Τούρκος πρώην πρέσβης προειδοποιεί ότι τα εξοπλιστικά σχέδια της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον δέχονται ισχυρό πλήγμα . Θεωρεί ότι οι Δημοκρατικοί θα υιοθετήσουν σκληρή γραμμή, αποκλείοντας οποιαδήποτε διευκόλυνση στο ζήτημα των ρωσικών S-400.
Tουρκία: «Αποχαιρετάμε την απόκτηση των αεροσκαφών F-35 και κινητήρων για τα ΚΑΑΝ!» εκτιμά Τούρκος Πρέσβης- «Παγωμάρα» στην Άγκυρα μετά την ήττα του Αμερικανού Προέδρου
Η πολιτική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στην Άγκυρα, καθώς η επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του αμερικανικού Κογκρέσου ανατρέπει τα δεδομένα και δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αισθητές στον τομέα της αμυντικής συνεργασίας, καθώς οι προσδοκίες της τουρκικής ηγεσίας για επανένταξη στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και εξασφάλιση κρίσιμης τεχνολογικής υποστήριξης για το εγχώριο μαχητικό KAAN φαίνεται να απομακρύνονται σημαντικά.
Η προσωπική σχέση και η πολιτική χημεία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν φαίνεται πλέον να αρκούν για να ξεπεραστούν τα θεσμικά εμπόδια στην Ουάσιγκτον. Με το Κογκρέσο να περνά υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, οι δυνατότητες του Αμερικανού προέδρου να προωθήσει συμφωνίες που συναντούν ισχυρές αντιδράσεις στο νομοθετικό σώμα περιορίζονται δραστικά.
Άλλωστε, ο Τραμπ είχε εκφράσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά την πρόθεσή του να εξετάσει την άρση των κυρώσεων CAATSA και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, καλλιεργώντας προσδοκίες στην τουρκική πλευρά ότι θα μπορούσε να βρεθεί μια πολιτική διέξοδος στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί από την αγορά των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Ωστόσο, η νέα σύνθεση του Κογκρέσου ενδέχεται να μετατρέψει αυτές τις προσδοκίες σε άπιαστο όνειρο.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός είναι ο πρώην Τούρκος πρέσβης Σελίμ Κουνεράλπ, ο οποίος, αποτιμώντας τις συνέπειες της εκλογικής ανατροπής στις ΗΠΑ, δεν κρύβει την απαισιοδοξία του για την πορεία των τουρκικών εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η παρέμβασή του αποτυπώνει την ανησυχία που επικρατεί στους τουρκικούς διπλωματικούς και πολιτικούς κύκλους, καθώς η Άγκυρα βλέπει να εξασθενεί ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά της χαρτιά.
“Ο Τραμπ έχει χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει κάθε ελπίδα για στρατιωτικές πωλήσεις μέσω του Κογκρέσου, ιδίως όσον αφορά τα F-35 — εφόσον βέβαια εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες ελπίδες. Φοβάμαι ότι και το πρόγραμμα KAAN έχει δεχθεί πλήγμα. Το «χαρτί» του Τραμπ δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί.
Σήμερα δημοσιεύεται η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία. Σε αυτήν θα περιγράφονται τα απαραίτητα βήματα για την εξομάλυνση των σχέσεων με την ΕΕ, από τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και την επίλυση ζητημάτων που αφορούν το καθεστώς «Made in Europe» και τις θεωρήσεις εισόδου (βίζες), έως θέματα που άπτονται του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ελπίζω η κυβέρνηση να μελετήσει σοβαρά την έκθεση και να στρέψει επιτέλους ξανά το βλέμμα της προς την ΕΕ, την οποία αγνοεί εδώ και χρόνια”, αναφέρει στον προσωπικό λογαριασμό του ο Τούρκος πρέσβης Σελίμ Κουνεράλπ.
Τα F-35 απομακρύνονται – Το αγκάθι των S-400 παραμένει
Το ζήτημα της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να προσκρούει σε ένα ανυπέρβλητο, μέχρι στιγμής, νομικό και πολιτικό εμπόδιο: την κατοχή των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.
Η αμερικανική νομοθεσία, και συγκεκριμένα οι προβλέψεις του NDAA του 2020, απαγορεύει τη μεταβίβαση των μαχητικών στην Τουρκία όσο η Άγκυρα εξακολουθεί να διαθέτει το συγκεκριμένο ρωσικό οπλικό σύστημα. Η διάταξη αυτή δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική διαφωνία που μπορεί να διευθετηθεί με μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ δύο προέδρων, αλλά ένα θεσμικό εμπόδιο που απαιτεί συγκεκριμένες νομοθετικές και πολιτικές αποφάσεις.
Με τους Δημοκρατικούς να αναλαμβάνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, η πιθανότητα να υπάρξει ευνοϊκή μεταχείριση της Τουρκίας περιορίζεται ακόμη περισσότερο. Αντιθέτως, εκτιμάται ότι οι Δημοκρατικοί Γερουσιαστές θα διατηρήσουν αυστηρή στάση, αρνούμενοι οποιαδήποτε απόπειρα παράκαμψης των περιορισμών ή πολιτικού συμβιβασμού που θα επέτρεπε στην Άγκυρα να διατηρήσει τους S-400 και ταυτόχρονα να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35.
Για την Τουρκία, πρόκειται για μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εξέλιξη, καθώς η ηγεσία Ερντογάν είχε επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην προσδοκία ότι η προσωπική σχέση με τον Τραμπ θα μπορούσε να ξεκλειδώσει την πόρτα που παραμένει ερμητικά κλειστή από το 2019.
Στον αέρα και οι κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα F-35. Οι εξελίξεις στην Ουάσιγκτον δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα και για το φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης του τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, το οποίο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά και εξοπλιστικά στοιχήματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.
Παρότι το καλοκαίρι του 2026 το αμερικανικό Κογκρέσο επέτρεψε ουσιαστικά να προχωρήσει η πώληση κινητήρων GE F110 για το τουρκικό μαχητικό, η νέα πολιτική πραγματικότητα ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω την κατάσταση.
Η ενισχυμένη εποπτεία των εξαγωγών αμυντικής τεχνολογίας, η αυστηρότερη παρακολούθηση της αλυσίδας εφοδιασμού και οι πιθανές νέες πολιτικές απαιτήσεις από την πλευρά των Δημοκρατικών θα μπορούσαν να προκαλέσουν καθυστερήσεις, πρόσθετους ελέγχους ή ακόμη και νέες δυσκολίες στην προμήθεια κρίσιμων αμερικανικών εξαρτημάτων.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία δεν έχει ακόμη καταφέρει να ολοκληρώσει την ανάπτυξη ενός πλήρως εγχώριου κινητήρα για το KAAN. Το σχετικό πρόγραμμα έχει μετατεθεί χρονικά, με τον τουρκικό κινητήρα να τοποθετείται πλέον στον ορίζοντα του 2032.
Με άλλα λόγια, η Άγκυρα εξακολουθεί να εξαρτάται από ξένη τεχνολογία για ένα από τα πλέον προβεβλημένα εξοπλιστικά της εγχειρήματα. Και εάν η αμερικανική πλευρά αποφασίσει να σκληρύνει τη στάση της, το κόστος δεν θα είναι μόνο οικονομικό, αλλά ενδεχομένως και επιχειρησιακό, καθώς θα επηρεαστούν τα χρονοδιαγράμματα ανάπτυξης και ένταξης του νέου μαχητικού.
Tουρκία: «Αποχαιρετάμε την απόκτηση των αεροσκαφών F-35 και κινητήρων για τα ΚΑΑΝ!» εκτιμά Τούρκος Πρέσβης- «Παγωμάρα» στην Άγκυρα μετά την ήττα του Αμερικανού Προέδρου
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το νέο μήνυμα προς την Άγκυρα
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δεύτερη δυσάρεστη εξέλιξη, αυτή τη φορά στο ευρωπαϊκό μέτωπο.
Σήμερα, 4 Νοεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει επίσημα το «Πακέτο Διεύρυνσης 2026», στο οποίο περιλαμβάνεται και η ετήσια έκθεση για την Τουρκία. Πρόκειται για ένα κείμενο ιδιαίτερης πολιτικής βαρύτητας, καθώς αποτυπώνει την κατάσταση των σχέσεων της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιολογώντας παράλληλα τις επιδόσεις της σε ζητήματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου, θεμελιωδών δικαιωμάτων και εξωτερικής πολιτικής.
Όπως είχε προειδοποιήσει ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, Nacho Sánchez Amor, η έκθεση αναμένεται να καταγράψει μια ιδιαίτερα αρνητική εικόνα όσον αφορά τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση, την κατάσταση του κράτους δικαίου και τις πιέσεις που δέχεται η πολιτική αντιπολίτευση.
Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κριτικής βρίσκονται η συστηματική αποδυνάμωση των δικαστικών εγγυήσεων, η αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και η αυξανόμενη επιρροή της εκτελεστικής εξουσίας στη λειτουργία των θεσμών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στις διώξεις πολιτικών στελεχών της αντιπολίτευσης, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση εκείνη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).
Η υπόθεσή του έχει αποκτήσει ευρύτερη διεθνή διάσταση, καθώς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο δικαστικών διώξεων με πολιτικά χαρακτηριστικά, το οποίο προκαλεί έντονο προβληματισμό στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Παράλληλα, κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, έχουν επισημάνει ότι οι περιορισμοί στην ελευθερία του Τύπου, η υποχώρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η κατάσταση των δημοκρατικών θεσμών απομακρύνουν ολοένα περισσότερο την Τουρκία από τις ευρωπαϊκές προϋποθέσεις ένταξης.
Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειος και «Γαλάζια Πατρίδα» στο ευρωπαϊκό μικροσκόπιο
Η ευρωπαϊκή δυσφορία δεν περιορίζεται, φυσικά, στα εσωτερικά πολιτικά και θεσμικά προβλήματα της Τουρκίας. Σημαντική θέση στην αξιολόγηση των σχέσεων της Άγκυρας με την ΕΕ εξακολουθούν να καταλαμβάνουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι εξελίξεις στο Αιγαίο και η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα καταδικάσει την προώθηση αναθεωρητικών αντιλήψεων, όπως το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», καθώς και τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές είναι ασύμβατες με τις αρχές της καλής γειτονίας και τις υποχρεώσεις μιας χώρας που διατηρεί ευρωπαϊκή προοπτική.
Η Άγκυρα καλείται, επομένως, να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλαπλά μέτωπα: από την επιδείνωση των σχέσεων με το αμερικανικό Κογκρέσο και την αβεβαιότητα γύρω από τα εξοπλιστικά της προγράμματα, μέχρι την αυξανόμενη ευρωπαϊκή πίεση για σεβασμό του κράτους δικαίου και εγκατάλειψη αναθεωρητικών πολιτικών.
Η Τουρκία πληρώνει το τίμημα των επιλογών της
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφώς δυσμενής για την τουρκική ηγεσία. Η εκλογική ήττα του Τραμπ και η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στο αμερικανικό Κογκρέσο αφαιρούν από τον Ερντογάν ένα σημαντικό διπλωματικό πλεονέκτημα, περιορίζοντας τις δυνατότητες επίτευξης των εξοπλιστικών στόχων που είχε θέσει η Άγκυρα.
Τα F-35 παραμένουν μακριά, οι κινητήρες για το KAAN ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο αυστηρότερων ελέγχων, ενώ η ανάπτυξη εγχώριας τεχνολογίας εξακολουθεί να απαιτεί χρόνο και τεράστιους πόρους.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση στέλνει τα δικά της μηνύματα, συνδέοντας την εξομάλυνση των σχέσεων με συγκεκριμένες πολιτικές και θεσμικές αλλαγές, αλλά και με την εγκατάλειψη πρακτικών που υπονομεύουν τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Για την Άγκυρα, το πρόβλημα είναι πλέον διπλό: όχι μόνο περιορίζονται οι δυνατότητες αξιοποίησης της προσωπικής σχέσης Ερντογάν – Τραμπ, αλλά εξασθενεί και η προοπτική να εξασφαλίσει την απαραίτητη δυτική υποστήριξη για τα πλέον φιλόδοξα εξοπλιστικά της προγράμματα.
Η Τουρκία, με λίγα λόγια, χάνει πολλά. Και ενδεχομένως πολύ περισσότερα από όσα υπολόγιζε μέχρι πρότινος η τουρκική ηγεσία. Η εκλογική ανατροπή στην Αμερική μπορεί να αποδειχθεί η αρχή μιας ιδιαίτερα δύσκολης περιόδου για τα σχέδια της Άγκυρας, με τις πραγματικές συνέπειες να αναμένεται να φανούν το επόμενο διάστημα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα