Ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε νέα σφοδρή προσωπική επίθεση κατά του Ουκρανού προέδρου, αμφισβητώντας ανοιχτά τις προθέσεις του για τον τερματισμό του πολέμου και κατηγορώντας το Κίεβο ότι συνεχίζει να πλήττει ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, με συνέπειες που φτάνουν μέχρι τις διεθνείς αγορές καυσίμων.
Ντόναλντ Τραμπ: «Ο Ζελένσκι παίρνει τα λεφτά των Ευρωπαίων και δεν θέλει να τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ!»- Ο Αμερικανός Πρόεδρος «άδειασε» τον Ουκρανό ομόλογο του
Σε μια περίοδο κατά την οποία η διπλωματική προσπάθεια για την εξεύρεση διεξόδου από τον πόλεμο παραμένει εύθραυστη και οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Κιέβου δοκιμάζονται εκ νέου, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να δικαιολογήσει την απόφασή του να αναστείλει την εφαρμογή νέων κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Με ανάρτησή του στο Truth Social, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, παρουσίασε την κίνησή του ως αναγκαίο διπλωματικό ελιγμό, υποστηρίζοντας ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με το Κρεμλίνο είναι προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.
Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις του, ωστόσο, αναδεικνύεται μια βαθύτερη διαφωνία για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να τερματιστεί η σύγκρουση: από τη μία, η στρατηγική της πίεσης προς τη Ρωσία και, από την άλλη, η επιλογή της διπλωματικής προσέγγισης, ακόμη και μέσα από την προσωρινή χαλάρωση των οικονομικών περιορισμών.
«Δεν θέλει να τελειώσει αυτός ο πόλεμος και πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ»
Στο επίκεντρο της νέας επίθεσης του Τραμπ βρέθηκε προσωπικά ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αμφισβητεί ευθέως κατά πόσο ο Ουκρανός ηγέτης επιθυμεί πραγματικά τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι, παρά τη σημαντική οικονομική και στρατιωτική βοήθεια που έχει λάβει η Ουκρανία από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, η ηγεσία του Κιέβου δεν έχει επιδείξει, κατά την άποψή του, την απαιτούμενη βούληση για την επίτευξη συμφωνίας.
«Δεν θέλει να τελειώσει αυτός ο πόλεμος και πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ», ανέφερε, στρέφοντας παράλληλα τα πυρά του και προς την προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν, την οποία έχει επανειλημμένα κατηγορήσει για τον τρόπο διαχείρισης της ουκρανικής κρίσης.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του Αμερικανού προέδρου, το Κίεβο είχε την ευκαιρία να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους για τον τερματισμό του πολέμου πριν από δύο χρόνια. Σήμερα, αντιθέτως, βρίσκεται αντιμέτωπο με δυσμενέστερους συσχετισμούς, καθώς οι εδαφικές απώλειες και οι εκτεταμένες καταστροφές έχουν περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών του.
Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτυπώνουν την πολιτική προσέγγιση του Τραμπ και δεν αποτελούν τεκμηριωμένη απόδειξη ότι ο Ζελένσκι επιδιώκει τη συνέχιση του πολέμου. Το Κίεβο αποδίδει την ευθύνη για τη σύγκρουση στη ρωσική εισβολή και επιμένει ότι μια συμφωνία η οποία δεν θα συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας κινδυνεύει να αποδειχθεί προσωρινή ανάπαυλα πριν από μια νέα ρωσική επίθεση.
Η διαφωνία, επομένως, δεν αφορά μόνο το πότε θα σταματήσουν οι εχθροπραξίες, αλλά και το ποιος καλείται να αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος των συμβιβασμών προκειμένου να επιτευχθεί η ειρήνη.
Ο Πούτιν στο τραπέζι και οι κυρώσεις στον πάγο
Ο Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει την αναστολή της εφαρμογής νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας ως μια συνειδητή επιλογή με σαφή διπλωματικό στόχο: να μην υπονομευθεί η προσπάθεια διαπραγμάτευσης με το Κρεμλίνο.
Όπως υποστήριξε, βρίσκεται σε διαδικασία συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου και δεν επιθυμεί να προχωρήσει σε κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα ένταση με τη Μόσχα ή να την απομακρύνουν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η λογική του είναι ότι η οικονομική πίεση δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιείται ή να περιορίζεται ανάλογα με τις ανάγκες της διπλωματίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε, μάλιστα, ότι έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος προς την κατεύθυνση μιας συμφωνίας, χωρίς, ωστόσο, να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, σαφείς όρους ή ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την τελική διευθέτηση της σύγκρουσης.
