Γαλλία: Γιατί ο Μακρόν σκέφτεται να στείλει γαλλικά Rafale εξοπλισμένα με πυρηνικά όπλα στην Ελλάδα

Την ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών Rafale σε αεροπορικές βάσεις δέκα συμμαχικών χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, φέρεται να επιδιώκει ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Γαλλία: Γιατί ο Μακρόν σκέφτεται να στείλει γαλλικά Rafale εξοπλισμένα με πυρηνικά όπλα στην Ελλάδα

Πρόκειται για αεροσκάφη πολλαπλού ρόλου, με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων, τα οποία εντάσσονται στον στρατηγικό σχεδιασμό του Παρισιού για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αποτρεπτικής ισχύος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, στον κατάλογο των χωρών στις οποίες ο Μακρόν επιθυμεί να αναπτύξει γαλλικές στρατηγικές δυνάμεις περιλαμβάνονται η Βρετανία, η Γερμανία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Πολωνία, η Ελλάδα, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Δανία.

«Παρά το άνοιγμα προς τους Ευρωπαίους εταίρους, η Γαλλία θα διατηρήσει τον αποκλειστικό έλεγχο του οπλοστασίου της. Το σχέδιο δεν προβλέπει τη μεταφορά πυρηνικών κεφαλών σε άλλες κυβερνήσεις και οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με την πιθανή χρήση τους θα παραμείνει στην ευθύνη του Γάλλου προέδρου», τονίζουν Ευρωπαίοι αμυντικοί αναλυτές.

«Πυρηνική» άσκηση με φόντο τη Μεσόγειο

Η νέα στρατηγική κατεύθυνση της Γαλλίας δεν περιορίζεται πλέον στον σχεδιασμό, καθώς τα πρώτα βήματα για την υλοποίησή της έχουν ήδη αποτυπωθεί σε επιχειρησιακό επίπεδο. Τον περασμένο Ιούλιο, το Παρίσι μετέφερε αριθμό μαχητικών Rafale στη γερμανική αεροπορική βάση Νόρβενιχ, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, ενισχύοντας στην πράξη τη στρατιωτική συνεργασία με το Βερολίνο.

Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η κοινή γαλλοβρετανική στρατιωτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 20 και 21 Οκτωβρίου στη Μεσόγειο, κατά την οποία μαχητικά των δύο χωρών συμμετείχαν για πρώτη φορά σε προσομοίωση πυρηνικής επίθεσης.

Στο πλαίσιο της επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Rummy», γαλλικά Rafale απογειώθηκαν από την αεροπορική βάση Σεν Ντιζιέ, στη βορειοανατολική Γαλλία, εκτελώντας προσομοιωμένη αποστολή αντιμετώπισης πυρηνικής απειλής. Στην αποστολή συμμετείχαν και βρετανικά Eurofighter Typhoon της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας, τα οποία παρείχαν συνοδεία στα γαλλικά αεροσκάφη.

Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Γουέσλινγκ Στρίτινγκ περιέγραψε την επιχείρηση ως την απαρχή ενός νέου κεφαλαίου στην πυρηνική συνεργασία ανάμεσα στο Λονδίνο και το Παρίσι.

Η γαλλική «πυρηνική ομπρέλα» και η ευρωπαϊκή αποτροπή

Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού Μακρόν είναι η διεύρυνση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσω της παρουσίας γαλλικών στρατηγικών δυνάμεων σε διαφορετικές χώρες και της δυνατότητας ευέλικτης μετακίνησής τους, το Παρίσι επιδιώκει να ενισχύσει την αβεβαιότητα ενός ενδεχόμενου αντιπάλου ως προς τη θέση των αεροσκαφών και τις επιλογές αντίδρασης που θα έχει στη διάθεσή του, σύμφωνα με ευρωπαϊκές αμυντικές πηγές.

«Η δυνατότητα ταχείας μεταφοράς αεροσκαφών με πυρηνικά όπλα μεταξύ διαφορετικών ευρωπαϊκών βάσεων, θα εμπόδιζε την ανίχνευσή τους και θα επέκτεινε τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες σε περίπτωση κλιμάκωσης», εξηγούν οι ίδιες πηγές.

Η πρωτοβουλία αφορά κράτη που εμφανίζονται διατεθειμένα να υποδεχθούν γαλλικά μαχητικά και να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες υποδομές και υπηρεσίες υποστήριξης. Τα αεροσκάφη αυτά αποτελούν μέρος της γαλλικής στρατηγικής αεροπορικής δύναμης, γνωστής ως «Force de frappe».

Το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο

Η Γαλλία κατέχει ξεχωριστή θέση στον ευρωπαϊκό αμυντικό χάρτη, καθώς είναι το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο ακολουθεί τη Βρετανία ως προς το μέγεθος των πυρηνικών της δυνάμεων.

Η γαλλική πυρηνική αποτροπή στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες, τον αεροπορικό και τον ναυτικό. Στον πρώτο περιλαμβάνονται μαχητικά Rafale, εξοπλισμένα με υπερηχητικούς πυραύλους κρουζ ASMP-A, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών κεφαλών ισχύος έως και 300 κιλοτόνων.

Ο δεύτερος πυλώνας αποτελείται από πυρηνικά υποβρύχια της κλάσης Le Triomphant, τα οποία φέρουν πυρηνικά όπλα και διασφαλίζουν τη δυνατότητα θαλάσσιας αποτροπής.

Το συνολικό γαλλικό πυρηνικό απόθεμα υπολογίζεται σε περίπου 290 κεφαλές. Ωστόσο, το Μέγαρο των Ηλυσίων έχει ήδη γνωστοποιήσει την πρόθεσή του να αυξήσει τον αριθμό τους, ενώ παράλληλα έχει αποφασίσει να σταματήσει τη δημοσιοποίηση στοιχείων που αφορούν τις πυρηνικές του δυνατότητες.

Γαλλία: Γιατί ο Μακρόν σκέφτεται να στείλει γαλλικά Rafale εξοπλισμένα με πυρηνικά όπλα στην Ελλάδα

Η Ρωσία στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού

Πίσω από την πρωτοβουλία του Παρισιού διακρίνεται η επιδίωξη ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι σε ενδεχόμενες απειλές κατά της Ατλαντικής Συμμαχίας, με τη Ρωσία να αποτελεί τον βασικό αποδέκτη του μηνύματος, ακόμη κι αν δεν κατονομάζεται ευθέως.

Το σχέδιο αναπτύσσεται, άλλωστε, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι αμφιβολίες στην Ευρώπη για την αξιοπιστία της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας. Πρόκειται για την αποτρεπτική προστασία στην οποία στηρίχθηκαν οι ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αλλά και τις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Η συνεργασία με τα κράτη που θα φιλοξενήσουν γαλλικά στρατηγικά αεροσκάφη αναμένεται να περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα κοινών δραστηριοτήτων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι στρατιωτικές ασκήσεις, η ανταλλαγή πληροφοριών, η διασύνδεση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, η ανάπτυξη ασφαλών επικοινωνιών, καθώς και η αξιοποίηση συμμαχικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων για τη φιλοξενία επιλεγμένων προηγμένων μαχητικών Rafale τέταρτης γενιάς.

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, οι χώρες που θα συμμετάσχουν, καθώς και το χρονοδιάγραμμα της πιθανής ανάπτυξης των γαλλικών δυνάμεων, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι σχετικές διαβουλεύσεις με τους ευρωπαϊκούς εταίρους βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια.

Παράλληλα, η συμμετοχή κάθε χώρας δεν θα έχει κατ’ ανάγκη την ίδια μορφή ή την ίδια έκταση. Η ένταξη στην πρωτοβουλία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα κράτος αποδέχεται τη φιλοξενία πυρηνικών όπλων στο έδαφός του. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Φινλανδίας, η οποία έχει ήδη αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο σε περίοδο ειρήνης, χωρίς ωστόσο να κλείνει την πόρτα στην ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας με τη Γαλλία.

