Ακρίβεια χωρίς φρένο κάτω από τη σκιά του πολέμου: Από τις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις στα ράφια των ελληνικών σούπερ μάρκετ – Τα «χλιαρά» μέτρα της κυβέρνησης και η αγωνία των νοικοκυριών μπροστά σε νέο τσουνάμι ανατιμήσεων

Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να πυροδοτεί ένα ακόμη κύμα ακρίβειας που απειλεί να επιβαρύνει σημαντικά το κόστος ζωής. Οι διεθνείς αγορές ενέργειας έχουν ήδη επηρεαστεί από τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ οι συνέπειες αρχίζουν να γίνονται αισθητές και στην Ελλάδα.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας επιβάλλοντας προσωρινό πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και προϊόντα σούπερ μάρκετ για διάστημα τριών μηνών. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το μέτρο αυτό μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο ακραία φαινόμενα κερδοσκοπίας και όχι τις πραγματικές αιτίες των αυξήσεων.

---

Νέο κύμα ανατιμήσεων στον ορίζοντα

Η κλιμάκωση της διεθνούς έντασης έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση των τιμών ενέργειας, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα καύσιμα, τρόφιμα και βασικά αγαθά.

Ειδικοί προειδοποιούν ότι η τελική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες:

• τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή

• την ταχύτητα με την οποία θα αποκατασταθούν οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ενός νέου πληθωριστικού κύματος.

---

Η πίεση στην ελληνική οικονομία

Τα ελληνικά νοικοκυριά βρίσκονται ήδη αντιμέτωπα με συνεχή αύξηση του κόστους ζωής τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή, ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο του 2026 διαμορφώθηκε στο 2,7%, από 2,5% τον Ιανουάριο.

Παράλληλα, καταγράφηκαν σημαντικές αυξήσεις σε βασικά είδη διατροφής:

• αρνί και κατσίκι: +12,1%

• φρούτα: +13,5%

• σοκολάτα: +16,7%

• καφές: +15%

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η πίεση στις τιμές είχε ήδη ξεκινήσει πριν από την τελευταία γεωπολιτική κρίση.

---

Οι επιπτώσεις στο κόστος τροφίμων

Σύμφωνα με αναλύσεις του United Nations Conference on Trade and Development, η αύξηση των τιμών της ενέργειας, των λιπασμάτων και των μεταφορών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του κόστους τροφίμων διεθνώς.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιβαρύνει ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε βασικά αγαθά.

---

Τα μέτρα της κυβέρνησης και οι αντιδράσεις

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και προϊόντα σούπερ μάρκετ, ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και την περίοδο της πανδημίας.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από επιχειρηματικούς φορείς.

Η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας άφησε αιχμές για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, ενώ η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων υποστήριξε ότι πιο αποτελεσματική λύση θα ήταν η μείωση των φόρων στα καύσιμα.

---

Αυξήσεις στην αγορά τροφίμων

Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, οι τιμές σε αρκετά προϊόντα έχουν ήδη αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες.

Ενδεικτικά:

• Τα εγχώρια αρνιά από 5,50–10 ευρώ έφτασαν τα 6,50–11 ευρώ το κιλό.

• Τα γιδοπρόβατα από 3,50–6,80 ευρώ ανέβηκαν στα 4–7 ευρώ.

Παράλληλα, σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν και σε λαχανικά:

• αγγουράκια: από 1,30–1,70 ευρώ σε 1,60–2,20 ευρώ

• κολοκύθια: από 1–1,80 ευρώ σε 1,50–2,50 ευρώ

• μπρόκολα: από 1–1,80 ευρώ σε 1,60–2,40 ευρώ

• ντομάτες: από 1–1,50 ευρώ σε 1,70–2,10 ευρώ.

Στα φρούτα οι αυξήσεις είναι μικρότερες, κυρίως στα εισαγόμενα προϊόντα.

---

Η άνοδος στα καύσιμα

Σημαντική αύξηση παρατηρείται και στα καύσιμα.

Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει αυξηθεί κατά περίπου 0,10 ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έχει ανατιμηθεί κατά περίπου 0,26 ευρώ.

Η μέση τιμή πανελλαδικά διαμορφώνεται περίπου:

• αμόλυβδη βενζίνη: 1,852 ευρώ/λίτρο

• ντίζελ κίνησης: 1,814 ευρώ/λίτρο.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όσο συνεχίζεται η ένταση στη Μέση Ανατολή, η αστάθεια στις διεθνείς τιμές πετρελαίου θα παραμένει υψηλή.

---

Καταγγελίες για πρόωρες ανατιμήσεις

Ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών, Αποστόλης Ραυτόπουλος, υποστήριξε ότι αυξήσεις εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως μετά τις πρώτες πολεμικές εξελίξεις.

Όπως ανέφερε, καταγράφηκαν ανατιμήσεις ακόμη και σε προϊόντα όπως κατεψυγμένα τρόφιμα και κονσέρβες, τις οποίες χαρακτήρισε αδικαιολόγητες.

---

Πολιτική αντιπαράθεση

Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης και οι υπουργοί Τάκης Θεοδωρικάκος και Σταύρος Παπασταύρου υποστηρίζουν ότι η πολιτεία προσπαθεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση με υπευθυνότητα και ταχύτητα.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ωστόσο, αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η εξέλιξη της διεθνούς κρίσης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πόσο βαθιά θα επηρεαστεί τελικά το πορτοφόλι των καταναλωτών τους επόμενους μήνες.