Μεθοδικά προχωρά η Άγκυρα στον σχεδιασμό ενεργειακής σύνδεσης των κατεχομένων με την τουρκική επικράτεια, επιχειρώντας να δημιουργήσει νέα δεδομένα στην Κύπρο.
Τουρκία: «Στην «πρίζα» η Άγκυρα με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου- Οι Τούρκοι ετοιμάζουν αγωγό φυσικού αερίου για να «δέσουν» τα Κατεχόμενα στην Τουρκία! – Την προσπάθεια για νέα τετελεσμένα καταγγέλλει η Λευκωσία στον ΟΗΕ
Η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης, με τη Λευκωσία να καταγγέλλει στον ΟΗΕ τις τουρκικές έρευνες και να προειδοποιεί για τις γεωπολιτικές συνέπειες ενός έργου που, όπως υποστηρίζει, ενισχύει την εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία.
Στο διπλωματικό πεδίο μεταφέρει πλέον η Κυπριακή Δημοκρατία τη νέα σύγκρουση με την Άγκυρα, βάζοντας στο μικροσκόπιο τις τουρκικές κινήσεις για την προώθηση ενός υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα. Με επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, η Λευκωσία καταγγέλλει ότι τουρκικά ερευνητικά σκάφη προχώρησαν σε δραστηριότητες χωρίς την έγκρισή της, αμφισβητώντας ευθέως, σύμφωνα με την κυπριακή θέση, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το διπλωματικό έγγραφο, με ημερομηνία 21 Οκτωβρίου 2026, φέρει την υπογραφή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Κύπρου στον ΟΗΕ, πρέσβειρας Μαρίας Μιχαήλ. Δεν πρόκειται για μεμονωμένη παρέμβαση, αλλά για συνέχεια της διπλωματικής αντίδρασης που είχε εκδηλώσει η Λευκωσία τον Αύγουστο, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της συμφωνίας που υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου η Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ένα έργο με σαφή ενεργειακή και γεωστρατηγική διάσταση: ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου, μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων, ο οποίος αναμένεται να συνδέσει την περιοχή Αναμούρ της Τουρκίας με το Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας.
Το Oruç Reis και οι τουρκικές έρευνες στην κυπριακή θαλάσσια ζώνη
Την έντονη αντίδραση της Λευκωσίας προκαλούν οι ερευνητικές δραστηριότητες που οργανώθηκαν από την Τουρκία για την προώθηση του σχεδίου. Όπως καταγράφεται στην επιστολή προς τον ΟΗΕ, στις 30 Σεπτεμβρίου η Άγκυρα εξέδωσε ναυτιλιακή αναγγελία, με την οποία γνωστοποιούσε τη διεξαγωγή επιστημονικών ερευνών και υποθαλάσσιων εργασιών από τα πλοία Oruç Reis, Denar Pathfinder, Denar Echo και Kırıcı.
Το χρονοδιάγραμμα των δραστηριοτήτων εκτεινόταν από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου, με τις εργασίες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη όταν συντάχθηκε η κυπριακή διαμαρτυρία.
Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες πραγματοποιήθηκαν εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης, της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε σχετική άδεια από τις αρμόδιες αρχές της.
Μάλιστα, η κυπριακή κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει τις έρευνες ως μια απλή ναυτιλιακή ή τεχνική δραστηριότητα. Αντιθέτως, τις εντάσσει ευθέως στην προετοιμασία για την κατασκευή του αγωγού, θεωρώντας ότι αποτελούν συγκεκριμένα βήματα προς την υλοποίηση του έργου.
Και οι τουρκικές κινήσεις δεν σταμάτησαν εκεί. Στις 26 Οκτωβρίου εκδόθηκε νέα NAVTEX, η οποία παραμένει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και προβλέπει υποθαλάσσιες εργασίες σε δώδεκα διαφορετικά σημεία.
Στη νεότερη αναγγελία εμφανίζονται τα πλοία Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer και Kırıcı, ενώ απουσιάζει πλέον από τη σχετική λίστα το Oruç Reis.
Το νομικό οπλοστάσιο της Λευκωσίας και οι αιτιάσεις για παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας
Στην προσπάθειά της να τεκμηριώσει τις καταγγελίες της, η Κυπριακή Δημοκρατία επικαλείται συγκεκριμένες διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές δραστηριότητες προσκρούουν στο διεθνές νομικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, η κυπριακή πλευρά παραπέμπει στα άρθρα 2 και 19, τα οποία αφορούν την κυριαρχία του παράκτιου κράτους στην αιγιαλίτιδα ζώνη. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνει ότι τόσο οι έρευνες όσο και η εγκατάσταση υποθαλάσσιου αγωγού εντός των χωρικών υδάτων της απαιτούν τη δική της συγκατάθεση.
Τουρκία: «Στην «πρίζα» η Άγκυρα με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου- Οι Τούρκοι ετοιμάζουν αγωγό φυσικού αερίου για να «δέσουν» τα Κατεχόμενα στην Τουρκία! – Την προσπάθεια για νέα τετελεσμένα καταγγέλλει η Λευκωσία στον ΟΗΕ
Αντίστοιχα, για τις δραστηριότητες στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα, η Λευκωσία επικαλείται τα άρθρα 58 και 79, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματά της επί των φυσικών πόρων, η δικαιοδοσία της και οι αρμοδιότητές της για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει προσχωρήσει στη συγκεκριμένη Σύμβαση. Η Κυπριακή Δημοκρατία, ωστόσο, αντιτείνει ότι οι σχετικοί κανόνες δεν περιορίζονται στο συμβατικό πλαίσιο, αλλά αποτυπώνουν παράλληλα αρχές του εθιμικού διεθνούς δικαίου.
Ο φόβος για νέα «μη αναστρέψιμα τετελεσμένα» στα Κατεχόμενα
Πέρα από τη νομιμότητα των ερευνών και τις θαλάσσιες διεκδικήσεις, εκείνο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στη Λευκωσία είναι η μακροπρόθεσμη διάσταση του σχεδιαζόμενου έργου.
Η κυπριακή κυβέρνηση εκτιμά ότι η δημιουργία μιας μόνιμης ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Τουρκίας και κατεχομένων δεν θα αποτελεί απλώς μια νέα υποδομή μεταφοράς φυσικού αερίου. Αντιθέτως, θα μπορούσε να παγιώσει ακόμη περισσότερο την οικονομική και στρατηγική εξάρτηση των κατεχομένων από την Άγκυρα, διαμορφώνοντας συνθήκες που θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπούν στο μέλλον.
Πρόκειται, σύμφωνα με τη συλλογιστική της Λευκωσίας, για μια εξέλιξη με ευρύτερες πολιτικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς η ενεργειακή σύνδεση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετος μηχανισμός εδραίωσης της τουρκικής επιρροής στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα προβάλλει διαφορετική επιχειρηματολογία, παρουσιάζοντας τον αγωγό ως έργο ενεργειακής υποδομής που θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού των Τουρκοκυπρίων.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς φυσικού αερίου, ενώ ο χρονικός ορίζοντας που έχει τεθεί για τη λειτουργία του έργου είναι το 2028.
Η Λευκωσία απαιτεί να σταματήσουν οι εργασίες και προσφεύγει στους διεθνείς θεσμούς
Με την επιστολή της προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Κυπριακή Δημοκρατία ζητεί την άμεση διακοπή κάθε δραστηριότητας που σχετίζεται με την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ της Τουρκίας και του κατοχικού καθεστώτος.
Παράλληλα, επαναφέρει με σαφήνεια τη θέση της ότι αποτελεί το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στην Κύπρο, διατηρώντας την κυριαρχία της σε ολόκληρο το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην αιγιαλίτιδα ζώνη της, καθώς και τα προβλεπόμενα κυριαρχικά δικαιώματα στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.
Η Λευκωσία ζητεί, επιπλέον, η επιστολή να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών και να δημοσιευθεί από τα αρμόδια όργανα του Οργανισμού.
Το σχετικό έγγραφο έχει λάβει τον αριθμό καταχώρισης A/81/449.
Η νέα παρέμβαση της Κυπριακής Δημοκρατίας καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία συνεχίζει τις προπαρασκευαστικές κινήσεις για την προώθηση του αγωγού, ενώ η Λευκωσία επιχειρεί να ανακόψει την πορεία υλοποίησής του μέσω της διπλωματικής οδού και των διεθνών θεσμών.
Το διακύβευμα, όπως προκύπτει από την κυπριακή καταγγελία, δεν περιορίζεται σε έναν ακόμη ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο. Αγγίζει ευθέως το ζήτημα της κυριαρχίας, της ενεργειακής εξάρτησης και της διαμόρφωσης νέων δεδομένων στο Κυπριακό, με τη Λευκωσία να προειδοποιεί ότι μια τέτοια υποδομή θα μπορούσε να αποκτήσει συνέπειες πολύ πέρα από τον αρχικό τεχνικό της χαρακτήρα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα