Η ελληνική οικονομία πανηγυρίζει την επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα από τη Moody’s, όμως το κόστος αυτής της «επιτυχίας» βαραίνει τις πλάτες των μικρών επιχειρήσεων. Μέσα σε ένα τοπίο υπερχρέωσης, ψηφιακού χαοτικού μετασχηματισμού και νομοθετικών παγίδων, η αγορά δίνει μάχη επιβίωσης. Ποιος πληρώνει τελικά το τίμημα της δημοσιονομικής πειθαρχίας;
Η αναβάθμιση της Ελλάδας από τον οίκο Moody’s αποτέλεσε έναν ισχυρό συμβολισμό για την κυβέρνηση και τα χρηματοπιστωτικά κέντρα, καθώς σφραγίζει –σε επίπεδο αφηγήματος– το τέλος της πολύχρονης πιστωτικής απαξίωσης της χώρας. Με την απόφαση αυτή κλείνει ένας κύκλος 15 ετών από το 2010, όταν η ίδια η Moody’s είχε καταδικάσει τα ελληνικά ομόλογα στην κατηγορία «junk». Σήμερα, η επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα θεωρείται από κυβερνητικής πλευράς το διαβατήριο για φθηνότερο δανεισμό, σταθερότητα και επενδυτική αξιοπιστία. Όμως, η πραγματικότητα για την αγορά και ειδικά για τις μικρές επιχειρήσεις διαμορφώνεται διαφορετικά.
Πίσω από τα υψηλά τραπεζικά κέρδη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα κρύβεται μια ασφυκτική πίεση: τα μικρομάγαζα, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι λογιστές βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα αχανές δίκτυο φορολογικών πλατφορμών, αυστηρών προστίμων και ρυθμίσεων που αλλάζουν διαρκώς. Το success story της Moody’s φτιάχτηκε πάνω στην πλάτη της μικρής επιχειρηματικότητας, που «ματώνει» για να στηρίξει τις θετικές αξιολογήσεις, δίχως να απολαμβάνει τα υποσχόμενα οφέλη.
Η επιστροφή της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα μέσω της Moody’s χαιρετίστηκε από την κυβέρνηση ως ιστορική εξέλιξη. Η Moody’s ήταν ο τελευταίος μεγάλος οίκος αξιολόγησης που είχε ρίξει την ελληνική οικονομία στα «σκουπίδια» το 2010 και τώρα, σχεδόν 15 χρόνια μετά, ολοκληρώνει τον κύκλο της κρίσης αποκαθιστώντας την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.
Πέρα από τη σημειολογία, η αναβάθμιση έχει και πρακτικές συνέπειες: διευρύνει το κοινό των επενδυτών για τα ελληνικά ομόλογα και, θεωρητικά τουλάχιστον, δημιουργεί συνθήκες για φθηνότερο δανεισμό του κράτους. Όμως, την ίδια ώρα που η Ευρώπη ετοιμάζεται να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες για τις αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ReArm Europe, διαφαίνεται ανοδική πορεία στο κόστος δανεισμού για τις ευρωπαϊκές χώρες – και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, που συνεχίζει να κουβαλά ένα δυσθεώρητο χρέος και ένα διαρκές εμπορικό έλλειμμα.

Moody’s: Γιατί τώρα;
Η Moody’s ήταν ο μόνος από τους τρεις μεγάλους οίκους που δεν έδωσε επενδυτική βαθμίδα το 2024, επικαλούμενη την αδύναμη δομή της ελληνικής οικονομίας. Τι άλλαξε λοιπόν μέσα σε λίγους μήνες; Όπως αναφέρεται στη σχετική έκθεσή της, δύο βασικοί παράγοντες βάρυναν: η σταθεροποίηση των τραπεζών και η αύξηση των εσόδων λόγω της ψηφιακής πάταξης της φοροδιαφυγής.
Ο τραπεζικός παράγοντας
Η Moody’s αναγνώρισε ότι οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν σημαντική κερδοφορία, η οποία ενίσχυσε τα κεφάλαιά τους και επιτάχυνε τη διαδικασία κάλυψης του «αναβαλλόμενου φόρου». Αν και εξακολουθεί να προβληματίζει το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν περάσει στους servicers, ο οίκος θεωρεί ότι οι ζημιές αυτές δεν επηρεάζουν πλέον άμεσα τις τράπεζες, αλλά παραμένουν ένα βάρος για την κοινωνία και την πραγματική οικονομία.