Η απόφαση του Λευκού Οίκου αφορά την αναστολή εφαρμογής νέων περιορισμών στις ρωσικές εξαγωγές, στο πλαίσιο νομοθεσίας που συνδέεται με τον εκλιπόντα Αμερικανό γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει αναφερθεί σε περίοδο έως 60 ημερών, κατά την οποία θα αξιολογηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις πριν από την τελική εφαρμογή των μέτρων.
Η επιλογή αυτή προκαλεί αντιδράσεις, καθώς για την Ουκρανία και τους επικριτές της αμερικανικής απόφασης, κάθε καθυστέρηση στην επιβολή κυρώσεων περιορίζει την πίεση προς το Κρεμλίνο και ενδέχεται να του προσφέρει πρόσθετο χρόνο και οικονομικά περιθώρια για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η διατήρηση περιθωρίων οικονομικής και διπλωματικής ευελιξίας μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη συμμετοχή της Ρωσίας σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει εάν η χαλάρωση των περιορισμών θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες ρωσικές δεσμεύσεις ή αν η Μόσχα θα αποκομίσει οικονομικά οφέλη χωρίς να έχει προηγουμένως συμφωνήσει σε ουσιαστικά βήματα προς τον τερματισμό του πολέμου.
Το ρωσικό ντίζελ άναψε νέα φωτιά στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Κιέβου
Ένα ακόμη μέτωπο αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ζελένσκι αφορά τις ουκρανικές επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων και ενεργειακών υποδομών. Πρόκειται για μια στρατηγική που εντάσσεται στην προσπάθεια του Κιέβου να περιορίσει τις ενεργειακές δυνατότητες της Ρωσίας και να πλήξει μια από τις βασικές πηγές χρηματοδότησης της πολεμικής της μηχανής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τον Ουκρανό ομόλογό του ότι εξακολουθεί να στοχοποιεί εγκαταστάσεις παραγωγής ντίζελ, παρά τις επιπτώσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν τέτοιες επιθέσεις στις διεθνείς αγορές. Επικαλέστηκε, ειδικότερα, την επιβάρυνση που μπορεί να προκαλέσουν στις τιμές των καυσίμων, με συνέπειες για αγρότες, κτηνοτρόφους και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το ενεργειακό κόστος.
Στο επιχείρημά του ενέταξε και τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ σε χαμηλότερες τιμές, συνδέοντας ευθέως την ενεργειακή πολιτική με την προσπάθειά του να συγκρατήσει το κόστος καυσίμων και να διασφαλίσει επαρκή προσφορά στις αγορές.
Η Ουάσιγκτον έχει συμφωνήσει με τη Μόσχα σε εμπορικές διευκολύνσεις για το ρωσικό ντίζελ, παρουσιάζοντας την επιλογή αυτή ως μέσο ενίσχυσης της προσφοράς καυσίμων, αλλά και ως έναν ακόμη τρόπο να διατηρηθεί η Ρωσία προσηλωμένη στη διαπραγματευτική διαδικασία.
Για το Κίεβο, ωστόσο, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων αποτελούν σημαντικό οικονομικό πόρο για τη Μόσχα, ενισχύοντας τις δυνατότητές της να χρηματοδοτεί τις πολεμικές επιχειρήσεις. Από αυτή την οπτική, η διευκόλυνση της ρωσικής ενεργειακής δραστηριότητας μπορεί να αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα της πίεσης που επιχειρεί να ασκήσει η Δύση.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και ο πυρήνας της διαφωνίας: για τον Τραμπ, η διατήρηση της ενεργειακής προσφοράς και η αποφυγή νέων οικονομικών αναταράξεων αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής διαπραγμάτευσης. Για τον Ζελένσκι, αντίθετα, η οικονομική ανάσα προς τη Ρωσία ενδέχεται να μεταφραστεί σε πρόσθετους πόρους για έναν πόλεμο που η Ουκρανία εξακολουθεί να προσπαθεί να αποκρούσει.
Ντόναλντ Τραμπ: «Ο Ζελένσκι παίρνει τα λεφτά των Ευρωπαίων και δεν θέλει να τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ!»- Ο Αμερικανός Πρόεδρος «άδειασε» τον Ουκρανό ομόλογο του
«Δεν μπορείτε να με συγκρίνετε με τον Πούτιν»
Η απάντηση του Ουκρανού προέδρου είχε δοθεί λίγες ώρες πριν από τη νέα ανάρτηση του Τραμπ, σε συνέντευξή του στο αμερικανικό NBC. Ο Ζελένσκι υπερασπίστηκε τη στάση της χώρας του, επιμένοντας ότι δεν μπορεί να εξισώνεται η δική του ευθύνη με εκείνη του Βλαντίμιρ Πούτιν, τον οποίο θεωρεί υπεύθυνο για την έναρξη της σύγκρουσης λόγω της ρωσικής εισβολής.
Παράλληλα, εξέφρασε την αντίθεσή του στη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει τη ρωσική πολεμική προσπάθεια και να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των μέσων πίεσης που διαθέτει η Δύση απέναντι στο Κρεμλίνο.
Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο ηγετών έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας διαφωνίας για τους όρους μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία, αλλά και το ερώτημα κατά πόσο η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να διατηρήσει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα, την ώρα που επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της στις διαπραγματεύσεις.
Την ίδια στιγμή, οι δύο πλευρές διαφωνούν ακόμη και για την αποκαλούμενη ενεργειακή εκεχειρία. Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει προηγουμένως μια συμφωνία για τον περιορισμό των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, την οποία το Κίεβο δεν αναγνώρισε ως αμοιβαία συμφωνημένη με τον τρόπο που την παρουσίασε η αμερικανική πλευρά.
Η διαφορετική αυτή ανάγνωση των γεγονότων υπογραμμίζει πόσο δύσκολη παραμένει η οικοδόμηση μιας κοινής γραμμής ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Κίεβο, ακόμη και σε ζητήματα που θεωρητικά θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώτο βήμα για τη μείωση της έντασης.
Στο βάθος και το Ιράν – Η δεύτερη επιδίωξη του Τραμπ
Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου δεν περιορίστηκε στην Ουκρανία και στις σχέσεις με τη Μόσχα. Περιλάμβανε και μια αναφορά στο Ιράν, αποκαλύπτοντας μια ακόμη διάσταση της στρατηγικής που επιχειρεί να ακολουθήσει ο Λευκός Οίκος.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Ρωσία παρέχει σήμερα στην Τεχεράνη λιγότερη βοήθεια από όση θα μπορούσε να προσφέρει και ότι επιθυμεί να διατηρήσει αυτή την κατάσταση.
Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με το εύρος της ρωσικής υποστήριξης προς το Ιράν. Ωστόσο, η αναφορά του έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς καταδεικνύει ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει τις σχέσεις με τη Μόσχα αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία.
Αντίθετα, φαίνεται να τις εντάσσει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγματεύσεων, στο οποίο η στάση της Ρωσίας απέναντι σε άλλα κρίσιμα μέτωπα, όπως αυτό της Μέσης Ανατολής, μπορεί να επηρεάσει τις αμερικανικές επιλογές.
Υπό αυτό το πρίσμα, η αναστολή των κυρώσεων παρουσιάζεται από τον Τραμπ όχι ως μεμονωμένη οικονομική απόφαση, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να διαμορφωθούν συνθήκες συνεννόησης με το Κρεμλίνο, με προσδοκώμενα οφέλη που ενδέχεται να εκτείνονται πέρα από το ουκρανικό μέτωπο.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η προσέγγιση μπορεί να αποδώσει απτά αποτελέσματα ή αν η οικονομική χαλάρωση θα προηγηθεί μιας συμφωνίας που παραμένει ακόμη μακριά. Γιατί, όσο η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, η ουσία της διαπραγμάτευσης εξακολουθεί να βρίσκεται στις συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα είναι διατεθειμένες να αναλάβουν οι εμπλεκόμενες πλευρές.
Η ειρήνη παραμένει ζητούμενο
Προς το παρόν, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται χωρίς να έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία, ενώ η Ρωσία και η Ουκρανία εξακολουθούν να ανταλλάσσουν πλήγματα. Οι δημόσιες αντιπαραθέσεις μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας σε μια ήδη περίπλοκη προσπάθεια εξεύρεσης λύσης.
Η αμερικανική στρατηγική στηρίζεται στην προσδοκία ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και η επιλεκτική χαλάρωση των οικονομικών περιορισμών μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία. Το Κίεβο, από την άλλη πλευρά, φοβάται ότι η μείωση της πίεσης προς τη Ρωσία, χωρίς σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας, μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Μόσχας αντί να την οδηγήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Ανάμεσα σε αυτές τις δύο προσεγγίσεις, το κρίσιμο διακύβευμα παραμένει αμετάβλητο: εάν η διπλωματία θα καταφέρει να μετατρέψει τις δηλωμένες προθέσεις σε μια βιώσιμη συμφωνία ή αν οι διαφωνίες για τις κυρώσεις, την ενεργειακή πολιτική και τους όρους της ειρήνης θα παρατείνουν την αβεβαιότητα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα