20 χρόνια από τον θάνατο του ήρωα Σμηναγού Κώστα Ηλιάκη-Ο «αετός» της Κρήτης πέταξε για πάντα πάνω από την Κάρπαθο

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη φονική αερομαχία πάνω από το Καρπάθιο πέλαγος, που στοίχισε τη ζωή στον σμηναγό Κώστα Ηλιάκη και έφερε Ελλάδα και Τουρκία ένα βήμα πριν από μια επικίνδυνη πολεμική κλιμάκωση.

20 χρόνια από τον θάνατο του ήρωα Σμηναγού Κώστα Ηλιάκη-Ο «αετός» της Κρήτης πέταξε για πάντα πάνω από την Κάρπαθο

Ο θρυλικός πιλότος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μάνφρεντ φον Ριχτχόφεν — ο διαβόητος «Κόκκινος Βαρώνος» — είχε πει κάποτε πως «η αερομαχία απαιτεί την τελευταία σταγόνα αίματος, την τελευταία σταγόνα βενζίνης και τον τελευταίο παλμό της καρδιάς».

Λόγια που μοιάζουν να γράφτηκαν για τον Κώστα Ηλιάκη. Για τον σμηναγό από την Κρήτη, τον άνθρωπο που οι συνάδελφοί του αποκαλούσαν «αετό», και που το πρωινό της 23ης Μαΐου 2006 απογειώθηκε από τη Σούδα χωρίς να γνωρίζει ότι πετούσε προς την τελευταία αποστολή της ζωής του.

Για εκείνον, εκείνη η Τρίτη του Μάη έμοιαζε αρχικά με ακόμη μία συνηθισμένη ημέρα υπηρεσίας. Η ειδοποίηση, ωστόσο, ήρθε ξαφνικά: τουρκικά μαχητικά είχαν παραβιάσει τον ελληνικό εναέριο χώρο και απαιτούνταν άμεση αναχαίτιση.

Τα τουρκικά αεροσκάφη συνόδευαν ένα φωτογραφικό RF-4, το οποίο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, είχε αποστολή να φωτογραφίσει τις συστοιχίες των ελληνικών πυραύλων S-300 στην Κρήτη. Στην 115 Πτέρυγα Μάχης σήμανε συναγερμός.

Ένα ζεύγος F-16 Block 52+ απογειώνεται από τη Σούδα. Στο πιλοτήριο του ενός βρίσκεται ο Κώστας Ηλιάκης. Ψύχραιμος, έμπειρος, αφοσιωμένος στην αποστολή του, κατευθύνεται προς την περιοχή της Καρπάθου, δίχως να μπορεί να φανταστεί την τραγική εξέλιξη που θα ακολουθούσε.

Την ίδια στιγμή, αρκετά ναυτικά μίλια μακριά, ο Τούρκος πιλότος Ιμπραήμ Χάλι πετά με F-16 ως συνοδός του RF-4.

Η αερομαχία πάνω από την Κάρπαθο

Λίγο πριν από τη μία το μεσημέρι, τα ελληνικά μαχητικά εντοπίζουν τα τουρκικά αεροσκάφη κοντά στην Κάρπαθο και ξεκινά η διαδικασία αναγνώρισης και αναχαίτισης.

Ο Κώστας Ηλιάκης δεν ήταν απλώς ένας ακόμη πιλότος της Πολεμικής Αεροπορίας. Ήταν ένας παθιασμένος Ίκαρος. Από παιδί κοιτούσε τον ουρανό με δέος και ονειρευόταν να πετάξει. Όταν έφτασε η ώρα των πανελλαδικών εξετάσεων, η Σχολή Ικάρων ήταν η μοναδική επιλογή που συμπλήρωσε στο μηχανογραφικό του.

Μετά την αποφοίτησή του ακολούθησε εξειδικευμένη εκπαίδευση στο Σχολείο Όπλων Τακτικής και στο Πρόγραμμα Τακτικής Ηγεσίας. Το 2002 επιλέχθηκε ανάμεσα στους δέκα Έλληνες ιπταμένους που ταξίδεψαν στις Ηνωμένες Πολιτείες για εκπαίδευση στα τότε ολοκαίνουργια F-16 Block 52+.

Με ένα τέτοιο αεροσκάφος πετούσε και εκείνη τη μοιραία ημέρα.

