Ρωσία: O Πούτιν συνεχίζει να «παίζει» με τους φόβους των Ευρωπαίων: Πάνω από 140 περιστατικά με ρωσικά drones σε 13 χώρες

Η απόπειρα επίθεσης με drone-βόμβα μέσα στο αεροδρόμιο της Λειψίας σηματοδοτεί ένα νέο, επικίνδυνο κεφάλαιο στην αντιπαράθεση Ρωσίας και Δύσης.

Ρωσία: O Πούτιν συνεχίζει να «παίζει» με τους φόβους των Ευρωπαίων: Πάνω από 140 περιστατικά με ρωσικά drones σε 13 χώρες

Χαράματα Τετάρτης, 5 Αυγούστου 2026. Σαξονία, ανατολική Γερμανία. Αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Μόλις είκοσι χιλιόμετρα από την καρδιά της Λειψίας, μιας πόλης που ξεπερνά τους 600.000 κατοίκους. Το πρώτο, χλωμό φως της ημέρας μόλις αρχίζει να διαλύει το σκοτάδι και στην πίστα του αεροδρομίου εκτυλίσσεται μια σκηνή βγαλμένη από θρίλερ.

Από τις προηγούμενες νυχτερινές ώρες έχει εντοπιστεί ένα drone να κινείται ύποπτα ανάμεσα σε μεταγωγικά αεροσκάφη. Οι γερμανικές αρχές διαπιστώνουν ότι μεταφέρει εκρηκτική ύλη και βρίσκεται επικίνδυνα κοντά σε εμπορικό αεροσκάφος της ουκρανικής Antonov Airlines, το οποίο φέρεται να μεταφέρει πιθανό φορτίο πυρομαχικών και έχει γεμάτες τις δεξαμενές καυσίμων του.

Η πιθανότητα μιας αλυσιδωτής καταστροφής είναι τρομακτικά πραγματική. Ένα και μόνο λάθος αρκεί για να μετατραπεί η πίστα σε πύρινη κόλαση. Σημαίνει συναγερμός. Το αεροδρόμιο κλείνει. Παράλληλα διακόπτεται η κυκλοφορία στους δύο πολυσύχναστους αυτοκινητοδρόμους που περνούν δίπλα από τις εγκαταστάσεις.

Η αγωνία δεν υποχωρεί όσο περνούν οι ώρες. Αντίθετα, πυκνώνει. Ομάδες ειδικών της εγκληματολογικής υπηρεσίας της γερμανικής αστυνομίας, συνοδευόμενες από ρομπότ εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών, ερευνούν σπιθαμή προς σπιθαμή την πίστα.

Και τότε έρχεται η αποκάλυψη: το μη επανδρωμένο αεροσκάφος είναι στην πραγματικότητα μια αυτοσχέδια ιπτάμενη βόμβα. Κουβαλά πάνω από μισό κιλό ισχυρού πλαστικού εκρηκτικού τύπου Semtex, ικανού να προκαλέσει εκτεταμένη καταστροφή και φονικό ωστικό κύμα.

Η τύχη, αυτή τη φορά, στέκεται στο πλευρό των ανθρώπων. Ο χειροποίητος τηλεχειριζόμενος πυροκροτητής παρουσιάζει βλάβη και δεν ενεργοποιείται.

Ο εφιάλτης ενός πολύνεκρου χτυπήματος αποτρέπεται κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Όμως η υπόθεση δεν τελειώνει εκεί. Λίγο αργότερα οι πυροτεχνουργοί εντοπίζουν και δεύτερο drone με εκρηκτικά στον ίδιο χώρο. Και δέκα ημέρες μετά, κατά τη διάρκεια νέων ερευνών στην ευρύτερη περιοχή της περίφραξης, εντοπίζεται και τρίτο μη επανδρωμένο αεροσκάφος, επίσης εξοπλισμένο με εκρηκτικά και επίσης ανεπιτυχές στην προσπάθειά του να προκαλέσει έκρηξη.

Οι εμπειρογνώμονες δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για παρερμηνείες. Και οι τρεις συσκευές εμφανίζουν υψηλό επίπεδο τεχνικής επεξεργασίας και προσεκτικό σχεδιασμό. Η εκτέλεση, ωστόσο, φαίνεται πως ανατέθηκε σε επιχειρησιακά στελέχη χαμηλότερου επιπέδου. Κι αυτό, εκ των υστέρων, μπορεί να θεωρηθεί ευτύχημα.

Στην ουσία, όμως, το μήνυμα είναι πολύ πιο βαρύ. Οι γερμανικές αρχές αντιμετωπίζουν την υπόθεση ως συντονισμένη υβριδική τρομοκρατική ενέργεια με εμπλοκή ξένου κράτους. Στόχος δεν ήταν μόνο η υλική καταστροφή. Ήταν η αναστάτωση, ο πανικός, η αίσθηση ότι κανένας δημόσιος χώρος δεν είναι πλέον απολύτως ασφαλής. Ήταν η καλλιέργεια φόβου σε μια κοινωνία και, μέσα από αυτόν, η πρόκληση χάους.

Οι γερμανικές αρχές, πάντως, επέλεξαν την αυτοσυγκράτηση. Δεν έσπευσαν να δείξουν ενόχους χωρίς επαρκή στοιχεία. Απέφυγαν τις εύκολες δηλώσεις και τις πρόωρες κατηγορίες. Προτίμησαν να αφήσουν τις υπηρεσίες ασφαλείας να δουλέψουν μεθοδικά, μέχρι να φωτιστούν όλες οι πτυχές της υπόθεσης.

Χρειάστηκαν 26 ημέρες για να έρθει η επίσημη επιβεβαίωση.

Ρωσικός δάκτυλος

Την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου οι γερμανικές αρχές πιστοποίησαν επισήμως αυτό που, για πολλούς, φαινόταν από την πρώτη στιγμή σχεδόν αυτονόητο: πίσω από την επιχείρηση βρισκόταν η Ρωσία.

Δεν επρόκειτο, άλλωστε, για μεμονωμένο επεισόδιο. Από το Λονδίνο, το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών είχε ήδη καταγράψει, μέσα σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών, 144 περιστατικά με drones σε 13 χώρες.

Η Ρωσία εμφανίζεται ως ο βασικός ύποπτος για σειρά επιθετικών ενεργειών με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλες μορφές υβριδικής δράσης εναντίον υποδομών σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Δανία, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Βουλγαρία.

Και αυτά είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας. Περίπου 200 ακόμη περιστατικά δολιοφθοράς και κακόβουλης δραστηριότητας αποδίδονται στη Ρωσία, με ένα ευρύ φάσμα μεθόδων: κατασκοπεία, κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, διείσδυση σε δίκτυα, εμπρησμούς και παρεμβολές σε κρίσιμες υποδομές που δεν έχουν άμεση στρατιωτική χρήση.

Ένας αόρατος ιστός ασύμμετρης δράσης απλώνεται έτσι πάνω από την Ευρώπη. Και τώρα αγγίζει πιο έντονα τη Γερμανία.

Ο λόγος δεν είναι δύσκολο να εντοπιστεί. Το Βερολίνο έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Ουκρανίας και, από πολλές απόψεις, στον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό χρηματοδότη της αμυντικής της προσπάθειας. Το Κρεμλίνο επιχειρεί επομένως να μετρήσει τις αντοχές του: πόσο μπορεί να πιέσει, πόσο φόβο μπορεί να προκαλέσει, πού βρίσκονται τα όρια της αντίδρασης και, κυρίως, πόσο συμπαγείς παραμένουν το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το μήνυμα είναι σχεδόν ωμά εκβιαστικό: «Σταματήστε να βοηθάτε την Ουκρανία, αλλιώς δείτε τι μπορούμε να σας κάνουμε».

Κάπως έτσι προστίθεται ένας ακόμη κρίκος σε μια βαριά αλυσίδα γεγονότων που παραπέμπει σε μια νέα, δυσοίωνη εποχή. Μια εποχή την οποία κανείς δεν θέλει να φανταστεί μέχρι την τελευταία της σελίδα.

Το Βερολίνο, από την πλευρά του, κινείται προσεκτικά. Οι διπλωμάτες του βαδίζουν σαν πάνω σε λεπτό πάγο. Γνωρίζουν ότι μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μπορεί να ξεκινήσει από ένα επεισόδιο που, σε άλλες συνθήκες, θα έμοιαζε σχεδόν ασήμαντο.

Οι λέξεις «σύρραξη», «σύγκρουση» και «αναμέτρηση» απουσιάζουν επιδεικτικά από το λεξιλόγιό τους. Όχι επειδή δεν αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, αλλά ακριβώς επειδή την αντιλαμβάνονται.

Γνωρίζουν πως οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν αρχίζουν απαραίτητα με άρματα μάχης και πυραύλους. Μπορούν να ξεκινήσουν πολύ νωρίτερα, σε μια γκρίζα ζώνη όπου η ευθύνη είναι δύσκολο να αποδειχθεί και η αντίδραση πρέπει να ζυγιστεί με χειρουργική ακρίβεια.

Διόλου τυχαία, οι αρχικές εκδικητικές δηλώσεις του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ότι όποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση στο αεροδρόμιο θα το πληρώσει, σταδιακά ξεθώριασαν.

Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, η κορυφαία αρχή της συλλογικής άμυνας, αντιμετωπίζεται στο Βερολίνο με ιδιαίτερη προσοχή. Προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ωστόσο, στην ιστορία της Συμμαχίας έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ.

Δεν αποτελεί, άλλωστε, αυτόματο κουμπί συναγερμού για κάθε εχθρική ενέργεια. Η φύση, η έκταση και οι συνθήκες ενός περιστατικού αξιολογούνται από τους συμμάχους.

Γι’ αυτό και η Γερμανία δεν προσφεύγει ούτε στο Άρθρο 4, το οποίο επιτρέπει τη σύγκληση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου όταν ένα μέλος θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλεια, η εδαφική ακεραιότητα ή η πολιτική του ανεξαρτησία.

Το Βερολίνο επιλέγει προς το παρόν τη γραμμή του «cool ’n’ soft». Ψύχραιμα, χαμηλόφωνα και χωρίς θεατρικές κορώνες. Ακόμη κι αν την ίδια ώρα προετοιμάζεται για μια καταιγίδα που μπορεί να έρθει από ανατολάς.

Έτσι, οι πιο ηχηρές δημόσιες τοποθετήσεις στήριξης έρχονται από τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η αλληλεγγύη των συμμάχων ασφαλώς λειτουργεί καθησυχαστικά. Όμως η έννοια της «ενεργής αποτροπής» απέναντι σε κάθε πιθανή επίθεση μοιάζει να χάνεται κάπου ανάμεσα στις διπλωματικές διατυπώσεις.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ήταν πιο κατηγορηματικός, επισημαίνοντας ότι οι υβριδικές επιθέσεις δεν μπορούν να μένουν αναπάντητες. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης των συλλογικών μηχανισμών άμυνας.

Σιγή ιχθύος από Τραμπ

Την ίδια στιγμή, ρεπορτάζ του ABC και της «Wall Street Journal» ανέφεραν ότι η CIA θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την επίθεση στη Λειψία.

Στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να κρατά αποστάσεις και να μην επιθυμεί να ανοίξει νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τη Μόσχα. Την ίδια ώρα, όμως, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εμφανίζονται να έχουν διαφορετική εικόνα.

Αυτή ακριβώς η απόσταση ανάμεσα στην πολιτική ρητορική και την αξιολόγηση των μυστικών υπηρεσιών είναι το είδος της ρωγμής που το Κρεμλίνο ξέρει να αξιοποιεί. Για τη Μόσχα, κάθε διαφωνία, κάθε καθυστέρηση και κάθε αμφιθυμία μέσα στη Δύση είναι ένα ακόμη εργαλείο υπονόμευσης.

Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ το περιέγραψε με αξιοσημείωτη ψυχραιμία:

«Δεν θεωρούμε ότι είμαστε σε πόλεμο, αλλά είμαστε ο καθημερινός στόχος υβριδικού πολέμου».

Η γερμανική κυβέρνηση, παράλληλα, κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη προκειμένου να τον ενημερώσει για τα νέα μέτρα εναντίον της Ρωσίας.

Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται το κλείσιμο του ρωσικού προξενείου στη Βόννη και η απομάκρυνση του «Ρωσικού Σπιτιού» από το κέντρο του Βερολίνου, ενός πολιτιστικού και επιστημονικού ιδρύματος που, σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, συνδέεται με τη δράση ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται πλέον και πρόσωπα που θεωρούνται ύποπτα για ρωσική κατασκοπευτική δραστηριότητα. Σε δάσος κοντά στο Βερολίνο έχει εντοπιστεί κρύπτη όπλων, ενώ οι γερμανικές αρχές διευρύνουν τη λίστα ανεπιθύμητων Ρώσων και ενισχύουν τους ελέγχους στα σύνορα για ύποπτες μετακινήσεις.

Παράλληλα, το Βερολίνο εξετάζει τρόπους αντιμετώπισης του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πετρελαίου μέσω ευρωπαϊκών υδάτων, παρακάμπτοντας τις διεθνείς κυρώσεις.

Και φυσικά στηρίζει το 22ο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά της Ρωσίας, το οποίο επεκτείνει τις κυρώσεις σε ακόμη 1.600 εταιρείες και οργανισμούς με ρωσικές διασυνδέσεις.

Τι λέει το Κρεμλίνο

Με τέτοιου είδους τιμωρητικά μέτρα, βέβαια, το Βερολίνο δεν πρόκειται να φοβίσει τη ρωσική αρκούδα. Το αντίθετο. Η αρκούδα βρυχάται, δείχνει τα δόντια της και ετοιμάζει τα νύχια της.

«Το Βερολίνο χρηματοδοτεί την τρομοκρατία του Κιέβου», κραυγάζει η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, προαναγγέλλοντας αντίποινα με «ανάλογη απάντηση».

Η ρωσική πλευρά καταγγέλλει «κατασκευασμένες προφάσεις» και επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη της επίθεσης στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και στη «ναζιστική» συμμορία του.

Τα ευρήματα των γερμανικών υπηρεσιών, βέβαια, δεν χωρούν εύκολα σε αυτό το αφήγημα. Όμως η ρωσική προπαγάνδα δεν υπήρξε ποτέ ιδιαίτερα ευαίσθητη απέναντι στα άβολα στοιχεία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Βλαντιμίρ Πούτιν από το Μπισκέκ του Κιργιστάν, όπου βρέθηκε για τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης.

Ανάμεσα σε στρατηγικούς εταίρους, όπως ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζιπίνγκ και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Ρώσος πρόεδρος απέρριψε τους ισχυρισμούς περί ρωσικής ανάμειξης στην απόπειρα επίθεσης στη Λειψία.

Τα ενοχοποιητικά στοιχεία, υποστήριξε, είναι «φυτευτά».

Χωρίς να προσκομίσει περαιτέρω εξηγήσεις, υποστήριξε ότι η γερμανική κυβέρνηση τα χρησιμοποιεί για προεκλογικούς σκοπούς, προκειμένου να πλήξει την Εναλλακτική για τη Γερμανία, το ακροδεξιό λαϊκιστικό κόμμα που ακολουθεί φιλορωσική γραμμή και εμφανίζεται ενισχυμένο στις πρόσφατες τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Για το Κρεμλίνο, όλα εντάσσονται στο ίδιο γνώριμο σενάριο: η Δύση βρίσκεται σε αντιρωσική υστερία, η Ρωσία απειλείται, η Μόσχα αμύνεται.

Ένα βολικό άλλοθι που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που η πραγματικότητα γίνεται δυσάρεστη.

Ρωσία: O Πούτιν συνεχίζει να «παίζει» με τους φόβους των Ευρωπαίων: Πάνω από 140 περιστατικά με ρωσικά drones σε 13 χώρες

Ο εφιάλτης για την Ευρώπη

Το πρόβλημα, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα drone πάνω από την πίστα ενός γερμανικού αεροδρομίου.

Η μεγαλύτερη χερσαία σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο συνεχίζεται με αμείωτη ένταση στην Ουκρανία. Και γύρω της διαμορφώνεται ένας κόσμος που αλλάζει με ταχύτητα: εμπορικοί πόλεμοι, δασμοί, γεωπολιτικές συγκρούσεις, αναθεωρητισμός συνόρων και διεθνών συμφωνιών, ενεργειακές αναμετρήσεις και νέες μορφές ασύμμετρης βίας.

Η Ευρώπη μοιάζει να ξυπνά από έναν μακρύ ύπνο εφησυχασμού και να ανακαλύπτει ότι ο παλιός της εφιάλτης δεν εξαφανίστηκε ποτέ εντελώς.

Ο σοβιετικός κίνδυνος έχει αλλάξει πρόσωπο. Η πυρηνική απειλή παραμένει στο βάθος. Η κούρσα των εξοπλισμών επιστρέφει, έστω με διαφορετικούς όρους. Η ισορροπία τρόμου του Ψυχρού Πολέμου αποκτά νέες διαστάσεις.

Σαν να ξαναζωντανεύει, μεταλλαγμένη, η πυραυλική κρίση της Κούβας. Σαν να επιστρέφει, με άλλους πρωταγωνιστές και άλλα όπλα, η λογική των πολέμων δι’ αντιπροσώπων.

Ντονμπάς, Ορμούζ, Αραβικός Κόλπος, Συρία, Μέση Ανατολή. Και στο βάθος Ταϊβάν, Βενεζουέλα, Γροιλανδία. Διαφορετικά μέτωπα, διαφορετικές εντάσεις, διαφορετικοί παίκτες, αλλά η ίδια ανησυχητική αίσθηση ότι η παγκόσμια ισορροπία μετακινείται πάνω σε τεκτονικές πλάκες.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό επιστρέφουν ακόμη και παλιές θεωρίες περί ειρήνης μέσω της ισχύος, όπως εκείνες που εξέφραζε ο Ρόναλντ Ρέιγκαν τη δεκαετία του 1980. Η δημοκρατία και ο αυταρχισμός μοιάζουν και πάλι να συγκρούονται ως δύο αντίθετα στρατόπεδα.

Μόνο που ο σημερινός πόλεμος δεν χρειάζεται απαραίτητα στρατιώτες με στολές.

Η τρομοκρατία μπορεί να έρχεται πλέον με ψηφιακό περίβλημα. Ένα drone σήμερα. Μια κυβερνοεπίθεση αύριο. Ένα σαμποτάζ σε κρίσιμη ενεργειακή εγκατάσταση μεθαύριο. Παρεμβολές στη δορυφορική πλοήγηση αεροσκαφών. Κακόβουλο λογισμικό σε ευαίσθητα κρατικά δίκτυα. Υποκλοπές επικοινωνιών. Εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών.

Και, πάνω απ’ όλα, η χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Μια καλά οργανωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης μπορεί να αποδειχθεί εξίσου αποτελεσματική με μια στρατιωτική επιχείρηση, ιδιαίτερα όταν επιχειρεί να δηλητηριάσει μια εθνική εκλογική αναμέτρηση.

Είναι ένας πόλεμος τόσο γκρίζος, τόσο αμφίσημος και τόσο δύσκολο να εντοπιστεί, ώστε μοιάζει αδόκιμο να ονομαστεί απλώς «νέος Ψυχρός Πόλεμος».

Η Ιστορία, άλλωστε, δεν επιστρέφει ποτέ με το ίδιο πρόσωπο.

Επιστρέφουν όμως οι φόβοι της.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο της νέας εποχής: ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται πλέον να βλέπει τανκς να περνούν τα σύνορά της για να αισθανθεί ότι απειλείται.

Ένα μικρό drone αρκεί.

Ένας αλγόριθμος μπορεί να κάνει τη δουλειά.

Ένα χτύπημα σε μια κρίσιμη υποδομή μπορεί να παραλύσει μια ολόκληρη κοινωνία.

Και κάπου ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο, εκεί όπου παλιά υπήρχε μια σαφής γραμμή, σήμερα απλώνεται μια τεράστια γκρίζα ζώνη.

Οι Γερμανοί στηρίζουν τους εξοπλισμούς

Το γερμανικό σχέδιο εκφοβισμού, αν πράγματι αυτός ήταν ο στόχος των drone-βομβών, φαίνεται να πέτυχε ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.

Οι Γερμανοί δεν δείχνουν διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν την Ουκρανία. Αντίθετα, σύμφωνα με φετινή δημοσκόπηση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD, μόλις το 12% των πολιτών θεωρεί τη Ρωσία αξιόπιστη.

Το ποσοστό παραμένει ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα από την εισβολή του 2022.

Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα της γερμανικής κοινωνίας τάσσεται υπέρ της αύξησης των αμυντικών δαπανών και της αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων. Η χώρα έχει ήδη μπει σε τροχιά μαζικού επανεξοπλισμού, με τις στρατιωτικές δαπάνες να αναμένεται να φθάσουν σε κολοσσιαία επίπεδα, συνολικά 184 δισ. ευρώ έως το 2029.

Το Βερολίνο αγοράζει αμερικανικά F-35, επενδύει σε ισραηλινά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, επιδιώκει την εγχώρια παραγωγή 100.000 αυτόνομων drones τον χρόνο και σχεδιάζει την αύξηση του ενεργού στρατιωτικού προσωπικού από περίπου 185.000 σε 260.000. Σε αυτούς θα προστεθούν περίπου 200.000 έφεδροι.

Ασφαλώς, η επιστροφή της Γερμανίας σε μια τόσο φιλόδοξη στρατιωτική τροχιά προκαλεί αντιδράσεις. Δεν λείπουν όσοι ανασύρουν από το ιστορικό αρχείο τις εφιαλτικές μνήμες ενός ολοκληρωτικού και επεκτατικού παρελθόντος.

Όμως η σημερινή Γερμανία είναι μια διαφορετική χώρα.

Ακόμη και η προσπάθεια ενίσχυσης των μυστικών υπηρεσιών της προσκρούει σε ισχυρούς κοινοβουλευτικούς ελέγχους και απαιτεί πολιτική έγκριση.

Πόσο μάλλον μια υποθετική «Μπλίτσκριγκ» εναντίον γειτονικών χωρών με στόχο την επέκταση του Λέμπενσραουμ, του «ζωτικού χώρου».

Όπα κάπου.

Οι επικριτές της μάλλον το παρατραβάνε.

Ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών είναι τόσο φιλοευρωπαϊκός και φιλονατοϊκός, ώστε δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απειλή για τους γείτονές του. Αντίθετα, θα μπορούσε να κάνει περήφανο ακόμη και τον πρώτο μεταπολεμικό καγκελάριο και αρχιτέκτονα της δυτικογερμανικής ενσωμάτωσης, τον Κόνραντ Αντενάουερ.

Προπαρασκευές πολέμου

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πως η δημοκρατική Γερμανία φοβάται.

Φοβάται τη Ρωσία, φοβάται την επιστροφή του πολέμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο και, ίσως περισσότερο απ’ όλα, φοβάται μήπως βρεθεί απροετοίμαστη όταν η επόμενη κρίση χτυπήσει την πόρτα της.

Οι ιστορικές τραυματικές εμπειρίες της λειτουργούν σαν βαθιά νευρική αποτύπωση. Από την εισβολή στην Ουκρανία και μετά, η γερμανική αντίδραση απέναντι στη ρωσική απειλή είναι σχεδόν παροξυσμική.

Δεν αρκεί πλέον η κατονομασία του εχθρού ούτε η επιστροφή στο λεξιλόγιο της «στρατηγικής ισχύος».

Η Γερμανία επενδύει δεκάδες δισεκατομμύρια στην κατασκευή και αναβάθμιση καταφυγίων, ικανών να προστατεύσουν πολίτες από συμβατικούς βομβαρδισμούς, χημικές ή ακόμη και πυρηνικές απειλές.

Σχεδιάζει μηχανισμούς λειτουργίας του κράτους σε συνθήκες μεγάλης πολεμικής κρίσης και προμηθεύεται εκατοντάδες χιλιάδες ράντζα και υγειονομικό εξοπλισμό για την αντιμετώπιση μαζικών απωλειών.

Χωρίς να το κρύβει, προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης στρατιωτικής κρίσης στην Ευρώπη μέσα στην επόμενη τετραετία. Μέχρι το 2030.

Αγχώδης διαταραχή ή στρατηγική σωφροσύνη;

Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση.

Το βέβαιο είναι ότι ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδείξει αντίστοιχη σπουδή για την αμυντική τους αυτοπροστασία. Και ακόμη λιγότερες μοιάζουν να συμμερίζονται όλες τις ζοφερές προβλέψεις του Βερολίνου.

Η γερμανική συμπεριφορά, πάντως, δείχνει κάτι βαθύτερο.

Όσο περιορίζονται οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας και όσο υποχωρούν οι παλιές βεβαιότητες περί αδιατάρακτης ευρωπαϊκής ευημερίας, τόσο μικραίνει η απόσταση ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο.

Ίσως γι’ αυτό η σημερινή γερμανική στάση να μοιάζει με πρόβα ενός νέου Ψυχρού Πολέμου.

Στον παλιό Ψυχρό Πόλεμο υπήρχαν κανόνες. Όχι απαραίτητα γραπτοί, αλλά διαμορφωμένοι μέσα από δεκαετίες αντιπαράθεσης. Υπήρχαν δίαυλοι επικοινωνίας, μηχανισμοί αποτροπής, ισορροπίες, κόκκινες γραμμές.

Ο φόβος του θερμού πολέμου κρατούσε τον Ψυχρό υπό έλεγχο.

Στον καινούριο, εφόσον τελικά επικρατήσει αυτός ο χαρακτηρισμός, οι κανόνες δεν έχουν ακόμη γραφτεί.

Και ίσως να μη χρειαστεί να κουβαλά το ασήκωτο βάρος του 20ού αιώνα.

Δεν θα δούμε κατ’ ανάγκη χαρακώματα, τανκς, συρματοπλέγματα, αντιαεροπορικές σειρήνες, σιλό βαλλιστικών πυραύλων και στρατιές καθηλωμένες σε διαρκή επαγρύπνηση.

Ο φόβος μπορεί πλέον να μεταφέρεται πολύ φθηνότερα.

Με αλγόριθμους.

Με μικροτσίπ.

Με ένα drone.

Σήμερα ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με εκρηκτικά σε ένα πολιτικό αεροδρόμιο. Αύριο μια κυβερνοεπίθεση. Μεθαύριο ένα σαμποτάζ σε μια ενεργειακή υποδομή.

Και μετά ένα χτύπημα σε δίκτυα επικοινωνιών, μια επίθεση σε κρίσιμες κρατικές υποδομές, παρεμβολές στη δορυφορική πλοήγηση αεροσκαφών, εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών.

Και βέβαια, η πιο ύπουλη από όλες τις μορφές: η χειραγώγηση του μυαλού.

Η παραπληροφόρηση που εισχωρεί στα σπίτια, δηλητηριάζει τον δημόσιο διάλογο, πολώνει τις κοινωνίες και επιχειρεί να επηρεάσει μια εκλογική αναμέτρηση.

Αυτός ο πόλεμος είναι τόσο γκρίζος, ώστε δύσκολα χωρά στην παλιά έννοια του Ψυχρού Πολέμου.

Όμως η Ιστορία δεν επιστρέφει ποτέ ίδια.

Επιστρέφει μεταμφιεσμένη.

Και αν κάτι μας διδάσκει το παρελθόν, είναι ότι οι μεγάλες συγκρούσεις δεν ξεκινούν πάντοτε με μια επίσημη κήρυξη πολέμου.

Μερικές φορές αρχίζουν αθόρυβα.

Με ένα drone που αιωρείται πάνω από μια πίστα.

Με έναν πυροκροτητή που ευτυχώς δεν λειτουργεί.

Με μια κυβερνοεπίθεση που κανείς δεν αναλαμβάνει.

Με ένα σαμποτάζ που μοιάζει τυχαίο.

Με έναν φόβο που περνά από τον έναν στον άλλον.

Και κάπως έτσι, βήμα προς βήμα, η απόσταση ανάμεσα στην ειρήνη και στον πόλεμο μπορεί να γίνει τόσο μικρή, ώστε να μην ξέρει κανείς πότε ακριβώς την ξεπέρασε.