6 Αυγούστου: Σαν σήμερα, πριν 81 χρόνια, το 1945, η ατομική βόμβα “Little Boy” έπεσε στη Χιροσίμα και έσπειρε τον τρόμο και τον θάνατο – Το εφιαλτικό παρασκήνιο και οι αποφάσεις που οδήγησαν στο πιο τρομακτικό θέαμα, που έχει αντικρίσει ο πλανήτης – 80.000 άνθρωποι πέθαναν ακαριαία και χιλιάδες άλλοι σε μέρες, εβδομάδες και χρόνια μετά από την έκθεσή τους στην πυρηνική ακτινοβολία

Το πρωί της 6ης Αυγούστου 1945, το αμερικανικό βομβαρδιστικό B-29 Enola Gay έριξε μια ατομική βόμβα στην ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα.

Ο πόλεμος στην Ευρώπη είχε τελειώσει μέχρι τον Ιούλιο του 1945 με την παράδοση της Γερμανίας.

Η Ιαπωνία, ωστόσο, αρνήθηκε να υποταχθεί στους όρους που περιγράφονται στη Διακήρυξη του Πότσνταμ των Συμμάχων. Φάνηκε στους Αμερικανούς ηγέτες ότι ο μόνος τρόπος για να αναγκάσουν την Ιαπωνία να παραδοθεί άνευ όρων ήταν να εισβάλουν και να κατακτήσουν τα ιαπωνικά νησιά. Αν και εκτιμάται ότι 300.000 Ιάπωνες πολίτες είχαν ήδη πεθάνει από την πείνα και τους βομβαρδισμούς, η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δεν έδειξε κανένα σημάδι συνθηκολόγησης.

(Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του εθνικού τηλεοπτικού φορέα της Ιαπωνίας NHK για τους ανθρώπους που έπεσαν θύματα των ατομικών βομβαρδισμών της Χιροσίμα όσο και του Ναγκασάκι)

Αντ ‘αυτού, οι υποκλοπές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αποκάλυψαν ότι μέχρι τις 2 Αυγούστου, η Ιαπωνία είχε ήδη αναπτύξει περισσότερους από 560.000 στρατιώτες και χιλιάδες αεροπλάνα και σκάφη αυτοκτονίας στο νησί Kyushu για να αντιμετωπίσει την αναμενόμενη αμερικανική εισβολή στην Ιαπωνία, αλλά και να εκτελέσει όλους τους Αμερικανούς αιχμαλώτους στην Ιαπωνία σε περίπτωση απόβασης των Συμμάχων.

Αυτά τα τρομακτικά στοιχεία προμήνυαν μια πιο δαπανηρή μάχη για τις Ηνωμένες Πολιτείες από οποιαδήποτε άλλη προηγούμενη μάχη κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Συγκριτικά, οι αμερικανικές δυνάμεις υπέστησαν 49.000 απώλειες, συμπεριλαμβανομένων 12.000 ανδρών που σκοτώθηκαν στη μάχη, όταν αντιμετώπισαν λιγότερους από 120.000 Ιάπωνες στρατιώτες κατά τη διάρκεια της μάχης για το νησί της Οκινάουα από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 1945. Τουλάχιστον 110.000 Ιάπωνες στρατιώτες και περισσότεροι από 100.000 πολίτες της Οκινάουα, το ένα τρίτο του προπολεμικού πληθυσμού του νησιού, χάθηκαν επίσης στην εκστρατεία.

Οι αμερικανικές απώλειες στην Οκινάουα βάρυναν τους Αμερικανούς σχεδιαστές μιας εισβολής στην Ιαπωνία, ενώ οι Ιάπωνες ηγέτες ήλπιζαν όχι κατ’ ανάγκη σε επικράτηση στο πεδίο, αλλά να κάμψουν την αμερικανική κοινή γνώμη.

Αυτή ήταν η κατάσταση που αντιμετώπισε ο Αμερικανός πρόεδρος Χάρι Σ. Τρούμαν το καλοκαίρι του 1945, όταν ενέκρινε τη χρήση της πρώτης ατομικής βόμβας στον κόσμο. Υπό το φως των αναφορών των μυστικών υπηρεσιών σχετικά με τη δέσμευση της Ιαπωνίας να συνεχίσει να πολεμά, ο Τρούμαν και οι στρατιωτικοί του σύμβουλοι ήταν αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσουν κάθε όπλο που είχαν στη διάθεσή τους για να τερματίσουν αμέσως τον πόλεμο.

Κατά συνέπεια, δεν συζητήθηκε ποτέ αν θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν οι ατομικές βόμβες, μόνο πώς και πού θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν.

Στις 2:45 π.μ. της Δευτέρας 6 Αυγούστου 1945, τρία αμερικανικά βομβαρδιστικά B-29 της 509ης Σύνθετης Πτέρυγας απογειώθηκαν από ένα αεροδρόμιο στο νησί Τινιάν του Ειρηνικού, 1.500 μίλια νότια της Ιαπωνίας.

Ο συνταγματάρχης Paul Tibbets πιλοτάριζε το κύριο βομβαρδιστικό, “Enola Gay”, (το όνομα της μητέρας του), το οποίο έφερε μια πυρηνική βόμβα με το παρατσούκλι “Little Boy”. Παρά το παιδικό όνομα της βόμβας, ζύγιζε 4.400 κιλά, είχε μήκος τρία μέτρα, διάμετρο 75 εκατοστά και εκρηκτική ισχύ 16 κιλοτόνων, που ισοδυναμεί με 1600 τόνους δυναμίτη.

Ως αποτέλεσμα, το υπερφορτωμένο Enola Gay χρησιμοποίησε περισσότερα από δύο μίλια διαδρόμου για να ανέβει ψηλά. Στις 7:15 π.μ., το πλήρωμα του βομβαρδιστικού όπλισε τη βόμβα και το αεροπλάνο άρχισε την άνοδό του στο ύψος βομβαρδισμού των 31.000 ποδιών.

Στις 8:14 π.μ. ώρα Χιροσίμα, το Enola Gay έφτασε πάνω από την πόλη. Η γέφυρα Aioi, την οποία ο βομβαρδιστής Thomas Ferebee χρησιμοποίησε ως σημείο σκόπευσης, ήταν καθαρά ορατή μέσα από το στόχαστρο του αεροπλάνου.

Ο Ferebee πήρε τον έλεγχο του βομβαρδιστικού και άνοιξε τις πόρτες της αποθήκης βομβών. Λίγο μετά τις 8:15 π.μ., ο Ferebee απελευθέρωσε το Little Boy από τα δεσμά του και η βόμβα έπεσε…

Το αεροπλάνο πήδηξε σχεδόν 10 πόδια από την ξαφνική απώλεια βάρους. Ο Tibbets ανέκτησε αμέσως τον έλεγχο του αεροπλάνου και το έγειρε απότομα σε μια στροφή 155 μοιρών. Είχε εξασκηθεί σε αυτόν τον δύσκολο ελιγμό για μήνες, επειδή είχε λάβει οδηγίες ότι είχε λιγότερο από 45 δευτερόλεπτα για να απομακρύνει το αεροπλάνο του από την επακόλουθη έκρηξη. Ούτε καν οι επιστήμονες που σχεδίασαν τη βόμβα δεν ήταν σίγουροι αν το Enola Gay θα επιβίωνε από τα ωστικά κύματα από την έκρηξη.

Το Little Boy έπεσε σχεδόν έξι μίλια σε 43 δευτερόλεπτα πριν εκραγεί σε υψόμετρο 2.000 ποδιών.

Η βόμβα εξερράγη με δύναμη άνω των 15.000 τόνων TNT απευθείας πάνω από μια χειρουργική κλινική, 500 πόδια από τη γέφυρα Aioi. Λιγότερο από το 2% του ουρανίου της βόμβας πέτυχε σχάση, αλλά η αντίδραση που προέκυψε κατέκλυσε την πόλη σε μια εκτυφλωτική λάμψη θερμότητας και φωτός. Η θερμοκρασία στο επίπεδο του εδάφους έφτασε τους 7.000 βαθμούς Φαρενάιτ σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Η μέρα γινόταν όλο και πιο σκοτεινή κάτω από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης.

Η βόμβα εξαΰλωσε ανθρώπους μισό μίλι μακριά από το σημείο μηδέν. Χάλκινα αγάλματα έλιωσαν, κεραμίδια στέγης συγχωνεύτηκαν και το εκτεθειμένο δέρμα των ανθρώπων μίλια μακριά κάηκε από την έντονη υπέρυθρη ενέργεια που απελευθερώθηκε. Τουλάχιστον 80.000 άνθρωποι πέθαναν ακαριαία.

Οι καταγεγραμμένοι αριθμοί των νεκρών είναι εκτιμήσεις, αλλά πιστεύεται ότι περίπου 140.000 από τους 350.000 κατοίκους της Χιροσίμα σκοτώθηκαν στην έκρηξη, αλλά πολλοί περισσότεροι έχασαν τη ζωή τους από την έκθεση στην πυρηνική ακτινοβολία που απελευθερώθηκε τα χρόνια που ακολούθησαν.

Οι επιζώντες γνωστοί ως «hibakusha», αντιμετώπισαν τρομακτικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένου ψυχολογικού τραύματος.

Από το Enola Gay, ο Tibbets και το πλήρωμά του είδαν «ένα γιγάντιο μωβ μανιτάρι» που «είχε ήδη ανέβει σε ύψος 45.000 ποδιών, τρία μίλια πάνω από το υψόμετρο μας, και εξακολουθούσε να βράζει προς τα πάνω σαν κάτι τρομερά ζωντανό».

Αν και το αεροπλάνο ήταν ήδη μίλια μακριά, το σύννεφο φαινόταν ότι θα καταβρόχθιζε το βομβαρδιστικό που το είχε γεννήσει. «Ακόμα πιο τρομακτικό», είπε ο Τίμπετς, «ήταν το θέαμα στο έδαφος από κάτω. Στη βάση του σύννεφου, φωτιές ξεφύτρωναν παντού μέσα σε μια ταραχώδη μάζα καπνού που έμοιαζε με καυτή πίσσα που κοχλάζει… Η πόλη που είχαμε δει τόσο καθαρά στο φως του ήλιου λίγα λεπτά πριν ήταν τώρα μια άσχημη μουτζούρα. Είχε εξαφανιστεί εντελώς κάτω από αυτή την απαίσια κουβέρτα καπνού και φωτιάς».

Στα λεπτά, τις ώρες και τις ημέρες που ακολούθησαν τον βομβαρδισμό, οι επιζώντες στη Χιροσίμα προσπάθησαν απεγνωσμένα να εντοπίσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα και να φροντίσουν τους χιλιάδες τραυματίες. Μερικοί άνθρωποι εμφάνισαν φρικτά εγκαύματα, ενώ άλλοι που εξωτερικά φαίνονταν αλώβητοι αργότερα πέθαναν με οδυνηρό θάνατο από δηλητηρίαση από ακτινοβολία. Χιλιάδες άνθρωποι θάφτηκαν στα συντρίμμια των σπιτιών τους. Οι περισσότερες κατασκευές στην πόλη είχαν κατασκευαστεί από ξύλο με κεραμοσκεπές. Όλες εκτός από μια χούφτα τσιμεντένιες κατασκευές στο κέντρο της πόλης είχαν ισοπεδωθεί πλήρως.

Ο Πρόεδρος Χάρι Τρούμαν βρισκόταν στο καταδρομικό USS Augusta κατά την επιστροφή του από τη Διάσκεψη του Πότσνταμ όταν έμαθε για την επιτυχή έκρηξη της βόμβας.

Μοιράστηκε αμέσως τα νέα με τους συμβούλους του και το πλήρωμα του πλοίου. Καθώς οι πληροφορίες μεταδίδονταν σε όλο τον κόσμο, το τέλος του πολέμου φάνηκε ορατό.

Τρεις ημέρες αργότερα οι ΗΠΑ έριξαν ατομική βόμβα στο Ναγκασάκι.

Οι βομβαρδισμοί επέφεραν τέλος στον πόλεμο στην Ασία, με την Ιαπωνία να παραδίδεται άνευ όρων στους Συμμάχους στις 14 Αυγούστου 1945.

Ποτέ δεν έχασα τον ύπνο μου για τη Χιροσίμα

Από τα κεντρικά πρόσωπα ο άνθρωπος που έριξε την ατομική βόμβα, ο Paul Tibbets, οποίος πέθανε σε ηλικία 92 ετών την 1η Νοεμβρίου 2007 και δεν μετάνιωσε ποτέ.

Σε μία από τις ελάχιστες συνεντεύξεις που έδωσε είπε. «Δεν μπορώ να αισθάνομαι ένοχος που είμαι ένας ψυχρός, τεχνικός άνθρωπος θα έλεγα, με εμμονή με την τελειότητα. Η ιστορία μου είναι αυτή ενός επαγγελματία πιλότου που έριξε μια βόμβα και αυτό ακριβώς ήμουν το 1945. Ένας συναισθηματικός άνθρωπος δεν θα είχε πιλοτάρει ποτέ αυτό το αεροπλάνο. Νομίζω ότι ένα από τα πράγματα που ενόχλησε περισσότερο πολλούς ανθρώπους εδώ και χρόνια είναι ότι δεν το μετάνιωσα ποτέ. Αλλά ποτέ δεν έχασα τον ύπνο μου εξαιτίας της βόμβας στη Χιροσίμα».

Λίγο πριν πεθάνει, ο Paul Tibbets ζήτησε να μην γίνει κηδεία ή ταφόπλακα, φοβούμενος ότι αυτό θα έδινε στους επικριτές του την ευκαιρία να έχουν ένα μέρος για να οργανώσουν διαμαρτυρίες.