Η Ουάσιγκτον ζητά χαμηλότερους τόνους απέναντι στη Μόσχα

Την ίδια στιγμή, μια διαφορετική προσέγγιση απέναντι στη Ρωσία φαίνεται να προωθεί η αμερικανική πλευρά. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν απευθύνει τις τελευταίες εβδομάδες συστάσεις σε αρκετές νατοϊκές χώρες, ζητώντας τους να περιορίσουν την ένταση της ρητορικής τους σχετικά με τη ρωσική απειλή.

Μεταξύ των κρατών που φέρεται να δέχθηκαν τις σχετικές παρατηρήσεις βρίσκονται η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία.

«Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας προφανώς προέτρεψε αρκετούς Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη να μετριάσουν τον τόνο δηλώσεών τους κατά της Ρωσίας, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της Γηραιάς ηπείρου. Το ασυνήθιστο αίτημα εξέπληξε ορισμένους συμμάχους», ανάφερε το Reuters.

Οι παραινέσεις αυτές μεταφέρθηκαν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε εμπιστευτικές διμερείς επαφές που πραγματοποιήθηκαν το τελευταίο διάστημα. Το Reuters επισημαίνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί εάν ανάλογα μηνύματα απευθύνθηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως εκείνη της Γερμανίας, με στόχο την υιοθέτηση μιας πιο συγκρατημένης στάσης απέναντι στη Μόσχα.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους είχε προειδοποιήσει στις 23 Σεπτεμβρίου, μιλώντας στην Ομοσπονδιακή Βουλή, για την εντεινόμενη ρωσική απειλή, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «η ρωσική απειλή γίνεται όλο και πιο συγκεκριμένη. Είναι σοβαρή, είναι οξεία και γίνεται ολοένα και πιο ορατή».

Το Πεντάγωνο, από την πλευρά του, απέφυγε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τις πληροφορίες. Εκπρόσωπός του δήλωσε στο Reuters ότι οι συζητήσεις που πραγματοποιούνται σε εμπιστευτικό επίπεδο μεταξύ συμμάχων παραμένουν απόρρητες.

Τραμπ και Πούτιν: Η διπλωματία και οι νέες ισορροπίες

Οι αμερικανικές παρεμβάσεις προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί εκ νέου να ανοίξει τον δρόμο για μια διαπραγματευτική διευθέτηση του πολέμου που διεξάγει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας.

Όπως μεταδίδει το Reuters, η Ουάσιγκτον φαίνεται να συνδέει τις διπλωματικές της πρωτοβουλίες με την προοπτική παροχής οικονομικών ανταλλαγμάτων στη Μόσχα, μεταξύ των οποίων και η ενδεχόμενη άρση κυρώσεων. Την ίδια ώρα, Αμερικανοί αξιωματούχοι ασκούν πιέσεις προς το Κίεβο, ζητώντας τον περιορισμό των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας.

Η προσέγγιση αυτή δεν φαίνεται, ωστόσο, να βρίσκει την ίδια ανταπόκριση σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αρκετές κυβερνήσεις της Ευρώπης εξακολουθούν να θεωρούν αναγκαία τη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς τη ρωσική ηγεσία, παράλληλα με την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας.

Πρόσθετο παράγοντα αβεβαιότητας αποτελεί και η επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Το Πεντάγωνο εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην Ευρώπη, με μια σημαντική μείωση του στρατιωτικού αποτυπώματος των ΗΠΑ να βρίσκεται μεταξύ των επιλογών που αξιολογούνται.

Εδώ και χρόνια, η Ουάσιγκτον ζητά από τις ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την ασφάλεια και την άμυνά τους. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ανακατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών τους πόρων σε άλλες γεωγραφικές περιοχές, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες στις διατλαντικές σχέσεις.