Αδιανόητη ‘γκάφα’ ή πρόκληση: Ο Guardian σε δημοσίευμα για την Κύπρο έβαλε σημαία του ψευδοκράτους!

Σε έρευνα που προέκυψε μετά από τη διαρροή από ανώνυμη πηγή 3,6 εκατομμυρίων αρχείων που αφορούν σε σχέσεις της Κύπρου με ολιγάρχες της Ρωσίας οι οποίοι προχώρησαν σε μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων τους, ώστε να αποφύγουν τις κυρώσεις της Δύσης

Σε ατόπημα υπέπεσε ο βρετανικός Guardian στην ηλεκτρονική έκδοσή του, όπου στην έρευνα Cyprus confidential (Κύπρος εμπιστευτικό) που αφορά στη διαρροή οικονομικών δεδομένων από το νησί όπου αποκαλύπτει ότι ολιγάρχες μεταβίβασαν εκατοντάδες εκατομμύρια περιουσιακά στοιχεία εν αναμονή των κυρώσεων στη Ρωσία εξαιτίας του πολέμου με την Ουκρανία, έβαλε αντί της μοναδικής διεθνώς αναγνωρισμένης κυπριακής σημαίας, αυτήν του ψευδοκράτους.

Στην αρχική ανάρτηση του θέματος, η εικόνα που το συνόδευε ήταν μία σύνθεση φωτογραφιών, στο κέντρο της οποίας βρισκόταν η σημαία του ψευδοκράτους.

Λίγο αργότερα, προφανώς διαπιστώνοντας το λάθος, αντικαταστάθηκε η σημαία με την κυπριακή, η οποία είναι και η μοναδική η οποία αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα. Στο τέλος μάλιστα του άρθρου αναφέρεται η αντικατάσταση της εικόνας.

Η έρευνα έγινε μετά την ανώνυμη διαρροή 3,6 εκατομμυρίων αρχείων προς τη Διεθνή Κοινοπραξία

Ερευνητικών Δημοσιογράφων, τη γερμανική Paper Trail Media που τη μοιράστηκε με τον Guardian και δεκάδες άλλα ΜΜΕ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποτέ διαρροή οικονομικών δεδομένων από την Κύπρο και ρίχνει επίσης φως στο πώς οι αδιαφανείς υπεράκτιες δομές που διαχειρίζονται λογιστές και πάροχοι εταιρικών υπηρεσιών στο κράτος μέλος της ΕΕ μπορεί να έχουν επιτρέψει άγνωστες πληρωμές σε ισχυρό δυτικό δημοσιογράφο και πιθανές παραβιάσεις κανόνων σχετικά με τη χρηματοδότηση ποδοσφαιρικών συλλόγων.

Η κυπριακή κυβέρνηση απάντησε υποσχόμενη μια «προσέγγιση μηδενικής ανοχής» στις παραβιάσεις των κυρώσεων, καθώς αγωνίζεται να διαφυλάξει το καθεστώς της ως χρηματοοικονομικού κέντρου.

Απαντώντας σε λεπτομερείς ερωτήσεις από την κοινοπραξία, ένας εκπρόσωπος είπε ότι η Κύπρος λαμβάνει τεχνική υποστήριξη από τη βρετανική κυβέρνηση για τη δημιουργία μονάδας εφαρμογής κυρώσεων το επόμενο έτος, με σχέδια να υποβληθούν αυτόν τον μήνα μαζί με μια έκθεση για τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της ερευνούν και διώκουν το οικονομικό έγκλημα. Έχει επίσης ενταχθεί σε ένα διασυνοριακό σχέδιο της ΕΕ για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.

Οι ακριβείς κανόνες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και την επιβολή των κυρώσεων κατά του Πούτιν και των αξιωματούχων, πολιτικών και επιχειρηματικών ηγετών κοντά στο καθεστώς του βρίσκονται τώρα υπό έλεγχο, τόσο στην Κύπρο όσο και σε όλη την Ευρώπη.

Ο πρόεδρος, ο γενικός εισαγγελέας, τα βασικά μέλη του υπουργικού συμβουλίου και οι αξιωματούχοι ενημερώθηκαν σε συνάντηση υψηλού επιπέδου την περασμένη εβδομάδα σχετικά με την πρόοδο της χώρας στην εφαρμογή αυστηρότερων ελέγχων. Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε: «Η στρατηγική της κυβέρνησής μας, που ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Μάρτιο του 2023, είναι η μηδενική ανοχή σε θέματα που αφορούν φοροδιαφυγή κυρώσεων και παραβίαση νόμου και κατ’ επέκταση να διαφυλάξει το όνομα της χώρας ως αξιόπιστο χρηματοπιστωτικό κέντρο. Θα ήθελα να τονίσω ότι η κυβέρνησή μας είναι κατηγορηματικά δεσμευμένη στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της παράνομης χρηματοδότησης και λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή των κυρώσεων της ΕΕ».

Η διαρροή αποκαλύπτει την κλίμακα του ρόλου της Κύπρου ως πύλης στην Ευρώπη για την ελίτ που συνδέεται με το Κρεμλίνο. Μεταξύ των 104 Ρώσων δισεκατομμυριούχων του περιοδικού Forbes που εντοπίστηκαν το 2023, τα δύο τρίτα εμφανίζονται μαζί με μέλη της οικογένειας ως πελάτες των επαγγελματικών παρόχων υπηρεσιών του νησιού. Υπάρχουν αρχεία που σχετίζονται με 71 Ρώσους πελάτες που έχουν τεθεί υπό κυρώσεις από τον Φεβρουάριο του 2022. Πολλές από αυτές τις σχέσεις έκτοτε έχουν τερματιστεί, λένε σύμβουλοι.

Τα Κυπριακά Εμπιστευτικά αρχεία αποκαλύπτουν

Η PwC Κύπρου και άλλοι σύμβουλοι βοήθησαν έναν από τους πιο ισχυρούς ολιγάρχες της Ρωσίας, τον Alexei Mordashov, να προσπαθήσει να μεταφέρει 1 δισεκατομμύριο λίρες σε δημόσια εταιρεία την ημέρα που τέθηκε υπό τις κυρώσεις της ΕΕ. Ο Guardian ενημερώθηκε ότι η μεταφορά υπόκειται σε «συνεχιζόμενη» ποινική έρευνα στην Κύπρο.

600.000 ευρώ άγνωστων πληρωμών από εταιρείες που συνδέονται με τον ίδιο ολιγάρχη σε έναν ισχυρό Γερμανό δημοσιογράφο, που θεωρείται κορυφαίος ειδικός στη Ρωσία, για να υποστηρίξει τη δημοσίευση δύο βιβλίων για τον Πούτιν.

Δεκάδες εκατομμύρια σε υπεράκτιες πληρωμές που πραγματοποίησε ο Ρομάν Αμπράμοβιτς κατά τη διάρκεια της ιδιοκτησίας του ποδοσφαιρικού συλλόγου Τσέλσι σε πράκτορες, σκάουτερ και στελέχη συλλόγων που μπορεί να παραβίασαν τους αυστηρούς κανόνες ποδοσφαίρου για τη λογιστική και το οικονομικό δίκαιο παιχνίδι.

Αδιευκρίνιστες συμφωνίες που επέτρεψαν στον Αμπράμοβιτς και τον υπερ-πράκτορα Πίνχας Ζαχάβι να ελέγχουν τις καριέρες 21 νεαρών ποδοσφαιριστών υπό αμφιλεγόμενες συμφωνίες ιδιοκτησίας τρίτων, οι οποίες έχουν συγκριθεί με δεσμευμένη εργασία.

Αφού προσεγγίστηκε για αυτήν την έκθεση, το Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου είπε ότι είχε ξεκινήσει ποινική έρευνα για τη μεταβίβαση του μεριδίου του Μορντάσοφ στον μεγαλύτερο τουριστικό πράκτορα της Ευρώπης, την Tui. Το όνομα του μεγιστάνα εμφανίστηκε στη λίστα κυρώσεων της ΕΕ στις 28 Φεβρουαρίου 2022, με έγγραφα που φαίνεται να δείχνουν ότι οι σύμβουλοί του προσπάθησαν να μεταβιβάσουν το μερίδιο του 1 δισ. λιρών στη Marina Mordashova, η οποία φέρεται να είναι σύντροφος του, την ίδια ημέρα.

Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου είπε: «Γνωρίζουμε τις μεταβιβάσεις μετοχών Tui και διεξάγεται ποινική έρευνα».

Η Tui είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες που είναι εισηγμένες στα χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Ανόβερου και οι λεπτομέρειες της μεταβίβασης, που αντιπροσώπευαν περίπου το ένα τρίτο των μετοχών της εταιρείας, δηλώθηκαν στις καταθέσεις στο χρηματιστήριο που ξεκινούν στις 4 Μαρτίου 2022.

Ένας εκπρόσωπος του Μορντάσοφ είπε ότι ο ίδιος και οι εταιρείες του ενεργούσαν πάντα σύμφωνα με «δίκαιες επιχειρηματικές πρακτικές και αυστηρή συμμόρφωση με τους κανονισμούς». Πρόσθεσαν: «Όλες οι πληροφορίες και οι κανονιστικές ειδοποιήσεις σχετικά με τη μεταβίβαση μετοχών αποκαλύφθηκαν δεόντως στις αρμόδιες αρχές και δημοσιοποιήθηκαν στον βαθμό που απαιτείται από το νόμο λίγο μετά τη μεταβίβαση της μετοχής, γεγονός που δείχνει ξεκάθαρα ότι δεν υπήρχε πρόθεση απόκρυψης ή παράκαμψης οι νόμοι.”

Εκπρόσωπος της PwC δήλωσε: «Οποιοσδήποτε ισχυρισμός για μη συμμόρφωση με τους ισχύοντες νόμους και κανονισμούς λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη, διερευνάται και λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα εάν είναι απαραίτητο».

Ο Μορντάσοφ και η PwC είπαν ότι δεν γνώριζαν την ποινική έρευνα. Ο Guardian δεν έχει δει κανένα στοιχείο για πρόθεση παραβίασης κανόνων.

Η απόφαση της ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στον Μορντάσοφ επιβεβαιώθηκε με απόφαση τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αλλά ο ολιγάρχης μπορεί να ασκήσει εκ νέου έφεση.

Τα έγγραφα που διέρρευσαν, τα οποία χρονολογούνται από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως τον Απρίλιο του 2022, δείχνουν σχεδόν 800 εταιρείες και καταπιστεύματα εγγεγραμμένα σε φορολογικούς παραδείσους και μυστικότητα που ανήκαν ή ελέγχονταν από Ρώσους που έχουν τεθεί υπό κυρώσεις από το 2014, όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία. Αυτές περιλαμβάνουν περισσότερες από 650 κυπριακές εταιρείες και καταπιστεύματα.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, διπλωμάτης καριέρας που εξελέγη πρόεδρος τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, ηγήθηκε των προσπαθειών για την ευθυγράμμιση του τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μετά από δεκαετίες χαλαρών ρυθμίσεων.

Η κυβέρνησή του προχώρησε σε αυστηρότερους ελέγχους στο ρωσικό κεφάλαιο την άνοιξη, όταν οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο επέβαλαν κυρώσεις σε 23 κατόχους κυπριακών διαβατηρίων και περισσότερες από δώδεκα εταιρείες εγγεγραμμένες στην Κύπρο, συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας υπεράκτιων υπηρεσιών MeritServus, η οποία αποκαλύφθηκε από τον Guardian ότι βοήθησε τον Αμπράμοβιτς στη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων του σε μέλη της οικογένειάς του λίγο πριν προστεθεί στον κατάλογο κυρώσεων.