Καθηγητής γεωστρατηγικής Ιωάννης Μάζης: «Αυτό το παρακολουθήσαμε στην Άγκυρα ήταν ένα "γεωπολιτικό θέατρο"»

Με αιχμηρό λόγο και διάθεση αποδόμησης του επικοινωνιακού σκηνικού, ο ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής του ΕΚΠΑ, Ιωάννης Μάζης, εξέτασε τα αποτελέσματα του 6ου Συμβουλίου Ανώτατης Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας.

Καθηγητής γεωστρατηγικής Ιωάννης Μάζης: «Αυτό το παρακολουθήσαμε στην Άγκυρα ήταν ένα “γεωπολιτικό θέατρο”»

Το κύριο συμπέρασμα που διατυπώνει είναι αδιαπραγμάτευτο: η εθνική στρατηγική δεν κρίνεται από τις φωτογραφίες και τις χειραψίες, αλλά από τις πράξεις. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, μετράνε τα «χέρια και όχι τα χείλη».

Η τουρκική στρατηγική: «Κοίτα τα χέρια μου»

Χρησιμοποιώντας μια αμερικανική παροιμία, ο κ. Μάζης επισήμανε ότι η Τουρκία δεν έχει αλλάξει καθόλου την παραδοσιακή γραμμή διεκδικήσεών της. Η Άγκυρα συνεχίζει να θέτει όρους, διατηρώντας αμετακίνητη τη θέση της ότι η σταθερότητα στην περιοχή περνά μέσα από τη δική της έγκριση. Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι τα κοινά ανακοινωθέντα δεν είναι αθώα συμβολικά κείμενα, αλλά δεσμευτικοί μηχανισμοί που ενδέχεται να μετατραπούν σε παγίδες για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ενεργειακές προκλήσεις και η «σκιά της Κάσου»

Με έμφαση στην ηλεκτρική διασύνδεση και τη λεγόμενη «περιφερειακή σταθερότητα», ο κ. Μάζης έθεσε το ερώτημα που αντηχεί ακόμα από την κρίση της Κάσου: «Αν η Ελλάδα επιχειρήσει ξανά πόντιση καλωδίου, θα ξαναζήσουμε μια νέα Κάσο;»

Η απάντησή του ήταν καταφατική. Η Άγκυρα, όπως εξήγησε, θεωρεί ότι καμία υποδομή ή κίνηση στο Αιγαίο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη δική της συγκατάθεση. Η απαίτηση για «άδεια» αποτελεί την ουσία της τουρκικής αντίληψης περί σταθερότητας, αποδεικνύοντας τη στρατηγική της να ελέγχει τις εξελίξεις ακόμα και μέσω έμμεσων μηχανισμών.

Η παγίδα του «Διεθνούς Δικαίου»

Ο καθηγητής αμφισβήτησε την επίκληση του Διεθνούς Δικαίου από την τουρκική πλευρά, υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία λειτουργεί σύμφωνα με ένα ιδιότυπο «τουρκικό δίκαιο». Το κενό είναι εμφανές: η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Από την πλευρά της, η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Μάζη, όφειλε να επεκτείνει πρώτα τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, ως μονομερές κυριαρχικό δικαίωμα, και μετά να προχωρήσει σε οποιαδήποτε συζήτηση διαιτησίας.

Επικοινωνιακό «ξέπλυμα» και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η πιο έντονη κριτική του καθηγητή αφορούσε τη σκηνοθεσία της συνάντησης, η οποία λειτουργεί ως «πιστοποιητικό καλής διαγωγής» για την Άγκυρα.

Τελωνειακή Ένωση: Η Τουρκία εκμεταλλεύεται τη διακήρυξη συναίνεσης για να ενισχύσει τη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εξοπλιστικά προγράμματα: Ο κ. Μάζης επισήμανε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν μπορεί πλέον να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει απειλή, υπονομεύοντας έτσι τα ελληνικά επιχειρήματα για ενίσχυση της άμυνας απέναντι στον αναθεωρητισμό.

Το «γεωπολιτικό θέατρο» και η κοινή γνώμη

Σχολιάζοντας την απουσία του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια και το επικοινωνιακό αφήγημα που την πλαισίωνε, ο καθηγητής μίλησε για «θεατρικότητα» χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Παρά ταύτα, έκλεισε με αισιοδοξία για τη συνείδηση των πολιτών: «Ο Έλληνας διαθέτει αριστοφανικό αισθητήριο. Μπορεί να πιεστεί, αλλά δεν είναι ανόητος· καταλαβαίνει τι συμβαίνει πίσω από τα φώτα και τα χαμόγελα».