Aκρίβεια: «Μην περιμένετε θεαματικές πτώσεις»-Πότε θα μειωθεί η τιμή σε βενζίνη και πετρέλαιο στην Ελλάδα

Οι καταναλωτές στην Ελλάδα συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με το υψηλό κόστος των καυσίμων, με τις προσδοκίες για μια άμεση και αισθητή αποκλιμάκωση στις αντλίες να διαψεύδονται από τα δεδομένα της διεθνούς και εγχώριας αγοράς. Παρά τις κατά καιρούς διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου, οι αναλυτές συστήνουν συγκράτηση, ξεκαθαρίζοντας ότι οι όποιες μειώσεις καταγραφούν στο προσεχές διάστημα θα είναι περιορισμένες και δεν θα αλλάξουν ριζικά το τοπίο της ακρίβειας.

Οι βασικοί παράγοντες που κρατούν «ψηλά» τα καύσιμα στην Ελλάδα

Η διαμόρφωση της τελικής τιμής της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης στην ελληνική αγορά επηρεάζεται από έναν συνδυασμό δομικών παραγόντων που εμποδίζουν τη γενναία πτώση των τιμών:

• Η υψηλή φορολογία (ΕΦΚ και ΦΠΑ): Το μεγαλύτερο ποσοστό της τιμής που πληρώνει ο οδηγός στο πρατήριο δεν αφορά το ίδιο το προϊόν, αλλά τους σταθερούς φόρους. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ 24% δημιουργούν ένα «πάτωμα» κάτω από το οποίο η τιμή είναι αδύνατον να πέσει, ακόμη κι αν η διεθνής τιμή του πετρελαίου εκμηδενιζόταν.

• Οι διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες: Οι συνεχιζόμενες αναταραχές σε κρίσιμες ενεργειακές ζώνες και οι αποφάσεις του ΟΠΕΚ+ για τη συγκράτηση της παραγωγής συντηρούν τις διεθνείς τιμές του Brent σε επίπεδα που δεν επιτρέπουν φθηνά καύσιμα.

• Το κόστος διύλισης και το ισχυρό δολάριο: Οι τιμές των διυλιστηρίων της Μεσογείου (Platts), με βάση τις οποίες τιμολογούνται τα ελληνικά διυλιστήρια, παραμένουν ενισχυμένες, ενώ η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου επηρεάζει άμεσα το κόστος εισαγωγής, καθώς το πετρέλαιο διαπραγματεύεται αποκλειστικά σε αμερικανικό νόμισμα.

Πώς μετακυλίεται η τιμή από το βαρέλι στην αντλία

Η διαδρομή που ακολουθεί το πετρέλαιο μέχρι να φτάσει στον καταναλωτή εξηγεί τη χρονική υστέρηση που παρατηρείται συχνά στις μειώσεις:

Τι να περιμένουν οι καταναλωτές

Οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι μια μικρή υποχώρηση των τιμών είναι πιθανή εάν σταθεροποιηθούν οι διεθνείς αγορές, όμως αυτή θα γίνει αισθητή με τη μορφή λίγων λεπτών του ευρώ ανά λίτρο και όχι με θεαματικές πτώσεις που θα επανέφεραν τις τιμές στα προ κρίσης επίπεδα. Η ελληνική αγορά καυσίμων παρουσιάζει διαχρονικά το φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού» (rocket and feather effect), όπου οι αυξήσεις των διεθνών τιμών μετακυλίονται αστραπιαία στην αντλία, ενώ οι μειώσεις ενσωματώνονται με πολύ αργούς ρυθμούς.