Ανοιχτό αφήνει ο Ντμίτρι Μουράτοφ το ενδεχόμενο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να προχωρήσει στη χρήση πυρηνικού όπλου στον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι πραγματικά σκέφτεται ο Ρώσος πρόεδρος. Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης δημοσιογράφος υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι από την αρχή του έτους η ανάγκη χρήσης πυρηνικών όπλων έχει αναφερθεί περισσότερες από 500 φορές.
Ο πρώην αρχισυντάκτης της «Νόβαγια Γκαζέτα» ξεκαθαρίζει ότι δεν γνωρίζει εάν ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα πατήσει τελικά το «πυρηνικό κουμπί». Χαρακτηρίζει, μάλιστα, «τσαρλατάνους» όσους υποστηρίζουν ότι γνωρίζουν τις σκέψεις ή τις προθέσεις του Ρώσου προέδρου, τονίζοντας ότι κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα με βεβαιότητα.
«Κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει στο μυαλό του Βλαντίμιρ Πούτιν»
«Όλοι αυτοί οι πολιτικοί αναλυτές που λένε “ο Πούτιν σκέφτεται αυτό” ή “ο Πούτιν φοβάται εκείνο”… είναι όλοι τσαρλατάνοι», υποστηρίζει ο Ντμίτρι Μουράτοφ. «Είναι στο ίδιο επίπεδο με την αστρολογία. Κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει στο μυαλό του Βλαντίμιρ Πούτιν. Και ούτε εγώ ξέρω», συμπλήρωσε.
Ο ίδιος εξηγεί ότι προσεγγίζει το ζήτημα αποκλειστικά από τη δημοσιογραφική σκοπιά, μελετώντας τα διαθέσιμα δεδομένα. «Βλέπω τα πράγματα μόνο ως δημοσιογράφος. Μελετώ μεγάλα δεδομένα. Και από την αρχή του έτους η ανάγκη χρήσης πυρηνικών όπλων έχει αναφερθεί περισσότερες από 500 φορές».
Ιδιαίτερη σημασία για τον Μουράτοφ έχει το γεγονός ότι οι αναφορές στη χρήση πυρηνικών όπλων δεν περιορίζονται, όπως λέει, σε ακραίες φωνές, όπως αναφέρει το BBC. «Όταν το λένε τρελοί, δεν δίνω σημασία. Όμως το έχω ακούσει να συζητείται στη δημόσια τηλεόραση. Και στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, μια κρατικά οργανωμένη εκδήλωση, ένας από τους ομιλητές παρουσίασε τη χρήση πυρηνικών όπλων ως κάτι ευνοϊκό, κάτι καλό».
Η κλιμάκωση του πολέμου και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου
Ο Ντμίτρι Μουράτοφ συνδέει το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου με τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως λέει, η κατάσταση έχει πλέον φτάσει σε ένα σημείο όπου η καταστροφή της Ουκρανίας είναι διαφορετική από την κατάκτησή της.
«Μου φαίνεται ότι η κατάσταση με την Ουκρανία τώρα είναι αυτή: μπορείς να την καταστρέψεις, αλλά δεν μπορείς να την κατακτήσεις», δηλώνει.
«Δεν μπορεί να είναι νίκη» ο πόλεμος στην Ουκρανία
Την ίδια στιγμή, ο Μουράτοφ απορρίπτει την ιδέα ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να οδηγήσει σε πραγματική «νίκη» της Ρωσίας, ανεξάρτητα από την τελική του έκβαση.
«Δεν θα υπάρξει ποτέ “νίκη”», λέει. «Επειδή αυτό που συμβαίνει εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια, ανεξάρτητα από το πώς θα τελειώσει, δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί νίκη».
«Δεν μπορεί να είναι νίκη όταν δύο σλαβικά έθνη έχουν κάνει κομμάτια ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Ή περισσότερους από ένα εκατομμύριο, αναφέρει χαρακτηριστικά.
Αυτό που το Κρεμλίνο θεωρούσε το 2022 ότι θα ήταν μια σύντομη και επιτυχημένη «στρατιωτική επιχείρηση» έχει, σύμφωνα με την περιγραφή του, μετατραπεί στη φονικότερη σύγκρουση στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξακολουθεί να προβλέπει τη νίκη της Ρωσίας.
Η «ασφάλεια της Ρωσίας» και ο πόλεμος
Όταν ανακοίνωσε τη μαζική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε μιλήσει για «διασφάλιση της ασφάλειας της Ρωσίας».
Ο Μουράτοφ θέτει το ερώτημα εάν αυτή η ασφάλεια έχει πράγματι ενισχυθεί. «Πες μου, έχει αυξηθεί η ασφάλεια; Με τα ουκρανικά drones να επιτίθενται πλέον σε αποθήκες της, μεγαλύτερης διαδικτυακής εταιρείας λιανικής της Ρωσίας, Wildberries, με την κρίση στα καύσιμα, τη διακοπή του κινητού διαδικτύου, τους πολιτικούς κρατούμενους; Έχει αυξηθεί η ασφάλεια ή όχι;»
Παρά την πτώση που καταγράφεται, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, στην αποδοχή του Βλαντίμιρ Πούτιν στο εσωτερικό της Ρωσίας, ο Μουράτοφ εκτιμά ότι ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρό έλεγχο της εξουσίας.
«Συγγνώμη, δεν πιστεύω όλες αυτές τις συζητήσεις για διάσπαση μεταξύ των μελών της ελίτ, για μυστικές συνωμοσίες. Τη χώρα τη διοικεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Τον φοβούνται», λέει.
Η «Νόβαγια Γκαζέτα» στο στόχαστρο των ρωσικών αρχών
Οι εκτιμήσεις του Μουράτοφ για τον πόλεμο και το ενδεχόμενο πυρηνικής κλιμάκωσης διατυπώνονται την ώρα που ο ίδιος και η εφημερίδα που συνίδρυσε αντιμετωπίζουν έντονη πίεση από τις ρωσικές αρχές.
Στα γραφεία της «Νόβαγια Γκαζέτα» στη Μόσχα οι διάδρομοι είναι σιωπηλοί και η αίσθηση του κενού είναι έντονη. «Δεν υπάρχει πλέον εφημερίδα», λέει ο πρώην αρχισυντάκτης της.
Ο Μουράτοφ συνίδρυσε τη «Νόβαγια Γκαζέτα» πριν από περισσότερα από 30 χρόνια. Η εφημερίδα εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για την ανεξάρτητη δημοσιογραφία στη Ρωσία, καταγράφοντας παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαφθορά σε υψηλά επίπεδα.
Το 2021 ο Μουράτοφ μοιράστηκε το Νόμπελ Ειρήνης για τις προσπάθειές του «να διαφυλάξει την ελευθερία της έκφρασης». Η Επιτροπή Νόμπελ είχε επισημάνει ότι έξι δημοσιογράφοι της «Νόβαγια Γκαζέτα» είχαν δολοφονηθεί, μεταξύ αυτών η Άννα Πολιτκόφσκαγια, η οποία είχε γράψει αποκαλυπτικά άρθρα για τον πόλεμο στην Τσετσενία.
Ωστόσο, η διεθνής αναγνώριση δεν προστάτευσε την εφημερίδα. «Ο Πούτιν εξέδωσε ένα διάταγμα και τα τυπογραφεία της εφημερίδας κρατικοποιήθηκαν», εξηγεί ο Μουράτοφ. «Η άδεια εγγραφής της ανακλήθηκε».
Η «Νόβαγια Γκαζέτα» διατηρεί διαδικτυακή παρουσία, όμως οι ρωσικές αρχές έχουν μπλοκάρει την πρόσβαση στην ιστοσελίδα της. Μπορεί να είναι προσβάσιμη μόνο από το εξωτερικό ή μέσω VPN.
«Τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι βρίσκονται στη φυλακή»
Η κατάσταση της «Νόβαγια Γκαζέτα» εντάσσεται, σύμφωνα με τον Μουράτοφ, σε μια ευρύτερη καταστολή της ελευθερίας του λόγου στη Ρωσία, η οποία έχει επιταχυνθεί από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
«Οι περισσότεροι διαμορφωτές της κοινής γνώμης έχουν χαρακτηριστεί “ξένοι πράκτορες”, “εξτρεμιστές” ή “τρομοκράτες”. Αρκετές εκατοντάδες», λέει.
«Οι αριθμοί διαφέρουν, αλλά με μια συντηρητική εκτίμηση, από την έναρξη της “ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης” στην Ουκρανία]τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι βρίσκονται πλέον στη φυλακή επειδή μίλησαν εναντίον της σημερινής κρατικής πολιτικής. Είναι τρεις φορές περισσότεροι από ό,τι κατά τις άγριες ημέρες της KGB στην ΕΣΣΔ», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο Μουράτοφ αναφέρεται και στον Αντρέι Ζαχάροφ, ο οποίος στην ομιλία του για το Νόμπελ Ειρήνης το 1975 είχε παραθέσει τα ονόματα περισσότερων από 120 πολιτικών κρατουμένων που γνώριζε στη Σοβιετική Ένωση. Μία δεκαετία αργότερα, η Διεθνής Αμνηστία εκτιμούσε ότι περισσότεροι από 600 κρατούμενοι συνείδησης βρίσκονταν στην ΕΣΣΔ.
Οι πολιτικοί κρατούμενοι που παρουσιάζει ο Μουράτοφ
Ο δημοσιογράφος δηλώνει ότι περισσότερο από τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο ίδιος τον απασχολεί η τύχη των πολιτικών κρατουμένων.
«Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο αυτή τη στιγμή είναι ότι κανείς στον κόσμο δεν ενδιαφέρεται για τους πολιτικούς κρατούμενους που ήταν οι πρώτοι που μίλησαν εναντίον της αρπαγής γης στη γειτονική μας χώρα», αναφέρει.
Ανοίγει έναν φάκελο και βγάζει μια στοίβα από μεγάλες φωτογραφίες με πορτρέτα κρατουμένων. Σε μία εμφανίζονται τέσσερις δημοσιογράφοι, η Αντονίνα Φαβόρσκαγια, ο Κονσταντίν Γκαμπόφ, ο Σεργκέι Καρέλιν και ο Αρτιόμ Κρίγκερ, οι οποίοι καταδικάστηκαν και φυλακίστηκαν με κατηγορίες περί εξτρεμισμού. Είχαν κατηγορηθεί για διασυνδέσεις με την οργάνωση κατά της διαφθοράς του εκλιπόντος ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι.
Υπάρχει επίσης φωτογραφία του Αλεξέι Γκορίνοφ, δημοτικού συμβούλου που φυλακίστηκε για «εν γνώσει του διάδοση ψευδών πληροφοριών» σχετικά με τον ρωσικό στρατό, μετά την τοποθέτησή του κατά του πολέμου στην Ουκρανία.
«Και εδώ είναι ένας υπέροχος πιανίστας, ο Πάβελ Κουσνίρ», λέει ο Μουράτοφ. «Ένας εξαιρετικός ερμηνευτής του Ραχμάνινοφ και του Σούμπερτ».
Ο μουσικός συνελήφθη μετά τη δημοσίευση αντιπολεμικών βίντεο. Ο Μουράτοφ σηκώνει μια δεύτερη φωτογραφία και λέει: «Και αυτός είναι στο φέρετρό του».
Ο Πάβελ Κουσνίρ πέθανε σε κέντρο προσωρινής κράτησης κατά τη διάρκεια απεργίας πείνας. Ήταν 39 ετών.
Η έφοδος στα γραφεία της «Νόβαγια Γκαζέτα»
Μία ακόμη φωτογραφία που παρουσιάζει ο Μουράτοφ είναι από τον Απρίλιο και δείχνει τη δικηγόρο της εφημερίδας να περιμένει να μπει στο κτίριο, ενώ η αστυνομία έκανε έρευνα στα γραφεία.
«Η αστυνομία έκανε έρευνα στα γραφεία μας. Χρειάστηκαν 13 ώρες. Και δεν άφηναν τους δικηγόρους να μπουν. Ο διευθυντής μας Όλεγκ Ρόλντουγκιν βρίσκεται πλέον σε κατ’ οίκον περιορισμό», τονίζει.
Στη Ρωσία ο Μουράτοφ έχει χαρακτηριστεί «ξένος πράκτορας», ένας χαρακτηρισμός που χρησιμοποιείται για επικριτές του Κρεμλίνου και συνοδεύεται από περιορισμούς. Οι «ξένοι πράκτορες» απαγορεύεται να διδάσκουν και να συμμετέχουν σε εκλογές, ενώ όταν πωλούν το διαμέρισμά τους δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στα περιουσιακά στοιχεία.
Παρά την πίεση, ο δημοσιογράφος αναγνωρίζει ότι υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν να στηρίζουν το έργο της εφημερίδας.
«Ζούμε σε μια εποχή που μένεις σιωπηλός. Όμως τόσοι πολλοί άνθρωποι υποστηρίζουν αυτό που κάνουμε. Στους δρόμους της Μόσχας, οι συνάδελφοί μου κι εγώ ακούμε μόνο λόγια ευγνωμοσύνης. Λέγονται ψιθυριστά. Αλλά αυτό που σκέφτονται οι άνθρωποι είναι πολύ σημαντικό», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα