Ένα εξαιρετικά επικίνδυνο διπλωματικό παιχνίδι βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να επιχειρεί να προσεγγίσει την Αίγυπτο προσφέροντάς της μεγαλύτερα θαλάσσια οφέλη από εκείνα που θα μπορούσε να εξασφαλίσει μέσα από μια συμφωνία με την Ελλάδα.
Η Άγκυρα επαναφέρει δυναμικά την πρόταση οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με το Κάιρο, προβάλλοντας ως δέλεαρ την προοπτική παραχώρησης επιπλέον θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Πρόκειται για μια κίνηση με σαφή γεωπολιτική στόχευση, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει τις οικονομικές και στρατηγικές επιδιώξεις της Αιγύπτου για να ενισχύσει τη θέση της στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο διπλωματικό περιβάλλον, ενώ η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει ουσιαστικό σχέδιο για την προστασία των εθνικών συμφερόντων.
ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΔΕΛΕΑΡ ΤΩΝ 15.000 ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΩΝ
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει διατυπώσει δημόσια την πρόθεση της Άγκυρας να υπογράψει συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προσφέρει στο Κάιρο περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα πρόσθετης θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε σύγκριση με μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα.
Ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί τον πυρήνα της τουρκικής προσπάθειας να προσελκύσει την αιγυπτιακή πλευρά.
Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει την πρότασή της ως συμφωνία αμοιβαίου οφέλους, χρησιμοποιώντας όμως μια προσέγγιση που δεν λαμβάνει υπόψη τις ελληνικές θέσεις για τα δικαιώματα των νησιών και τις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας.
Η συγκεκριμένη τουρκική πρόταση δεν αποτελεί συμφωνία που έχει υπογράψει η Αίγυπτος. Είναι, ωστόσο, μια διπλωματική πρωτοβουλία που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από την Αθήνα.
ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
Η προσπάθεια της Τουρκίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακών συμφωνιών, ώστε να ενισχύσει τη δική της ερμηνεία για τα θαλάσσια σύνορα και να περιορίσει τη διπλωματική επιρροή της Ελλάδας.
Μια ενδεχόμενη συμφωνία Τουρκίας και Αιγύπτου θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, ιδιαίτερα εάν επιχειρηθεί να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα απέναντι στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Το Κάιρο, από την πλευρά του, καλείται να σταθμίσει τα οφέλη μιας τέτοιας προσέγγισης απέναντι στις ήδη διαμορφωμένες σχέσεις του με την Αθήνα.
Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΝΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ
Η Ελλάδα υπέγραψε το 2020 με την Αίγυπτο συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τη διπλωματική συνεργασία των δύο χωρών.
Ωστόσο, έξι χρόνια αργότερα, η διαδικασία ολοκλήρωσης της οριοθέτησης παραμένει ανοιχτή.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τους κυβερνητικούς χειρισμούς. Γιατί χρειάστηκε να περάσει τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η επέκταση της συμφωνίας; Πώς αξιοποιήθηκε η στρατηγική σχέση με το Κάιρο; Και ποια συγκεκριμένα βήματα έχουν γίνει ώστε να αποτραπεί η αξιοποίηση των εκκρεμοτήτων από την Άγκυρα;
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης οφείλουν να εξηγήσουν με σαφήνεια ποια είναι η ελληνική στρατηγική.
Δεν αρκεί η επίκληση των καλών σχέσεων με την Αίγυπτο. Η διπλωματία πρέπει να παράγει συγκεκριμένα αποτελέσματα, ιδιαίτερα όταν διακυβεύονται ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας και εθνικών συμφερόντων.
ΤΟ ΚΑΪΡΟ ΠΑΙΖΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Η Αίγυπτος δεν είναι δεδομένο ότι θα ακολουθήσει τις ελληνικές επιδιώξεις σε κάθε ζήτημα. Διατηρεί σημαντικές σχέσεις με την Τουρκία και επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική της θέση για να εξασφαλίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη.
Η προσέγγιση με την Άγκυρα, οι στρατιωτικές επαφές και η συζήτηση για πιθανές συμφωνίες στον τομέα των θαλάσσιων ζωνών δείχνουν ότι το Κάιρο επιδιώκει να διατηρεί ανοιχτές επιλογές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει εγκαταλείψει τη συνεργασία με την Ελλάδα. Σημαίνει, όμως, ότι η Αθήνα δεν μπορεί να θεωρεί αυτονόητη τη στήριξη της αιγυπτιακής πλευράς.
Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται ξανά σε πεδίο σκληρού γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Η Τουρκία χρησιμοποιεί τη διπλωματία, την αμυντική συνεργασία και τις οικονομικές προσφορές για να διευρύνει την επιρροή της.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση.
Χρειάζεται επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο, ξεκάθαρη υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων βάσει του Διεθνούς Δικαίου και ουσιαστική ενίσχυση των διπλωματικών συμμαχιών.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα προλάβει τις εξελίξεις ή εάν θα αναγκαστεί και πάλι να κινηθεί εκ των υστέρων, όταν οι περιφερειακές ισορροπίες θα έχουν ήδη μεταβληθεί.
Γιατί στην Ανατολική Μεσόγειο κάθε καθυστέρηση έχει κόστος και η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων απαιτεί πράξεις, όχι μόνο μεγαλόστομες διακηρύξεις.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα