό πολιτών να υποστηρίζει βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται και από πολιτικές παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο, τα δεδομένα αυτά δεν αποτυπώνουν απλώς μια συγκυριακή δυσφορία, αλλά μια πιο βαθιά και δομική κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ κοινωνίας, κράτους και πολιτικού συστήματος.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα