Άφωνοι οι επιστήμονες με αυτό που ανακάλυψαν: Η μεγάλη αλλαγή στον ανθρώπινο εγκέφαλο που ξεκινάει μετά τα 50 έτη

Μια μέχρι σήμερα άγνωστη αλλαγή που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο από τη μέση ηλικία και μετά εντόπισαν επιστήμονες, προσφέροντας ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της γήρανσης και της άνοιας.

Η έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH), δείχνει ότι ο πληθυσμός των ανοσοκυττάρων στον ιππόκαμπο – μια περιοχή του εγκεφάλου καθοριστική για τη μάθηση και τη μνήμη – αρχίζει να μεταβάλλεται έντονα περίπου από την ηλικία των 50 ετών.

Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα μικρογλοιακά κύτταρα, τα βασικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που δημιουργούνται ήδη κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη, ανανεώνονται διαρκώς και παραμένουν στον εγκέφαλο σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Τα νέα ευρήματα, ωστόσο, αμφισβητούν αυτή την εικόνα, αναφέρει το SciTechDaily.

Τα μικρογλοιακά κύτταρα μειώνονται μετά τα 50

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, το Κέντρο Γονιδιώματος της Νέας Υόρκης και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ίρβαϊν, εξέτασαν μεταθανάτιο ιστό από τον ιππόκαμπο 40 ανθρώπων ηλικίας από 20 έως 95 ετών, οι οποίοι δεν παρουσίαζαν νευρολογικές παθήσεις.

Η ανάλυση έδειξε ότι περίπου από τα 50 έως τα 75 χρόνια ο αριθμός των μικρογλοιακών κυττάρων μειώνεται σταδιακά. Τη θέση τους φαίνεται να καταλαμβάνουν κύτταρα με εντονότερα χαρακτηριστικά φλεγμονής, τα οποία μοιάζουν περισσότερο με ανοσοκύτταρα που προέρχονται από το περιφερικό αίμα.

Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν γιατί η ηλικία συνδέεται τόσο στενά με τη χρόνια φλεγμονή στον εγκέφαλο, ένα χαρακτηριστικό που παρατηρείται συχνά σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

«Η γήρανση είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για την άνοια, αλλά εξακολουθούμε να μην κατανοούμε πλήρως με ποιον τρόπο οδηγεί στην ασθένεια», σημείωσε ο Ρίτσαρντ Χόουντς, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου για τη Γήρανση των ΗΠΑ.

Αλλάζουν κι άλλα εγκεφαλικά κύτταρα

Για να εντοπίσουν αυτές τις μεταβολές, οι επιστήμονες δεν εξέτασαν μόνο ποια γονίδια ήταν ενεργά στα κύτταρα, αλλά και τις λεγόμενες επιγενετικές υπογραφές τους – χημικές αλλαγές που μπορούν να αποκαλύψουν την προέλευση και την ιστορία ενός κυττάρου.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι με την ηλικία επιδεινώνεται η κατάσταση των κυττάρων που διατηρούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, το προστατευτικό «τείχος» που ελέγχει ποιες ουσίες μπορούν να περάσουν από το αίμα στον εγκέφαλο. Παράλληλα, οι ερευνητές παρατήρησαν εκτεταμένες μεταβολές στην οργάνωση του γενετικού υλικού σε διαφορετικούς τύπους εγκεφαλικών κυττάρων.

Παραμένει πάντως άγνωστο γιατί εξαφανίζονται σταδιακά τα μικρογλοιακά κύτταρα και αν τα κύτταρα που τα αντικαθιστούν συμβάλλουν άμεσα στην εμφάνιση Αλτσχάιμερ ή άλλων νευρολογικών ασθενειών.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση αυτής της μετάβασης μπορεί στο μέλλον να ανοίξει νέους δρόμους για παρεμβάσεις που θα προστατεύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και θα περιορίζουν την ευπάθειά του στις ασθένειες της γήρανσης.