AAΔΕ: Έρχεται ο αυτόματος έλεγχος τραπεζικών λογαριασμών!- Πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ετοιμάζεται να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα! – Στο στόχαστρο της εφορίας, καταθέσεις, συναλλαγές, φορολογικές δηλώσεις, οφειλές και ασφαλιστικά δεδομένα

Σε μια νέα ψηφιακή εποχή περνά η μάχη κατά της φοροδιαφυγής, καθώς η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να συνδυάζει και να αναλύει, με ταχύτατους ρυθμούς, έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών από διαφορετικές πηγές.

AAΔΕ: Έρχεται ο αυτόματος έλεγχος τραπεζικών λογαριασμών!- Πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ετοιμάζεται να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα! – Στο στόχαστρο της εφορίας, καταθέσεις, συναλλαγές, φορολογικές δηλώσεις, οφειλές και ασφαλιστικά δεδομένα

Τραπεζικές κινήσεις, καταθέσεις, φορολογικές δηλώσεις, συναλλαγές επιχειρήσεων, ασφαλιστικά στοιχεία και δεδομένα από ελεγκτικές υπηρεσίες θα συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, όπου οι μεταξύ τους διασταυρώσεις θα μπορούν να αποκαλύπτουν ασυμφωνίες και ενδείξεις φορολογικής παραβατικότητας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το έργο «Σύστημα Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (BI) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics)», μια νέα ελεγκτική υποδομή που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η ΑΑΔΕ εντοπίζει ύποπτες συναλλαγές, αποκρυμμένα εισοδήματα και ενδεχόμενες παραβάσεις. Η αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων και μοντέλων μηχανικής μάθησης αναμένεται να επιτρέψει την ταχύτερη επεξεργασία πληροφοριών, αλλά και την αποτελεσματικότερη ιεράρχηση των υποθέσεων που χρήζουν ελέγχου.

Το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των τελευταίων παραδοτέων του έργου μετατέθηκε έως τις 29 Οκτωβρίου, με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, προκειμένου να παραληφθούν τα προγράμματα που απομένουν από την ανάδοχο εταιρεία. Με την ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων θα ανοίξει ο δρόμος για τη σταδιακή αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες.

Άμεσες διασταυρώσεις από πολλές πηγές

Στην καρδιά του νέου συστήματος βρίσκεται η δυνατότητα συγκέντρωσης, συσχέτισης και επεξεργασίας δεδομένων από διαφορετικές βάσεις, ακόμη και όταν αυτά έχουν διαφορετική μορφή ή προέρχονται από ετερόκλητες υπηρεσίες. Στόχος είναι πληροφορίες που μέχρι σήμερα μπορεί να βρίσκονται κατακερματισμένες σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα να αξιοποιούνται συνδυαστικά, σχηματίζοντας μια πληρέστερη εικόνα για τη φορολογική και οικονομική δραστηριότητα φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων.

Τα στοιχεία θα οργανώνονται σε ένα ενιαίο αποθετήριο, τη λεγόμενη «λίμνη δεδομένων» (data lake), η οποία θα μπορεί να φιλοξενεί τόσο δομημένες πληροφορίες όσο και δεδομένα διαφορετικών μορφών. Με τον τρόπο αυτό, η φορολογική διοίκηση θα αποκτά ένα συγκεντρωτικό σημείο αναφοράς, από το οποίο θα μπορούν να αντλούνται πληροφορίες για ελεγκτικές υποθέσεις, οικονομικές δραστηριότητες και συναλλαγές.

Στις βασικές πηγές πληροφόρησης περιλαμβάνονται τραπεζικά δεδομένα, στοιχεία της ΑΑΔΕ και του συστήματος ELENXIS, πληροφορίες από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ), τον ΕΦΚΑ, την Ελληνική Αστυνομία και το Κτηματολόγιο, καθώς και δεδομένα από τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.

Η συνένωση αυτών των πληροφοριών θα επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να εξετάζουν υποθέσεις από περισσότερες πλευρές, συνδέοντας οικονομικά δεδομένα, επιχειρηματικές δραστηριότητες και ευρήματα ελέγχων. Έτσι, στοιχεία που μεμονωμένα ενδέχεται να μην προκαλούν υποψίες θα μπορούν, όταν συσχετίζονται με άλλες πληροφορίες, να αναδεικνύουν αποκλίσεις ή ενδείξεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Έλεγχοι στους πάντες και στα πάντα

Οι νέες δυνατότητες θα διευρύνουν το πεδίο των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, καθώς η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εξετάζει συνδυαστικά καταθέσεις, κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών, συναλλαγές με κάρτες και δηλωθέντα εισοδήματα. Η αντιπαραβολή των στοιχείων θα βοηθά στον εντοπισμό διαφορών ανάμεσα στην οικονομική δραστηριότητα που καταγράφεται και σε εκείνη που αποτυπώνεται στις φορολογικές δηλώσεις.

Στο μικροσκόπιο θα μπορούν να μπαίνουν μοτίβα συναλλαγών, επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις και ασυνήθιστες μεταβολές οικονομικών μεγεθών, εφόσον αυτές προκύπτουν από την ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων. Η επεξεργασία θα πραγματοποιείται, όπου αυτό υποστηρίζεται τεχνικά, σε πραγματικό χρόνο, αλλά και μέσω αυτοματοποιημένων μαζικών ελέγχων, δίνοντας τη δυνατότητα εξέτασης πολύ μεγαλύτερου όγκου πληροφοριών σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να εντοπίζονται μεμονωμένες περιπτώσεις πιθανής φοροδιαφυγής, αλλά και να αναγνωρίζονται ευρύτερα σχήματα συμπεριφοράς που ενδέχεται να συνδέονται με συστηματική απόκρυψη εισοδημάτων ή άλλες μορφές φορολογικής παραβατικότητας. Οι ενδείξεις αυτές θα μπορούν να αποτελούν αφετηρία για την επιλογή και την περαιτέρω διερεύνηση των υποθέσεων από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.

AAΔΕ: Έρχεται ο αυτόματος έλεγχος τραπεζικών λογαριασμών!- Πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ετοιμάζεται να ελέγχει τους πάντες και τα πάντα! – Στο στόχαστρο της εφορίας, καταθέσεις, συναλλαγές, φορολογικές δηλώσεις, οφειλές και ασφαλιστικά δεδομένα

Προφίλ φορολογουμένων και αξιολόγηση κινδύνου

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δημιουργία προφίλ φορολογικής συμπεριφοράς, μέσα από την επεξεργασία ιστορικών στοιχείων και την αναζήτηση επαναλαμβανόμενων μοτίβων. Η επαγγελματική δραστηριότητα, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, οι τάσεις που καταγράφονται σε κάθε κλάδο, τα προηγούμενα ευρήματα ελέγχων και άλλες διαθέσιμες πληροφορίες θα συνυπολογίζονται, ώστε να αναδεικνύονται κατηγορίες φορολογουμένων και επιχειρήσεων που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο παραβατικότητας.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία αναμένεται να διαδραματίσουν τα μοντέλα μηχανικής μάθησης, τα οποία θα υποστηρίζουν την ανάλυση δεδομένων από διαφορετικές πηγές και την αξιολόγηση πληροφοριών που φτάνουν στις υπηρεσίες μέσω καταγγελιών. Παράλληλα, θα αξιοποιούνται τα στοιχεία του myDATA, με στόχο να εντοπίζονται ασυμφωνίες και να προκύπτουν χρήσιμα συμπεράσματα από τη σύγκριση των ηλεκτρονικών βιβλίων με άλλες διαθέσιμες βάσεις δεδομένων.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να κατευθύνει το ελεγκτικό της δυναμικό εκεί όπου οι ενδείξεις είναι ισχυρότερες και οι πιθανότητες αποκάλυψης παραβάσεων μεγαλύτερες. Η ανάλυση κινδύνου αναμένεται να λειτουργεί ως εργαλείο προτεραιοποίησης των υποθέσεων, επιτρέποντας στις υπηρεσίες να αξιοποιούν πιο στοχευμένα τον διαθέσιμο χρόνο και τους ανθρώπινους πόρους τους.

Το σύστημα θα μπορεί, επιπλέον, να παράγει στατιστικές αναλύσεις ανά ηλικιακή ομάδα, επάγγελμα και γεωγραφική περιοχή, προσφέροντας μια ευρύτερη εικόνα των τάσεων φορολογικής συμμόρφωσης. Ταυτόχρονα, θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των δράσεων που εφαρμόζονται για την ενίσχυση της συμμόρφωσης και θα επεξεργάζεται καταγγελίες μέσω της «τράπεζας πληροφοριών», εκτιμώντας τον βαθμό κινδύνου που ενδέχεται να υποδηλώνουν.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί και στις διασταυρώσεις των δεδομένων του myDATA, τόσο μεταξύ τους όσο και σε συνδυασμό με πληροφορίες από άλλες βάσεις. Η ανάλυση θα επιτρέπει την εξαγωγή προφίλ και την καταγραφή τάσεων ανά επαγγελματικό κλάδο, περιοχή, χρονική περίοδο και οικονομικό μέγεθος, ώστε να αναδεικνύονται αποκλίσεις από τη συνήθη επιχειρηματική δραστηριότητα και να εντοπίζονται πεδία που χρήζουν αυξημένης ελεγκτικής προσοχής.

Στη «λίμνη δεδομένων» και οι οφειλέτες

Το νέο ψηφιακό περιβάλλον δεν θα περιορίζεται στην ανάλυση της φορολογικής συμπεριφοράς και στον εντοπισμό πιθανών παραβάσεων. Στο πεδίο εφαρμογής του εντάσσεται και η αξιολόγηση των οφειλετών, με την ανάπτυξη μεθόδων ανάλυσης κινδύνου που θα βοηθούν τις υπηρεσίες να εκτιμούν καλύτερα τα χαρακτηριστικά και τις προοπτικές είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Παράλληλα, το σύστημα θα υποστηρίζει τον εντοπισμό οφειλών που θα πρέπει να εξεταστούν ως προς τον χαρακτηρισμό τους ως ανεπίδεκτων είσπραξης. Η συγκέντρωση και η επεξεργασία σχετικών πληροφοριών θα επιτρέπουν την πληρέστερη αξιολόγηση των υποθέσεων και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαθέσιμων στοιχείων.

Στο ίδιο πλαίσιο, θα συγκεντρώνονται δεδομένα για την παραβατικότητα σε βάθος τριετίας ή πενταετίας, ανά κατηγορία επιχειρήσεων. Η ιστορική αυτή αποτύπωση θα μπορεί να αναδεικνύει επαναλαμβανόμενα φαινόμενα και τάσεις, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό πιο στοχευμένων ελέγχων και στην καλύτερη κατανομή των ελεγκτικών πόρων.

Με την παράταση της προθεσμίας παράδοσης των τελευταίων τμημάτων του έργου έως τις 29 Οκτωβρίου, η πλήρης αξιοποίηση του συστήματος αναμένεται να προχωρήσει σταδιακά τους επόμενους μήνες, με πιθανότερο ορίζοντα ενεργοποίησης τις αρχές του 2027.

Εφόσον τεθεί σε πλήρη λειτουργία, η νέα υποδομή θα αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για τη φορολογική διοίκηση, καθώς θα συνδυάζει πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν διασκορπισμένες σε διαφορετικά συστήματα και θα επιτρέπει την ταχύτερη ανάδειξη υποθέσεων που χρήζουν ελέγχου.

Η μετάβαση αυτή σηματοδοτεί μια πιο αυτοματοποιημένη και περισσότερο data-driven προσέγγιση στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, με τη διασταύρωση στοιχείων και την ανάλυση κινδύνου να αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο βάρος στον σχεδιασμό των ελεγκτικών δράσεων.