Ακόμη ένα «ναυάγιο» στις Βρυξέλλες: Ηγεσίες κατώτερες των περιστάσεων, προϋπολογισμός, περικοπές και κόστος ενέργειας τίναξαν τη Σύνοδο Κορυφής στον αέρα – Το… «τελεσίγραφο» του Μακρόν, τα… «πυρά» της Μέτσολα και η στάση του Μητσοτάκη

Ένα σκληρό πολιτικό παζάρι βρίσκεται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες, με τους 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δυσκολεύονται να βρουν κοινό βηματισμό για δύο κρίσιμα ζητήματα: τον πολυετή προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 και την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας.

Οι διαφωνίες δεν περιορίζονται σε αριθμούς και λογιστικές ισορροπίες. Αφορούν τις προτεραιότητες της Ευρώπης, το ύψος των κοινών δαπανών και το ποιος θα επωμιστεί το κόστος για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, την αγροτική πολιτική και τη στήριξη των πιο αδύναμων περιοχών.

Στο παρασκήνιο, ο Εμανουέλ Μακρόν πιέζει για συμφωνία πριν κλείσει το 2026, προειδοποιώντας ότι η προεκλογική περίοδος στη Γαλλία θα περιορίσει δραστικά τα περιθώρια διαπραγμάτευσης. Την ίδια ώρα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, στέλνει αυστηρό μήνυμα προς τις κυβερνήσεις, υπογραμμίζοντας ότι δεν γίνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλαμβάνει ολοένα περισσότερες υποχρεώσεις και στη συνέχεια να περικόπτει τα χρήματα που απαιτούνται για την υλοποίησή τους.

ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΚΡΟΝ ΚΑΙ Η ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Ο Γάλλος πρόεδρος φέρεται να ξεκαθάρισε σε κλειστή συνεδρίαση των Ευρωπαίων ηγετών ότι η συμφωνία για τον νέο προϋπολογισμό θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Το επιχείρημά του συνδέεται με τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, που είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο του 2027.

Όπως μεταφέρουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες που επικαλείται το Politico, ο Μακρόν προειδοποίησε ότι από τον Ιανουάριο και μετά το πολιτικό περιθώριο για έναν τέτοιο συμβιβασμό θα είναι εξαιρετικά περιορισμένο.

Η παρέμβαση αυτή ανεβάζει την πίεση προς τις υπόλοιπες κυβερνήσεις, καθώς ο χρόνος για την επίτευξη συμφωνίας στενεύει. Ωστόσο, οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα κράτη-μέλη δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για γρήγορη λύση.

ΜΕΤΣΟΛΑ: «ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΜΦΩΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΝΑ ΠΕΡΙΚΟΠΤΟΥΜΕ»

Σαφές μήνυμα προς τους ηγέτες της ΕΕ έστειλε η Ρομπέρτα Μέτσολα, θέτοντας στο επίκεντρο την αναντιστοιχία ανάμεσα στους στόχους που θέτει η Ευρώπη και στους διαθέσιμους πόρους.

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προειδοποίησε ότι η Ένωση δεν μπορεί να δεσμεύεται για φιλόδοξες πολιτικές στην άμυνα, στην οικονομία και στην ενεργειακή ασφάλεια, την ώρα που περιορίζει τη χρηματοδότηση που θα τις στηρίξει.

Η τοποθέτησή της αναδεικνύει και μια θεσμική διάσταση της σύγκρουσης: ο νέος προϋπολογισμός δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις διαπραγματεύσεις των κυβερνήσεων, αλλά θα χρειαστεί και την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το μήνυμα είναι σαφές: οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες δεν μπορούν να αποσυνδέονται από το πραγματικό κόστος τους.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΧΩΡΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΥΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ

Στο ένα στρατόπεδο βρίσκονται οι χώρες που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των ευρωπαϊκών δαπανών και μεγαλύτερες περικοπές. Σε αυτή την ομάδα συγκαταλέγονται η Γερμανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Δανία, η Αυστρία και η Φινλανδία.

Οι κυβερνήσεις αυτές υποστηρίζουν ότι οι εθνικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται ήδη υπό πίεση και ότι δεν μπορούν να αναλάβουν απεριόριστες πρόσθετες υποχρεώσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην απέναντι πλευρά βρίσκονται οι λεγόμενοι «Φίλοι της Συνοχής», στους οποίους συμμετέχει και η Ελλάδα. Οι χώρες αυτές αντιδρούν σε μεγάλες περικοπές που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη χρηματοδότηση για αγροτικές περιοχές, περιφερειακή ανάπτυξη και οικονομίες που εξακολουθούν να χρειάζονται ευρωπαϊκή στήριξη.

Η σύγκρουση αποτυπώνει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέλλον της ΕΕ: από τη μία, τον περιορισμό των κοινών δαπανών και, από την άλλη, τη διατήρηση επαρκών πόρων για τις παραδοσιακές πολιτικές συνοχής και ανάπτυξης.

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 1,622 ΤΡΙΣ. ΕΥΡΩ – ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Η συμβιβαστική πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει προϋπολογισμό περίπου 1,622 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034. Το ποσό είναι μειωμένο κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Παρά τη μείωση, η πρόταση δεν έχει καταφέρει να ικανοποιήσει καμία από τις δύο πλευρές. Οι χώρες που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών θεωρούν ότι το συνολικό ποσό παραμένει υψηλό, ενώ τα κράτη που δίνουν έμφαση στη συνοχή και στην ανάπτυξη ανησυχούν για τις συνέπειες των περικοπών.

Ο νέος προϋπολογισμός θα καθορίσει τη χρηματοδότηση κρίσιμων τομέων, από τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη έως την άμυνα, την έρευνα, την ανταγωνιστικότητα και τη στήριξη προς την Ουκρανία.

Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα επηρεάσουν άμεσα τις δυνατότητες της Ευρώπης να αντιμετωπίσει τις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις των επόμενων ετών.

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΑΝΟΙΓΕΙ ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ

Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες καλούνται να βρουν κοινή απάντηση στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και δημιουργεί νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Η ελληνική πλευρά ζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και πρόσθετα μέτρα στήριξης, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή ακρίβεια δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με εθνικές παρεμβάσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υπογραμμίσει την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης, καθώς οι αυξημένες τιμές ενέργειας απειλούν να επιβαρύνουν περαιτέρω το κόστος ζωής και τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για την ενεργειακή ασφάλεια, μεταξύ των οποίων και η εξέταση στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις διαφωνούν για το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι παρεμβάσεις και ποια περιθώρια θα έχουν τα κράτη για να στηρίξουν τους πολίτες τους.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ

Η σύνοδος στις Βρυξέλλες αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να χρηματοδοτήσει περισσότερες ανάγκες, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές κυβερνήσεις δεν θέλουν να αυξήσουν τις συνεισφορές τους.

Η άμυνα, η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα, η γεωργία και η συνοχή διεκδικούν μερίδιο από έναν προϋπολογισμό που έχει ήδη γίνει αντικείμενο σκληρής διαπραγμάτευσης.

Το τελεσίγραφο που αποδίδεται στον Μακρόν αυξάνει την πίεση, ενώ η παρέμβαση της Μέτσολα υπενθυμίζει ότι η τελική συμφωνία δεν μπορεί να αγνοήσει τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Προς το παρόν, δεν διαφαίνεται εύκολη διέξοδος. Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν, με το κρίσιμο ερώτημα να παραμένει: θα καταφέρουν οι 27 να βρουν συμβιβασμό ή η μάχη για τα χρήματα θα μεταφερθεί βαθύτερα στο 2027;