Η ισχυρή επίδοση των τραπεζών το 2024 –με καθαρά κέρδη 3,7 δισ. ευρώ και μερίσματα σχεδόν 2 δισ.– έστειλε μήνυμα οριστικής επανεκκίνησης του τραπεζικού τομέα. Κι όμως, αυτή η «ανάκαμψη» βασίστηκε κατά 83% στα καθαρά έσοδα από τόκους, προϊόν της μεγάλης απόκλισης ανάμεσα στα επιτόκια χορηγήσεων και καταθέσεων. Με επιτόκιο καταθέσεων στο 0,49% και δανείων στο 5,34%, η Ελλάδα καταγράφει την πιο έντονη επιτοκιακή διαφορά στην ευρωζώνη – μια συνθήκη που μπορεί να ευνοεί τις τράπεζες, αλλά πλήττει την πραγματική οικονομία.
Φοροεισπρακτικά επιτεύγματα ή εικονικά νούμερα;
Η Moody’s στάθηκε ιδιαίτερα στην «ψηφιακή πρόοδο» της Ελλάδας στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, επικροτώντας την αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 2 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο. Η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και η διεύρυνση του myData, σύμφωνα με το αφήγημα του υπουργείου Οικονομικών, οδήγησαν σε αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών κατά 10,7%, ήτοι 6,6 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά στα στοιχεία αποκαλύπτει σοβαρές ασυνέπειες: ακόμη κι αν προσθέσει κανείς τον αυξημένο τζίρο στους «ύποπτους» κλάδους (πλυντήρια, παιδικοί σταθμοί, ταξί, γιατροί κ.ά.), το σύνολο δεν ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ – αφήνοντας αναπάντητο το ερώτημα από πού προέρχονται τα υπόλοιπα 5,5 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών κατά 45% και η στασιμότητα του λιανεμπορίου (μόλις +1,8% σε τζίρο για το 2024) υποδεικνύουν μια αγορά σε δυσπραγία, παρά τα «ιστορικά» νούμερα φορολογικής συμμόρφωσης.
Ψηφιακός παραλογισμός και μικρομεσαίος αποκλεισμός
Παρά την κυβερνητική αισιοδοξία, οι μικρές επιχειρήσεις ζουν την άλλη όψη του ψηφιακού μετασχηματισμού. Η ένταση και η ταχύτητα με την οποία εφαρμόζονται νέες υποχρεώσεις, πλατφόρμες και λογιστικά πρότυπα έχουν μετατρέψει το επιχειρείν σε εφιάλτη.
Λογιστές και επιχειρηματίες μιλούν για «ψηφιακό ναρκοπέδιο»: κάθε νέα εφαρμογή συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις, μικρά περιθώρια προσαρμογής και τεχνικές αστοχίες. Ακόμα και οργανωμένες πολυεθνικές, όπως η H&M, βρίσκονται αντιμέτωπες με πρόστιμα εξαιτίας δυσλειτουργιών στη σύνδεση με την ΑΑΔΕ. Πώς, λοιπόν, περιμένει κανείς να τα καταφέρει το συνοικιακό κατάστημα ή ο ελεύθερος επαγγελματίας;
Οργάνωση ή εξόντωση;
Η Ένωση Ελευθέρων Επαγγελματιών Λογιστών εδώ και καιρό καταγγέλλει ότι δεν πρόκειται για αστοχίες, αλλά για μεθοδευμένη πολιτική. Οι συνεχείς προσθήκες εφαρμογών και υποχρεώσεων, οι εξοντωτικές ποινές και οι ασφυκτικές προθεσμίες δημιουργούν ένα τοπίο αποκλεισμού των μικρών και των αυτοαπασχολούμενων – αφήνοντας χώρο στους μεγάλους παίκτες.
Αυτό το μοντέλο, όπως καταγγέλλεται, είναι σε πλήρη εναρμόνιση με τις κατευθύνσεις της έκθεσης Πισσαρίδη: λιγότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες, λιγότερες μικρές επιχειρήσεις, συρρίκνωση της αγοράς. Η ψηφιακή «φορολογική επανάσταση» δεν είναι παρά ένα εργαλείο αναδιάρθρωσης της αγοράς – όχι υπέρ της διαφάνειας, αλλά υπέρ της συγκέντρωσης.

Διπλωματικό θρίλερ για την Ουκρανία: Η Μόσχα αδειάζει τους Αμερικανούς απεσταλμένους και διαψεύδει συμφωνία για συμμετοχή της Ευρώπης στις συνομιλίες – Στον αέρα η συνάντηση του Βερολίνου και νέα εμπόδια στο σχέδιο ειρήνης
Τρόμος στους δρόμους της Θεσσαλονίκης: Μεθυσμένος οδηγός αγνόησε την αστυνομία, πέρασε με κόκκινο, μπήκε ανάποδα σε μονόδρομο και προκάλεσε τροχαίο – «Καμπάνα» 2.425 ευρώ για πέντε παραβάσεις
Πολυτεχνείο 1973: «Έζησα μια ολόκληρη ζωή χωρίς να γνωρίσω τον πατέρα μου» – Η τραγική ιστορία του Νίκου Μαρκούλη που δολοφονήθηκε και το συγκλονιστικό «παρών» που δεν έσβησε ποτέ
Ανατροπή-“βόμβα” στην υπόθεση Έπσταϊν: Νέα ιατροδικαστική έρευνα αμφισβητεί την αυτοκτονία και κάνει λόγο για δολοφονία – Τα ευρήματα που ξαναφουντώνουν το μυστήριο
Σάλος με την Αφροδίτη Λατινοπούλου: «Βαρεμένοι όσοι πηγαίνουν στο Πολυτεχνείο… Να καταργηθεί ο εορτασμός» (βίντεο)
17 Νοεμβρίου – Γιορτή σήμερα: Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίων Γενναδίου και Μαξίμου των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως
Τι συζήτησαν Γεραπετρίτης και Φιντάν στις Βρυξέλλες; – Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος και Κύπρου, το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και τα μεγάλα ερωτήματα πίσω από τα χαμόγελα
Καιρός: Νεφώσεις με τοπικές βροχές, Νοτιάδες και αρκετή ζέστη – Πότε αλλάζει το σκηνικό; – Δείτε την πρόγνωση μέχρι το Σαββατοκύριακο
Παγκόσμιος σοκ: 220 εκατομμύρια Χριστιανοί ζουν υπό τον φόβο του θανάτου – Σφαγές, απαγωγές, βία και καταστροφές εκκλησιών σε Αφρική, Ασία και Μέση Ανατολή
Nations League: Η Ελλάδα νίκησε τη Σερβία με 1-0 στο Πανθεσσαλικό, αλλά έχασε την πρόκριση με τριπλή ισοβαθμία
Πυρηνικός εφιάλτης: Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν τη νέα βόμβα Β94 για να χτυπήσουν υπόγεια οχυρά – 35 χρόνια μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου ανοίγει μια τρομακτική πυρηνική κούρσα
Η Κρήτη “βουλιάζει” από μετανάστες: «Πάρτε τους σπίτια σας…» – Στα όριά τους οι τοπικές Αρχές αδυνατούν πλέον να τους φιλοξενήσουν και εκπέμπουν σήμα κινδύνου – Τι κάνει η Κυβέρνηση;
Ο Ζελένσκι στοιχηματίζει σε μια μεγάλη νίκη κατά της Ρωσίας με τη στήριξη των «προθύμων» – Στο Βερολίνο η κρίσιμη συνάντηση που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα του πολέμου
Απίστευτο απρόοπτο στο Περού για τον Πάπα Λέοντα: Ροζάριο εκσφενδονίστηκε από το πλήθος και τον χτύπησε στο μάτι – Δείτε το βίντεο που κατέγραψε τη στιγμή
Τέλος εποχής για τον «νονό» του Μεξικανικού υποκόσμου: Πέθανε στα 80 του ο περιβόητος Μιγκέλ Ανχελ Φέλιξ Γαγιάρδο, ο άνθρωπος που έστησε την αυτοκρατορία των ναρκωτικών και σφράγισε μια αιματηρή εποχή