Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με τον “ενεργειακό εφιάλτη” – Στερεύουν τα αποθέματα φυσικού αερίου

Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023 εκτοξεύτηκαν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν. Η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή κρίση, ενώ ακόμη προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της από τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, που της στέρησαν την πρόσβαση στο φτηνό ρωσικό φυσικό αέριο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με τον “ενεργειακό εφιάλτη” – Στερεύουν τα αποθέματα φυσικού αερίου

Η Ευρώπη στην προσπάθεια να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια στράφηκε στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις ΗΠΑ και τις χώρες του Κόλπου. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει «μπλοκάρει» τη ναυσιπλοΐα και τα ιρανικά πλήγματα στο Κατάρ έχουν αναγκάσει τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή LNG να διακόψουν την παραγωγή.

Από το Κατάρ η ΕΕ προμηθεύεται περίπου το 10% του LNG, ωστόσο καθώς ο ανταγωνισμός για τις προμήθειες εντείνεται και οι τιμές ωθούνται προς τα πάνω, αναμένεται σημαντική οικονομική επιβάρυνση ιδιαίτερα για χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπως η Ιταλία και η Γερμανία. Από την Παρασκευή οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 70% από την Παρασκευή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με τον “ενεργειακό εφιάλτη” – Στερεύουν τα αποθέματα φυσικού αερίου

«Είναι διπλό χτύπημα. Η Ευρώπη μόλις βγαίνει από μια βιομηχανική ενεργειακή κρίση και τώρα αντιμετωπίζουμε την επόμενη», σχολίασε στους Financial Times ο Henning Gloystein, ειδικός στην ενέργεια στο Eurasia Group. Ενδεικτικό του κλίματος είναι πως την Τετάρτη το δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου BW Brussels που αρχικά κατευθυνόταν από τη Νιγηρία προς τη Γαλλία έγινε το πρώτο φορτίο στον Ατλαντικό Ωκεανό που άλλαξε πορεία προς την Ασία, σηματοδοτώντας την κλιμακούμενη ανταγωνιστική πίεση από ασιατικές οικονομίες που σπεύδουν να εξασφαλίσουν προμήθειες.

Εξαντλούνται τα αποθέματα φυσικού αερίου

Εν τω μεταξύ, ο ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας έχει εξαντλήσει τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου και οι χώρες της ΕΕ σχεδίαζαν την αναπλήρωσή τους την τρέχουσα περίοδο. «Τα αποθέματα δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλά για αυτή την εποχή του έτους», δήλωσε ο Simeone Tagliapetra, ανώτερος ερευνητής στο think-tank Bruegel.

«Η αναπλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα ξεκινά τώρα. Αν αυτό πρέπει να γίνει σε αυτές τις τιμές, θα αποτελέσει τεράστιο βάρος για την Ευρώπη», υπογράμμισε.

Οι αποθήκες φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι γεμάτες σε ποσοστό μικρότερο του 30%, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, σε σύγκριση με τον μέσο όρο περίπου 45% της τελευταίας πενταετίας για την ίδια περίοδο. Τα αποθέματα είναι ιδιαίτερα χαμηλά σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Κροατία και η Λετονία.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Philip Lane, έχει προειδοποιήσει ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκαλέσει «σημαντική άνοδο του πληθωρισμού που θα τροφοδοτείται από την ενέργεια και απότομη πτώση της παραγωγής».

Μόνη λύση οι ΗΠΑ και… ο άνθρακας

Αναζητώντας λύσεις για την ενίσχυση των προμηθειών, η Ευρώπη έχει περιορισμένες επιλογές. Καθώς το ενδεχόμενο παράτασης των εισαγωγών από τη Ρωσία απορρίπτεται από τους ισχυρούς της ΕΕ και επιπλέον θα πυροδοτούσε αντιδράσεις από την Ουάσιγκτον, το επικρατέστερο σενάριο φαίνεται να οδηγεί τους Ευρωπαίους στο αμερικανικό LNG, που αν και ακριβότερο φαντάζει σε αυτή τη φάση ως η μοναδική διέξοδος.

Εάν η κρίση συνεχιστεί, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι εθνικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να στραφούν και σε άλλα μέτρα για την αντιμετώπιση των τιμών, όπως η αντικατάσταση – βραχυπρόθεσμα – του φυσικού αερίου με τον άνθρακα σε ορισμένους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ευρώπη θα μπορούσε επίσης να αξιοποιήσει και τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της Γαλλίας.

Συνολικά, η κατάσταση υπογραμμίζει την ανάγκη να ενισχύσει η Ευρώπη τη δική της ενεργειακή αυτάρκεια, υπογράμμισε στη Financial Times ο Peter Liese, Γερμανός ευρωβουλευτής που έχει εργαστεί σε θέματα κλιματικής πολιτικής, «Καθιστά σαφές ότι πρέπει να συνεχίσουμε να μειώνουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Είναι ένα ακόμη παράδειγμα ότι όπου υπάρχει εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, υπάρχει πάντα και έκθεση σε κινδύνους τιμών», πρόσθεσε.