Πέντε χρόνια μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, το Αφγανιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από εκείνη που το καθεστώς υποσχόταν το 2021.
Τότε, οι Ταλιμπάν επιχειρούσαν να εμφανίσουν ένα πιο «μετριοπαθές» πρόσωπο, μιλώντας για αμνηστία, ελευθερία του Τύπου, συμμετοχή περισσότερων δυνάμεων στη διακυβέρνηση και δικαιώματα για τις γυναίκες στην εκπαίδευση και την εργασία. Πέντε χρόνια αργότερα, ο απολογισμός είναι ιδιαίτερα βαρύς.
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ
Η θέση των γυναικών έχει επιδεινωθεί δραματικά. Τα κορίτσια αποκλείστηκαν από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ ακολούθησε απαγόρευση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης για τις γυναίκες και αυστηροί περιορισμοί στην εργασία και στις μετακινήσεις τους.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, περίπου 2,4 εκατομμύρια κορίτσια έχουν στερηθεί τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα, περισσότερα από 160 διατάγματα έχουν περιορίσει διαφορετικές πτυχές της ζωής γυναικών και κοριτσιών.
Η κατάσταση έχει φτάσει στο σημείο πολλές γυναίκες να ζουν σε καθεστώς έντονης κοινωνικής απομόνωσης. Έρευνα του ΟΗΕ αναφέρει ότι το 90% των γυναικών που συμμετείχαν δήλωσε πως χρειάζεται άδεια άνδρα μέλους της οικογένειας για να βγει από το σπίτι, ενώ περισσότερες από τις μισές ανέφεραν ότι βγαίνουν έξω μόλις μία ή δύο φορές τον μήνα.
Η ΥΠΟΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΤΗΚΕ
Το 2021 οι Ταλιμπάν είχαν διακηρύξει ότι θα υπάρξει γενική αμνηστία για όσους είχαν υπηρετήσει το προηγούμενο καθεστώς ή είχαν συνεργαστεί με ξένες δυνάμεις.
Οι καταγραφές των Ηνωμένων Εθνών, όμως, περιγράφουν διαφορετική εικόνα. Από τον Αύγουστο του 2021 έως τον Ιούνιο του 2023 καταγράφηκαν τουλάχιστον 800 παραβιάσεις εις βάρος πρώην αξιωματούχων και μελών των δυνάμεων ασφαλείας, μεταξύ άλλων αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια, κακομεταχείριση και εξωδικαστικές εκτελέσεις.
ΚΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΣΥΡΡΙΚΝΩΘΗΚΕ
Παράλληλα, η υπόσχεση για ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης αποδείχθηκε εξίσου εύθραυστη.
Περισσότερα από 20 διατάγματα έχουν περιορίσει τη λειτουργία των ΜΜΕ, ενώ το Αφγανιστάν κατατάσσεται το 2026 στην 175η θέση μεταξύ 180 χωρών στον δείκτη ελευθερίας του Τύπου. Οι περιορισμοί είναι ιδιαίτερα έντονοι για τις γυναίκες δημοσιογράφους.
ΝΕΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΒΑΡΙΕΣ ΠΟΙΝΕΣ
Στις αρχές του 2026 παρουσιάστηκε νέο ποινικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει αυστηρές ποινές για πράξεις και συμπεριφορές που θεωρούνται παραβατικές από το καθεστώς.
Οι περιορισμοί επεκτείνονται ακόμη και στην έκφραση και σε καθημερινές συμπεριφορές. Η προσβολή ηγετών των Ταλιμπάν, για παράδειγμα, μπορεί να επιφέρει μαστιγώσεις και φυλάκιση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές σχετικά με τη χρήση του όρου «σκλάβος» στο νέο πλαίσιο. Η αφγανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Rawadari υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη διατύπωση δημιουργεί σοβαρούς φόβους για θεσμική ανοχή της ανθρώπινης εκμετάλλευσης.
ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΠΟΥ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΙΚΕΣ ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ
Πέντε χρόνια μετά την κατάληψη της Καμπούλ, η εικόνα είναι σαφής: οι αρχικές υποσχέσεις για περισσότερα δικαιώματα και συμμετοχή δεν μεταφράστηκαν στην πράξη σε ένα πιο ανοιχτό πολιτικό σύστημα.
Αντίθετα, η εξουσία παραμένει συγκεντρωμένη στους Ταλιμπάν, ενώ γυναίκες, δημοσιογράφοι, πολιτικοί αντίπαλοι και άλλες κοινωνικές ομάδες αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς.
Η επέτειος της 15ης Αυγούστου, επομένως, δεν αποτελεί μόνο μια ημερομηνία-ορόσημο για την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία. Αποτελεί και έναν σκληρό απολογισμό για το χάσμα ανάμεσα στις διαβεβαιώσεις του 2021 και στην πραγματικότητα του 2026.
Από τις υποσχέσεις για δικαιώματα και αμνηστία, το Αφγανιστάν οδηγήθηκε σε ένα καθεστώς ολοένα αυστηρότερων περιορισμών, με τις γυναίκες να πληρώνουν ίσως το βαρύτερο τίμημα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα