Η Αθήνα επανεξετάζει πλέον συνολικά τη διάταξη της ελληνικής αεράμυνας, καθώς η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην ευρύτερη περιοχή επιβάλλει διαφορετικές επιχειρησιακές ισορροπίες.
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας: Eξετάζει την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία από μέρα σε μέρα- Οι τουρκικές απειλές, η στάση του Ιράν και η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα αναδιατάσσουν την ελληνική αεράμυνα
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ελληνική πυροβολαρχία Patriot που έχει αναπτυχθεί στο Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας από το 2021, με την οριστική επιστροφή της στην Ελλάδα να αποτελεί, σύμφωνα με τις εξεταζόμενες επιλογές, το επικρατέστερο σενάριο.
Η απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη των διαθέσιμων μέσων αεράμυνας, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι ιρανικές απειλές αλλά και η διαρκής τουρκική πίεση στο Αιγαίο υποχρεώνουν την Αθήνα να επανεκτιμήσει τις επιχειρησιακές της προτεραιότητες.
Παράλληλα, έχει ήδη δρομολογηθεί η μεταφορά της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της Κρήτης και, κυρίως, των κρίσιμων στρατηγικών υποδομών που βρίσκονται στο νησί.
Δύο τα σενάρια για την ελληνική πυροβολαρχία
Για την ελληνική αποστολή στη Σαουδική Αραβία βρίσκονται στο τραπέζι δύο βασικές επιλογές, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένεται να ληφθούν ακόμη και άμεσα.
Το πρώτο και επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τον άμεσο επαναπατρισμό. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζει την οριστική επιστροφή τόσο του προσωπικού όσο και του συστήματος Patriot στην Ελλάδα, καθώς οι γεωπολιτικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά από την περίοδο κατά την οποία αποφασίστηκε η ανάπτυξή του στον Κόλπο.
Το δεύτερο σενάριο αφορά μια σύντομη παράταση της αποστολής. Πρόκειται για μια μεταβατική λύση, στην περίπτωση που η διαδικασία απόσυρσης και επιστροφής δεν καταστεί δυνατό να ολοκληρωθεί άμεσα.
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα καλείται να σταθμίσει όχι μόνο τις επιχειρησιακές ανάγκες στο εξωτερικό, αλλά κυρίως τις ανάγκες της ίδιας της ελληνικής επικράτειας σε μια περίοδο κατά την οποία οι απειλές πολλαπλασιάζονται και εμφανίζονται σε διαφορετικά μέτωπα.
Οι ιρανικές απειλές αλλάζουν τα δεδομένα
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι απειλές του Ιράν για πιθανά πλήγματα εναντίον συμμαχικών υποδομών σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς η Αθήνα δεν μπορεί να αγνοήσει τον κίνδυνο επέκτασης της κρίσης πέρα από τα άμεσα γεωγραφικά όρια της Μέσης Ανατολής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση για την ενίσχυση της αεράμυνας της Κρήτης. Η μεταφορά της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κρήτη φιλοξενεί υποδομές στρατηγικής αξίας και αποτελεί κομβικό σημείο για την ελληνική και συμμαχική στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις νέες στρατιωτικές ισορροπίες και συμμαχίες που διαμορφώνονται στην περιοχή του Κόλπου, αναμένοντας και τη στάση του Ριάντ απέναντι στην πιθανή επιστροφή της ελληνικής αποστολής.
Την ίδια ώρα, τα ελληνικά F-16 που έχουν μετασταθμεύσει στην Κύπρο αναμένεται να παραμείνουν στο νησί. Η παρουσία τους αποκτά πρόσθετη επιχειρησιακή σημασία μέσα στο νέο περιβάλλον ασφάλειας, καθώς η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Η Αθήνα, μάλιστα, αναμένεται να εξετάσει και ενδεχόμενο νέο αίτημα της Βουλγαρίας για παροχή αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής συνδρομής, εφόσον αυτό υποβληθεί επισήμως.
Το Αιγαίο παραμένει σε υψηλή επιχειρησιακή ένταση
Πέρα όμως από τη Μέση Ανατολή, υπάρχει και το σταθερό μέτωπο του Αιγαίου. Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διατηρούν σε διαρκή ετοιμότητα την αεράμυνα των νησιών, καθώς η πίεση από την Άγκυρα όχι μόνο δεν έχει εκλείψει, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί βασική παράμετρο του ελληνικού αμυντικού σχεδιασμού.
Καταγράφεται έξαρση των τουρκικών παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου από μαχητικά F-16 αλλά και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), ιδιαίτερα στο Ανατολικό Αιγαίο. Τα ελληνικά μαχητικά καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν τις τουρκικές δραστηριότητες, με τις αναχαιτίσεις να επιβεβαιώνουν ότι το Αιγαίο παραμένει μια περιοχή υψηλής επιχειρησιακής έντασης.
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας: Eξετάζει την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία από μέρα σε μέρα- Οι τουρκικές απειλές, η στάση του Ιράν και η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα αναδιατάσσουν την ελληνική αεράμυνα
Η τουρκική πολιτική δεν περιορίζεται, ωστόσο, στις εναέριες δραστηριότητες. Η Άγκυρα συνεχίζει τη ρητορική αμφισβήτησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενώ παράλληλα επιχειρεί να μετατρέψει τις διεκδικήσεις της σε θεσμικά και νομικά τετελεσμένα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αποδυναμώσει το αμυντικό της αποτύπωμα στα νησιά. Αντίθετα, η επιχειρησιακή ετοιμότητα των μονάδων αεράμυνας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η Αθήνα καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα διαφορετικές και δυνητικά αλληλοσυνδεόμενες απειλές.
Η αντιπαράθεση για τα «θαλάσσια οικόπεδα»
Στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης βρίσκονται πλέον και οι έρευνες για υδρογονάνθρακες και τα λεγόμενα «θαλάσσια οικόπεδα».
Η Τουρκία απειλεί ευθέως την Ελλάδα με αφορμή τις ελληνικές έρευνες, καθώς εξακολουθεί να αρνείται στα ελληνικά νησιά το δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), θέση που βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την ελληνική ερμηνεία του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Βασικό εργαλείο της τουρκικής πολιτικής αποτελεί το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, σε συνδυασμό με το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Στόχος της Άγκυρας είναι να προωθήσει τη δική της αντίληψη για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο και να περιορίσει, κατά την τουρκική θέση, την ελληνική άσκηση δικαιωμάτων πέρα από τα 6 ναυτικά μίλια.
Την ίδια στιγμή, τουρκικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι επιτίθενται στην Αθήνα, κατηγορώντας την ότι «μοιράζει το Αιγαίο οικόπεδο-οικόπεδο με τις ΗΠΑ», με αφορμή τις επικείμενες έρευνες ξένων ενεργειακών εταιρειών, μεταξύ των οποίων η Chevron και η ExxonMobil.
Η Άγκυρα υποστηρίζει επίσης ότι τα ελληνικά οικόπεδα νότια και ανατολικά της Κρήτης, αλλά και στην περιοχή του Καστελόριζου, επικαλύπτουν τη δική της, όπως την χαρακτηρίζει, υφαλοκρηπίδα.
Από τη ρητορική στη δημιουργία τετελεσμένων
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο για την Αθήνα είναι ότι η τουρκική πολιτική φαίνεται να επιχειρεί να μετακινηθεί σταδιακά από το επίπεδο της ρητορικής σε εκείνο της έμπρακτης δημιουργίας τετελεσμένων.
Η Τουρκία έχει δρομολογήσει τη νομοθέτηση των ορίων που συνδέει με τη «Γαλάζια Πατρίδα», επιχειρώντας να προσδώσει θεσμικό χαρακτήρα σε διεκδικήσεις που η Ελλάδα θεωρεί αυθαίρετες και αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ως απάντηση στα ελληνικά περιβαλλοντικά προγράμματα, η Άγκυρα προχώρησε στην ανακήρυξη δύο δικών της «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και στην περιοχή Καστελόριζου-Ρόδου. Η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει τις συγκεκριμένες κινήσεις ως μια ακόμη προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων και αμφισβήτησης ελληνικών δικαιωμάτων.
Παράλληλα, το τουρκικό ΥΠΕΞ απέρριψε το ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), δηλώνοντας ότι δεν αναγνωρίζει ελληνική δικαιοδοσία για την ανάπτυξη πλωτών αιολικών πάρκων στο Αιγαίο.
Η ελληνική απάντηση
Απέναντι σε αυτή την κλιμάκωση, το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών επαναλαμβάνει σταθερά ότι η ελληνική κυριαρχία επί των νησιών και τα δικαιώματά τους στις θαλάσσιες ζώνες είναι αδιαμφισβήτητα και κατοχυρωμένα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει παράλληλα ότι δεν αποδέχεται μονομερείς ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την πάγια ελληνική θέση, το μοναδικό ζήτημα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης με την Άγκυρα είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αναδιάταξη της ελληνικής αεράμυνας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η πιθανή επιστροφή της πυροβολαρχίας Patriot από τη Σαουδική Αραβία, η μεταφορά συστήματος Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη και η διατήρηση των ελληνικών F-16 στην Κύπρο δεν αποτελούν μεμονωμένες κινήσεις, αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο επανασχεδιασμό της ελληνικής αμυντικής διάταξης.
Η Αθήνα καλείται πλέον να ισορροπήσει σε ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον, όπου η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, οι ιρανικές απειλές, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η διαρκής τουρκική πίεση στο Αιγαίο συνθέτουν ένα σκηνικό στο οποίο η αεράμυνα και η επιχειρησιακή ετοιμότητα αποκτούν εκ νέου πρωταγωνιστικό ρόλο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα