Αγώνα δρόμου επιχειρούν να κάνουν οι ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου να ενισχύσουν την ουκρανική αεράμυνα πριν από την έλευση του χειμώνα, με αιχμή ένα νέο σχέδιο για την αγορά αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot.
«Τρέχουν και δε φτάνουν» οι Ευρωπαίοι για να εξασφαλίσουν τους απαραίτητους Patriot για τον Ζελένσκι πριν από τον βαρύ «ρωσικό χειμώνα»: Το ευρωπαϊκό σχέδιο και ο ρόλος της Ελλάδας
Στο εγχείρημα αναμένεται να συμμετάσχει και η Ελλάδα, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των συμμάχων που εξετάζεται να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των νέων προμηθειών.
Η προσπάθεια περνά μέσα από το PURL, τον ειδικό μηχανισμό του ΝΑΤΟ που επιτρέπει σε χώρες-συμμάχους να χρηματοδοτούν την αγορά οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών τα οποία το Κίεβο έχει κατατάξει στις πλέον επείγουσες ανάγκες του.
Με αυτόν τον τρόπο, ευρωπαϊκά κεφάλαια μπορούν να διοχετευθούν στην αγορά αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, ο οποίος στη συνέχεια παραδίδεται στην Ουκρανία, χωρίς οι ευρωπαϊκές χώρες να χρειάζεται κατ’ ανάγκη να αποδυναμώσουν άμεσα τα δικά τους επιχειρησιακά αποθέματα.
Στο επίκεντρο της νέας προσπάθειας βρίσκονται οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι των συστημάτων Patriot. Η Ουκρανία προειδοποιεί ότι τα διαθέσιμα αποθέματά της δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν την ένταση και την κλίμακα των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων, την ώρα που οι σύμμαχοι επιχειρούν να προλάβουν τις ανάγκες που αναμένεται να προκύψουν κατά τους κρίσιμους χειμερινούς μήνες.
Στόχος είναι οι παραδόσεις να έχουν πραγματοποιηθεί εγκαίρως, πριν η χώρα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα ακόμη δύσκολο μέτωπο: την προστασία των ενεργειακών υποδομών και των άλλων κρίσιμων εγκαταστάσεων από ένα νέο κύμα ρωσικών επιθέσεων.
Γιατί οι Patriot έγιναν η απόλυτη προτεραιότητα
Η ανάγκη που έχει αναδειχθεί δεν αφορά πρωτίστως την απόκτηση νέων συστοιχιών Patriot, αλλά την εξασφάλιση περισσότερων αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα που ήδη διαθέτει η Ουκρανία.
Το Κίεβο έχει επανειλημμένα απευθύνει έκκληση στους συμμάχους του για την αποστολή επιπλέον αναχαιτιστικών, καθώς η Ρωσία έχει εντείνει τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων, αυξάνοντας σημαντικά την πίεση πάνω στην ουκρανική αεράμυνα.
Η προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των δικτύων ηλεκτροδότησης και γενικότερα των κρίσιμων υποδομών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα στοιχήματα για την ουκρανική άμυνα. Και όσο πλησιάζει ο χειμώνας, η ανάγκη να παραμείνουν αυτές οι υποδομές λειτουργικές αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει θέσει ως στόχο την εξασφάλιση 300 πυραύλων Patriot πριν από τον χειμώνα. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο το μέγεθος της ανάγκης που καλούνται τώρα να καλύψουν οι σύμμαχοι του Κιέβου.
Τι είναι το PURL και πώς αγοράζει η Ευρώπη αμερικανικά όπλα
Το Prioritised Ukraine Requirements List, γνωστό ως PURL, αποτελεί στην ουσία έναν μηχανισμό μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται οι πιο επείγουσες στρατιωτικές ανάγκες που έχει καταγράψει η Ουκρανία.
Η διαδικασία είναι σχετικά απλή: οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τον απαιτούμενο στρατιωτικό εξοπλισμό και οι σύμμαχοι αναλαμβάνουν να χρηματοδοτήσουν την αγορά και την παράδοσή του στην Ουκρανία.
Έτσι, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν το Κίεβο χωρίς να χρειάζεται σε κάθε περίπτωση να αφαιρέσουν πυραύλους από τα δικά τους αποθέματα. Αντί να διαθέσουν άμεσα μέρος του υλικού που έχουν στη διάθεσή τους, μπορούν να χρηματοδοτήσουν νέες αμερικανικές προμήθειες.
Το μοντέλο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση των Patriot, καθώς η διαθεσιμότητα των αναχαιτιστικών πυραύλων παραμένει περιορισμένη και οι ανάγκες της Ουκρανίας είναι πολύ μεγαλύτερες από τις ποσότητες που μπορούν να παραδοθούν άμεσα.
Η Ελλάδα στο κάδρο της νέας προσπάθειας
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, μεταξύ των συμμάχων που αναμένεται να συμβάλουν στη νέα προσπάθεια βρίσκονται η Ελλάδα, η Γερμανία και η Τσεχία.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχουν γίνει γνωστά ούτε τα ακριβή ποσά που θα διαθέσει κάθε χώρα ούτε ο αριθμός των πυραύλων που θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μέσω της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας.
Για την Αθήνα, το ζήτημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Ελλάδα έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο των συζητήσεων για την ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, Ελλάδα και Ισπανία δέχονταν πιέσεις από συμμάχους προκειμένου να εξετάσουν τη διάθεση αναχαιτιστικών πυραύλων από τα υφιστάμενα αποθέματά τους. Εκείνη τη στιγμή, ωστόσο, δεν υπήρξε συγκεκριμένη ελληνική δέσμευση.
Η συμμετοχή μέσω του PURL προσφέρει μια διαφορετική οδό: αντί της άμεσης αποδέσμευσης υλικού από τα ελληνικά αποθέματα, η Αθήνα θα μπορούσε να συμβάλει στη χρηματοδότηση αμερικανικών προμηθειών που θα κατευθυνθούν στην Ουκρανία.
«Τρέχουν και δε φτάνουν» οι Ευρωπαίοι για να εξασφαλίσουν τους απαραίτητους Patriot για τον Ζελένσκι πριν από τον βαρύ «ρωσικό χειμώνα»: Το ευρωπαϊκό σχέδιο και ο ρόλος της Ελλάδας
Η Βρετανία βάζει 100 εκατ. λίρες
Το πρώτο συγκεκριμένο βήμα έκανε ήδη η Βρετανία, ανακοινώνοντας νέα συνεισφορά ύψους 100 εκατ. λιρών στο PURL.
Τα βρετανικά κεφάλαια θα κατευθυνθούν σε ένα ευρύτερο χειμερινό πακέτο για την ενίσχυση της αεράμυνας της Ουκρανίας. Σε αυτό περιλαμβάνονται πυραύλοι Patriot, αλλά και άλλος αντιαεροπορικός εξοπλισμός, με στόχο οι παραδόσεις να ολοκληρωθούν πριν από την έναρξη των χειμερινών μηνών.
Η βρετανική δέσμευση έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία. Οι σύμμαχοι προσπαθούν να δημιουργήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερα αποθέματα πριν από έναν χειμώνα που το Κίεβο φοβάται ότι θα συνοδευτεί από νέα κύματα ρωσικών επιθέσεων.
Στο στόχαστρο αναμένεται να βρεθούν για ακόμη μία φορά ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτροδότησης και άλλες υποδομές ζωτικής σημασίας. Για την Ουκρανία, η αεράμυνα δεν αποτελεί επομένως μόνο στρατιωτική ανάγκη, αλλά και κρίσιμο παράγοντα για την αντοχή της χώρας κατά τους μήνες του ψύχους.
Η ΕΕ έκανε την εξαίρεση που ζήτησε το Κίεβο
Το δεύτερο σημαντικό σκέλος της εξέλιξης βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχώρησαν σε μια εξαίρεση που είχε ζητήσει το Κίεβο.
Τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να επιτρέψουν στην Ουκρανία να αξιοποιήσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την αγορά κρίσιμων προϊόντων που αφορούν τα αμερικανικά συστήματα Patriot.
Η απόφαση αυτή αποτελεί εξαίρεση από τους κανόνες που υπό κανονικές συνθήκες δίνουν προτεραιότητα σε αμυντικό εξοπλισμό ευρωπαϊκής ή ουκρανικής προέλευσης.
Η χρηματοδότηση συνδέεται με το Ukraine Support Loan των 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027 – όχι 90 εκατ. ευρώ – ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που καλύπτει τόσο τις δημοσιονομικές όσο και τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη συμφωνία, τονίζοντας ότι η επόμενη εκταμίευση των 3,2 δισ. ευρώ θα επιτρέψει στην Ουκρανία να προστατεύσει καλύτερα τον εναέριο χώρο της.
Η εξέλιξη αποτυπώνει με σαφήνεια την πίεση του χρόνου: η Ευρώπη επιχειρεί να κινηθεί γρήγορα, ακόμη και όταν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσαρμόσει τους κανόνες που έχει θέσει για την κατεύθυνση των αμυντικών της δαπανών.
Γιατί η Ευρώπη κάνει εξαίρεση για αμερικανικούς πυραύλους
Η απόφαση των Βρυξελλών έχει, ωστόσο, και μια ευρύτερη διάσταση που αφορά το ίδιο το ευρωπαϊκό αμυντικό οικοδόμημα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τα μεγάλα αμυντικά κονδύλια να λειτουργούν ως μοχλός ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Για τον λόγο αυτό, το υφιστάμενο πλαίσιο δίνει, υπό κανονικές συνθήκες, προτεραιότητα σε προϊόντα ευρωπαϊκής ή ουκρανικής προέλευσης.
Υπάρχει όμως μια κρίσιμη δικλίδα: η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα εξαιρέσεων όταν συντρέχει επείγουσα επιχειρησιακή ανάγκη και η ευρωπαϊκή ή ουκρανική βιομηχανία δεν είναι σε θέση να διαθέσει το απαιτούμενο προϊόν στις ποσότητες και μέσα στο χρονοδιάγραμμα που επιβάλλουν οι επιχειρησιακές ανάγκες.
Στην περίπτωση των Patriot, οι Βρυξέλλες έκριναν ότι ακριβώς αυτή η προϋπόθεση πληρούται.
Και έτσι, μπροστά στην πίεση του χρόνου, η άμεση επιχειρησιακή ανάγκη υπερισχύει της ευρωπαϊκής προτίμησης για ενίσχυση της δικής της αμυντικής παραγωγής.
Το ζητούμενο είναι πλέον συγκεκριμένο: να συγκεντρωθούν αρκετοί αναχαιτιστικοί πύραυλοι ώστε, όταν έρθει ο χειμώνας, η Ουκρανία να έχει περισσότερες δυνατότητες να προστατεύσει τον εναέριο χώρο της και τις κρίσιμες υποδομές της απέναντι στην αυξημένη πίεση των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων.
Για τους Ευρωπαίους συμμάχους, ο χρόνος λειτουργεί πλέον ως ένας ακόμη αντίπαλος. Οι αποφάσεις πρέπει να μετατραπούν γρήγορα σε παραδόσεις, καθώς η αποτελεσματικότητα του σχεδίου θα κριθεί όχι μόνο από τα ποσά που θα συγκεντρωθούν, αλλά κυρίως από το αν οι αναχαιτιστικοί θα βρίσκονται στην Ουκρανία όταν θα χρειαστούν περισσότερο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα