Αγιά Σοφιά: Αυτός είναι ο «πολιτισμός» των Τούρκων!-Γερανοί και φορτηγά μέσα στο μνημείο λόγω… αναστήλωσης!- Τι απαντά το Τουρκικό υπουργείο πολιτισμού και τουρισμού

Εικόνες που προκαλούν προβληματισμό αλλά και αγανάκτηση είδαν το φως της δημοσιότητας από το εσωτερικό της Αγίας Σοφίας, του εμβληματικού μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και κορυφαίου συμβόλου της Ορθοδοξίας, το οποίο η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει μετατρέψει τα τελευταία χρόνια σε τζαμί.

Αγιά Σοφιά: Αυτός είναι ο «πολιτισμός» των Τούρκων!-Γερανοί και φορτηγά μέσα στο μνημείο λόγω… αναστήλωσης!- Τι απαντά το Τουρκικό υπουργείο πολιτισμού και τουρισμού

Οι επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία διαχειρίζεται το ιστορικό οικοδόμημα έχουν εκφραστεί επανειλημμένα. Ωστόσο, οι πρόσφατες φωτογραφίες με την είσοδο βαριών φορτηγών και γερανών στον κυρίως ναό ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο, εντείνοντας τους φόβους ότι οι εργασίες αποκατάστασης ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο την ευαίσθητη δομή του μνημείου.

Οι εικόνες που κυκλοφόρησαν αποτυπώνουν ένα γερανοφόρο όχημα να κινείται πάνω στο αρχαίο δάπεδο, σταθμευμένο πάνω σε προστατευτικά πάνελ. Παρά την ύπαρξη αυτής της στοιχειώδους προστασίας, γεννήθηκαν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο ένα τόσο εύθραυστο, πολυστρωματικό υπόστρωμα μπορεί να αντέξει τις πιέσεις και τις δονήσεις από τόσο βαριά μηχανήματα.

Στην Ελλάδα αλλά και στην Τουρκία, πλήθος χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξέφρασαν έντονη ανησυχία για το γιατί επετράπη σε τέτοια οχήματα να εισέλθουν σε έναν χώρο με τόσο μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία. Η δημόσια συζήτηση ανάγκασε εντέλει το υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας να τοποθετηθεί.

Η απάντηση του τουρκικού υπουργείου πολιτισμού

Στην επίσημη ανακοίνωσή του, το υπουργείο υποστήριξε ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται υπό την αυστηρή παρακολούθηση του Επιστημονικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Προστασίας. Στόχος, όπως αναφέρθηκε, είναι η ενίσχυση της σεισμικής αντοχής και της στατικής επάρκειας της Αγίας Σοφίας, δίχως να αλλοιωθεί η αυθεντικότητά της.

Αγιά Σοφιά: Αυτός είναι ο «πολιτισμός» των Τούρκων!-Γερανοί και φορτηγά μέσα στο μνημείο λόγω… αναστήλωσης!- Τι απαντά το Τουρκικό υπουργείο πολιτισμού και τουρισμού

Το υπουργείο προσπάθησε επίσης να καθησυχάσει τις ανησυχίες, σημειώνοντας ότι το βαρύτερο όχημα που χρησιμοποιείται δεν υπερβαίνει τους 45 τόνους και ότι, χάρη στα ειδικά προστατευτικά πάνελ, το φορτίο που τελικά μεταφέρεται στο δάπεδο δεν ξεπερνά τους 6 τόνους ανά τετραγωνικό μέτρο — επίπεδο που, σύμφωνα με τις αρχές, βρίσκεται κάτω από το όριο ασφάλειας.

Παρά τις εξηγήσεις αυτές, δεν δόθηκαν αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τη μεθοδολογία και τις προδιαγραφές των εργασιών, αφήνοντας πολλά ερωτήματα ανοιχτά.

Τα προστατευτικά πάνελ και οι ειδικοί που ανησυχούν

Με μια προσεκτική ματιά στις φωτογραφίες, διακρίνονται προσωρινά προστατευτικά φύλλα κάτω από τους τροχούς του γερανού. Πρόκειται για λεπτές πλάκες, πιθανότατα από υψηλής πυκνότητας πολυαιθυλένιο (HDPE) ή μεταλλικές σύνθετες επιφάνειες που χρησιμοποιούνται συχνά σε εργοτάξια για τη διασπορά φορτίων.

Ωστόσο, ειδικοί συντηρητές επισημαίνουν ότι το υλικό και ο τρόπος τοποθέτησης μοιάζουν πρόχειρα. Τα πάνελ δεν δείχνουν ιδιαίτερα παχιά ή αλληλοσυνδεόμενα ώστε να κατανέμουν ομοιόμορφα το βάρος. Σε ορισμένα σημεία το δάπεδο φαίνεται ακόμη και ακάλυπτο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τοπικές πιέσεις.

Ένας ειδικός, μιλώντας στην Türkiye Today υπό καθεστώς ανωνυμίας, εξήγησε ότι το δάπεδο της Αγίας Σοφίας αποτελεί μια πολυστρωματική κατασκευή: κάτω από το ορατό στρώμα υπάρχουν παλαιότερα μωσαϊκά, πέτρινες επιφάνειες και, σε κάποιες περιοχές, ακόμη και κενά που θυμίζουν κρύπτες. Σε μια τόσο περίπλοκη δομή, οι συγκεντρωμένες πιέσεις και οι δονήσεις από βαρέα μηχανήματα μπορεί να προκαλέσουν σταδιακές παραμορφώσεις ή μόνιμες φθορές.