Ακίνητα: Έρχονται σημαντικές αλλαγές για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές – Τι θα ισχύει με ΕΝΦΙΑ, Airbnb, ενοίκια και φορολογία;

Σημαντικές αλλαγές για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές φέρνουν οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις που τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή από το φθινόπωρο του 2026 και μέσα στο 2027. Όπως αναφέρει άρθρο της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ», στο επίκεντρο βρίσκονται τα ενοίκια, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι ανακαινίσεις, ο ΕΝΦΙΑ, αλλά και η φορολογία των εισοδημάτων από ακίνητα.

Οι βασικότερες παρεμβάσεις είναι οι εξής:

1. Υποχρεωτικά μέσω τράπεζας τα ενοίκια
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η πληρωμή των ενοικίων θα πρέπει να γίνεται μέσω του τραπεζικού συστήματος. Οι ενοικιαστές που θα συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά θα χάνουν την επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο, αλλά και τυχόν στεγαστικές ενισχύσεις που συνδέονται με τη μίσθωση.

Για τους ιδιοκτήτες, η είσπραξη «στο χέρι» σημαίνει απώλεια της έκπτωσης 5% επί του εισοδήματος από ενοίκια και, κατά συνέπεια, μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση.

2. Παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές
Η αναστολή του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών αναμένεται να παραταθεί για ακόμη έναν χρόνο. Το μέτρο θεωρείται σημαντικό για τη συγκράτηση του κόστους των νέων κατοικιών και τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας.

3. Στο «πάγο» ο φόρος υπεραξίας
Παράταση εξετάζεται και για την αναστολή του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Ο φόρος έχει θεσπιστεί αλλά δεν έχει εφαρμοστεί στην πράξη, ενώ εξετάζεται ακόμη και η οριστική κατάργησή του.

4. Νέοι περιορισμοί για τα Airbnb
Η αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής στις περιοχές όπου ήδη ισχύουν περιορισμοί αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027. Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση του μέτρου και σε άλλες περιοχές όπου οι βραχυχρόνιες μισθώσεις περιορίζουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών και πιέζουν προς τα πάνω τα ενοίκια.

5. Τριετής φοροαπαλλαγή για κλειστά ακίνητα
Εξετάζεται η επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για ιδιοκτήτες που βγάζουν στην αγορά κλειστές κατοικίες ή μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.

Το μέτρο αφορά κατοικίες που παρέμεναν κλειστές για τουλάχιστον τρία χρόνια, καθώς και ακίνητα που διατίθεντο σε βραχυχρόνια μίσθωση, με επιφάνεια έως 120 τ.μ. Για οικογένειες με περισσότερα από δύο παιδιά, το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε επιπλέον τέκνο.

Η σημερινή προθεσμία για την ένταξη στο μέτρο λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η ΠΟΜΙΔΑ ζητά διεύρυνση των προϋποθέσεων.

6. Κίνητρα για να επιστρέψουν τα κλειστά σπίτια στην αγορά

Η αξιοποίηση των κενών κατοικιών αποτελεί βασικό ζητούμενο και της ειδικής μελέτης του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή για το στεγαστικό.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και ανακαινίσεις, στοχευμένοι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, εάν οι κενές κατοικίες επιστρέψουν σταδιακά στην αγορά μέσα σε έξι χρόνια, οι πραγματικές τιμές των ακινήτων θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 15,5% έως 24,6%.

7. Φορομπόνους έως 16.000 ευρώ για ανακαινίσεις
Στο τραπέζι βρίσκεται η παράταση του φορολογικού κινήτρου για ανακαινίσεις ακινήτων. Προβλέπεται έκπτωση φόρου έως 16.000 ευρώ σε βάθος πενταετίας, με το μέτρο να λήγει κανονικά στο τέλος του 2026.

Η έκπτωση αφορά δαπάνες για ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων.

8. Μικρότερος φόρος για εισοδήματα από ενοίκια
Από τις φορολογικές δηλώσεις του 2027 εφαρμόζεται η νέα φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ακίνητα.

Το όφελος αφορά όσους δηλώνουν εισοδήματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ συνολικά περισσότεροι από 160.000 φορολογούμενοι αναμένεται να δουν μειωμένη φορολογική επιβάρυνση.

9. Νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 έρχεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), το οποίο αντικαθιστά το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ).

Το τέλος θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος και ο συντελεστής θα καθορίζεται από κάθε δήμο, σε ποσοστό από 0,3‰ έως 0,7‰.

Οι επιβαρύνσεις αναμένεται να είναι μεγαλύτερες για νεόδμητα ακίνητα μεγάλης επιφάνειας σε περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες, ενώ παλαιότερα ακίνητα σε περιοχές χαμηλών ή μεσαίων αξιών αναμένεται να έχουν ελαφρύνσεις.

10. Αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ και νέο Μητρώο Ακινήτων
Από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ καταργείται πλήρως για κύριες κατοικίες σε περίπου 12.700 μικρούς οικισμούς, εφόσον η αξία τους δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.

Παράλληλα, στον υπολογισμό του φόρου θα λαμβάνεται υπόψη και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ώστε να αποτυπώνεται η πραγματική επιφάνεια και χρήση των ακινήτων.

Σημαντική αλλαγή φέρνει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν και να διορθώσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους και να δηλώσουν την πραγματική χρήση τους, επιλέγοντας ανάμεσα σε περισσότερες από 60 κατηγορίες.

Στο νέο Μητρώο θα δηλώνονται, μεταξύ άλλων, η ιδιοκατοίκηση, η μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση, η δωρεάν παραχώρηση και η επαγγελματική χρήση. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες εκμισθωμένων ακινήτων θα δηλώνουν τον IBAN στον οποίο καταβάλλεται το ενοίκιο.

Η νέα φορολογική κλίμακα

Με τη νέα κλίμακα που εφαρμόζεται από το 2027, η μείωση του φόρου αυξάνεται όσο μεγαλώνει το εισόδημα από ενοίκια. Ενδεικτικά, για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται από 4.600 ευρώ σε 3.800 ευρώ, δηλαδή κατά 800 ευρώ, ενώ για εισόδημα 50.000 ευρώ η μείωση φτάνει τα 1.300 ευρώ.

Με πληροφορίες από την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ»