Ελληνοτουρκικά: Οι εκτιμήσεις των αναλυτών για το κλίμα στο Αιγαίο ενόψει καλοκαιριού-Γιατί αυξάνονται οι πιθανότητες θερμού επεισοδίου

Στο μικροσκόπιο των διπλωματικών και στρατιωτικών αναλυτών βρίσκεται η πορεία των σχέσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, καθώς η είσοδος στη θερινή περίοδο παραδοσιακά συνοδεύεται από αυξημένη κινητικότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Παρά τις περιόδους σχετικής ηρεμίας και την ενεργοποίηση των διαύλων επικοινωνίας, ορισμένοι παράγοντες προκαλούν προβληματισμό σχετικά με την πιθανότητα εκδήλωσης νέων εντάσεων στο Αιγαίο.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την κινητικότητα στην περιοχή

Η ανάλυση της γεωπολιτικής σκακιέρας αναδεικνύει συγκεκριμένες παραμέτρους που ενδέχεται να επηρεάσουν τις ισορροπίες κατά τους επόμενους μήνες:

• Ρητορική και αναθεωρητισμός: Η διατήρηση πάγιων διεκδικήσεων και η προβολή θεωρημάτων που αμφισβητούν το υφιστάμενο νομικό καθεστώς από την πλευρά της Άγκυρας τροφοδοτούν το κλίμα νευρικότητας.

• Προγραμματισμένες ασκήσεις: Η διεξαγωγή στρατιωτικών και ναυτικών γυμνασίων στην περιοχή αποτελεί συχνά αφορμή για την καταγραφή έκνομων ενεργειών ή παραβιάσεων των κανόνων ναυσιπλοΐας και εναέριας κυκλοφορίας.

• Ενεργειακός σχεδιασμός: Οι κινήσεις που σχετίζονται με τις έρευνες υδρογονανθράκων και την πόντιση καλωδίων ή υποδομών παρακολουθούνται στενά και από τις δύο πλευρές.

Κλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι, με τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων, παραβάσεις και παραβιάσεις του FIR Αθηνών από την πλευρά της Τουρκίας, η οποία αυξάνει την πιθανότητα για πρόκληση ακόμα και θερμού επεισοδίου, αναμένει ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιλτιάδης Σαρηγιαννίδης.

Όπως αναφέρει o Μιλτιάδης Σαριγιαννίδης, ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να προκληθεί ανά πάσα στιγμή από μία λανθασμένη κίνηση ή από μία υπερβολή της στιγμής, ωστόσο, όσο οι στρατιωτικές δυνάμεις Τουρκίας και Ελλάδας βρίσκονται σε μεγαλύτερη εγγύτητα, τόσο δημιουργούνται περισσότερες προϋποθέσεις για θερμό επεισόδιο. Σε ό,τι αφορά την ένταση στο εσωτερικό Τουρκίας σχετικά με τις εξελίξεις στο χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο κ. Σαρηγιαννίδης υποστηρίζει ότι πρόκειται για πάγια τακτική από την πλευρά του Ερντογάν, κάτι που έχει επαναλάβει κατά το παρελθόν.

Μάλιστα, από τη στιγμή που ο Τούρκος πρόεδρος, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα σε βάρος του το 2016, κατάφερε να ελέγξει τον στρατό και το δικαστικό σώμα στη χώρα του, θα ισχυριστεί ότι η όποια εξέλιξη στην ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν αποτελεί δική του απόφαση αλλά του δικαστικού σώματος και εκτός απροόπτου το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα πορευθεί με τον δοτό αρχηγό, επιλογής του Ερντογάν, «Η δημιουργία κρίσης στο εσωτερικό της Τουρκίας αλλά και στις σχέσεις με τους γείτονές της για συσπείρωση του ακροατηρίου του αποτελεί μία πάγια τακτική του

Όμως, η εξαγωγή της κρίσης μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα, μπορεί να αποτελέσει και εισαγωγή κρίσης. Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει αυτή η κατάσταση. Είναι κάτι που το περιμέναμε και θα πρέπει να περιμένουμε μία κλιμάκωση, ιδίως από τη στιγμή που η Τουρκία μπαίνει σε μία προεκλογική χρονιά και μπορεί να έχουμε και πρόωρες εκλογές στη γειτονική χώρα.

Όλος ο θόρυβος που δημιουργεί ο Ερντογάν, με την τοποθέτηση δοτής ηγεσίας και μάλιστα στο κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης και με τη δημιουργία τέτοιων καταστάσεων, περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της προσπάθειας του Τούρκου προέδρου να επικρατήσει στις εκλογές και να διατηρηθεί στην εξουσία», αναφέρει στο ethnos.gr ο κ. Σαρηγιαννίδης.

Θερμό επεισόδιο και πολιτική των Ήρεμων Νερών

Αν και ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του ΑΠΘ περιμένει με διάφορους τρόπους κλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι, η οποία θα αυξήσει τις πιθανότητες πρόκλησης θερμού επεισοδίου, σημειώνει ότι η πολιτική των Ήρεμων Νερών, η οποία αποτέλεσε μία διαφορετική προσέγγιση σε διάφορα θέματα μεταξύ των δύο χωρών, λειτούργησε. «Η πολιτική των Ήρεμων Νερών λειτούργησε σε μια σειρά θεμάτων, που αφορούν την οικονομία, τον τουρισμό, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και αλλού.

Όμως, αυτό δε σημαίνει ότι η πολιτική των Ήρεμων Νερών κατάφερε να διαγραφούν οι ανορθογραφίες από την πλευρά της Τουρκίας. Δε σημαίνει ότι και εμείς από την πλευρά μας θα πρέπει να εφησυχάσουμε και να πιστεύουμε ότι έχουμε επιλύσει σημαντικά ζητήματα με την Τουρκία. Επίσης, η πολιτική των Ήρεμων Νερών δε σημαίνει ότι καταφέραμε να αποφύγουμε εντάσεις με την Τουρκία, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε θερμό επεισόδιο», υποστηρίζει ο κ. Σαρηγιαννίδης.

Εμπεδώνει την κυριαρχία του ο Ερντογάν

Κατά τον ίδιο, από τη στιγμή που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει φυλακίσει πάρα πολλά σημαντικά στελέχη της ηγεσίας της αντιπολίτευσης, μείζονος και ελάσσονος, σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να περιμένουμε εξομάλυνση στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας. «Και αυτή η πρακτική είναι πάγια του Ερντογάν.

Από το 2016, όταν ο Τούρκος πρόεδρος κατάφερε να αντιμετωπίσει το αποτυχημένο σε βάρος του πραξικόπημα, πέτυχε να ελέγξει, πέρα από την πολιτική κατάσταση, το στρατιωτικό και το δικαστικό σώμα της χώρας του, τα οποία αποτελούσαν τα προπύργια του κεμαλικού κόμματος. Άρα ο Ερντογάν κατάφερε να εμπεδώσει την κυριαρχία του στην Τουρκία. Φαίνεται ότι μέχρι τις εκλογές θα είναι αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο δοτός από τον Ερντογάν.

Ο Τούρκος πρόεδρος θα βγει και από πάνω, αφού θα πει ότι πρόκειται για απόφαση του δικαστικού σώματος, το οποίο είναι ανεξάρτητο. Βλέπουμε κάτι που επαναλαμβάνεται κάθε φορά σε αντίστοιχες περιπτώσεις», καταλήγει ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του ΑΠΘ.