Καθώς πλησιάζει το τουρκικό RF-4, σύμφωνα με τα ηχητικά ντοκουμέντα της επιχείρησης, ζητά από τον συνάδελφό του να παραμείνει πίσω από ένα τουρκικό μαχητικό. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα ακούγονται τα τελευταία του λόγια προς το Κέντρο Επιχειρήσεων:

«“Κρόνος” ο 550 (Ηλιάκης) πηγαίνει για τον “χοντρό” (RF4). Είμαι πίσω του».

20 χρόνια από τον θάνατο του ήρωα Σμηναγού Κώστα Ηλιάκη-Ο «αετός» της Κρήτης πέταξε για πάντα πάνω από την Κάρπαθο

Ο μοιραίος ελιγμός

Τότε όλα αλλάζουν μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Ο Ιμπραήμ Χάλι πραγματοποιεί αιφνιδιαστικά έναν εξαιρετικά επικίνδυνο ελιγμό. Το τουρκικό F-16 περνά πάνω από το ελληνικό μαχητικό και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, χτυπά με το φτερό του την καλύπτρα του αεροσκάφους του Ηλιάκη.

Η σύγκρουση είναι καταστροφική.

Ο Κώστας Ηλιάκης σκοτώνεται ακαριαία, ενώ το τουρκικό F-16 χάνει το φτερό του και εισέρχεται σε ανεξέλεγκτη περιδίνηση. Ο Χάλι καταφέρνει τελικά να εκτιναχθεί και να πέσει με αλεξίπτωτο στη θάλασσα.

Ο δεύτερος Έλληνας πιλότος, εμφανώς συγκλονισμένος, ενημερώνει αμέσως το Κέντρο Επιχειρήσεων, χωρίς ακόμη να έχει πλήρη εικόνα του τι έχει συμβεί:

«“Κρόνος” βλέπω φωτιά κατευθείαν μπροστά στα 20 μίλια σαν έκρηξη…».

Λίγο αργότερα επανέρχεται με τη φράση που παγώνει τους πάντες:

«“Κρόνος” έχουν τρακάρει δύο F-16 νότια της Καρπάθου».

Την ίδια ώρα, Αθήνα και Άγκυρα τίθενται σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής. Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία απογειώνει περίπου 40 μαχητικά αεροσκάφη, ενώ η Τουρκία σηκώνει στον αέρα ακόμη περισσότερα.

Η ένταση κορυφώνεται επικίνδυνα.

Μονάδα των ΟΥΚ μεταφέρεται με ελικόπτερο στην περιοχή της σύγκρουσης, ενώ λίγα μίλια μακρύτερα το εμπορικό πλοίο υπό σημαία Παναμά «Gus Century» περισυλλέγει τον Τούρκο πιλότο από τη θάλασσα.

Σύντομα καταφθάνουν δύο ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης — ένα ελληνικό και ένα τουρκικό.

Ο Ιμπραήμ Χάλι αρνείται τη βοήθεια των Ελλήνων διασωστών και, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, τους απειλεί ακόμη και με πιστόλι. Την ίδια στιγμή, σε διπλωματικό επίπεδο, Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να αποτρέψουν μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κρίση.

Ο τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ναύαρχος Παναγιώτης Χηνοφώτης, βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με τον Τούρκο ομόλογό του Χιλμί Οζκιόκ, σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι και να αποφευχθεί η σύρραξη.

Τελικά, οι Έλληνες διασώστες παραδίδουν τον Χάλι στους Τούρκους, καταγράφοντας μάλιστα τη διαδικασία με βιντεοκάμερα.

Το κράνος με τη ρωγμή

Λίγες ημέρες αργότερα, δύο σάκοι από καραβόπανο φτάνουν στην 115 Πτέρυγα Μάχης.

Ανάμεσα στα αντικείμενα που ανασύρθηκαν από τη θάλασσα βρίσκεται και το κράνος του Κώστα Ηλιάκη. Στο πίσω μέρος του διακρίνεται μια βαθιά ρωγμή — ένα σιωπηλό αποτύπωμα της μοιραίας σύγκρουσης.

Μαζί του, προσωπικά αντικείμενα και συντρίμμια που πιστοποιούν το τέλος ενός ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στους αιθέρες.

Ο Κώστας Ηλιάκης ήταν μόλις 36 ετών. Ένας άνθρωπος που αγάπησε τον ουρανό από παιδί, που έκανε το όνειρό του επάγγελμα και που έμεινε στη συλλογική μνήμη ως ένας από τους πιο γενναίους ιπταμένους της Πολεμικής Αεροπορίας.

Ένας «αετός» της Κρήτης που δεν επέστρεψε ποτέ στη βάση του.