Ακτίνα αισιοδοξίας μέσα στο χάος: Κρίσιμες συνομιλίες Λιβάνου-Ισραήλ στη Ρώμη για την εκεχειρία

Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Λίβανος και το Ισραήλ ξεκίνησαν εκ νέου τις διαπραγματεύσεις στην ιταλική πρωτεύουσα με χαμηλές προσδοκίες αλλά και την ελπίδα μιας σταδιακής απεμπλοκής.

Οι κρίσιμες συνομιλίες Λιβάνου-Ισραήλ διεξάγονται υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών στην αμερικανική πρεσβεία στη Ρώμη, με τη Βηρυτό να επιδιώκει να εξασφαλίσει την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από το νότιο τμήμα της χώρας. Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε σε σύντομη δήλωσή του ότι οι επαφές της Τρίτης, 14 Ιουλίου 2026, ήταν θετικές και θα συνεχιστούν και την Τετάρτη. Πρόσθεσε μάλιστα ότι και οι δύο πλευρές δείχνουν έντονη διάθεση να προχωρήσουν. Κι όμως, το κλίμα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστο.

Το μέτωπο του Κόλπου και η ζώνη ασφαλείας των 10 χιλιομέτρων

Η αμερικανική διπλωματία ενεργοποιήθηκε αμέσως μετά την έκρηξη του πολέμου μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, προχωρώντας παρά τις σφοδρές αντιρρήσεις της φιλοϊρανικής οργάνωσης. Η Χεζμπολάχ θεωρεί ότι μόνο η πίεση της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον μπορεί να φέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα και να τερματίσει τις εχθροπραξίες.

Το Ιράν είχε θέσει ως όρο τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την ενδιάμεση συμφωνία του με την Ουάσιγκτον, η οποία υπογράφηκε τον περασμένο μήνα. Αυτή η συμφωνία, ωστόσο, δέχεται ισχυρές πιέσεις τις τελευταίες ημέρες, εξαιτίας των νέων αμερικανοϊρανικών συγκρούσεων που ξέσπασαν στον Περσικό Κόλπο. Στο έδαφος, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να κατέχει μια ζώνη ασφαλείας βάθους περίπου 10 χιλιομέτρων (6 μιλίων) κατά μήκος των συνόρων, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία αυτή είναι απαραίτητη για την προστασία των κοινοτήτων του βόρειου Ισραήλ από τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ.

Στις 26 Ιουνίου, στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον, υιοθετήθηκε ένα πλαίσιο που προβλέπει τον τερματισμό της σύγκρουσης, τον αφοπλισμό των ένοπλων οργανώσεων και την ανάπτυξη του λιβανέζικου στρατού στον νότο, μαζί με τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, γεγονός που επισφραγίστηκε και με μνημείο στα σύνορα κοντά στη Μετούλα στις 27 Ιουνίου 2026. Η Χεζμπολάχ απορρίπτει κατηγορηματικά το σχέδιο αυτό και αρνείται να παραδώσει τα όπλα της. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ ξεκαθαρίζει ότι τα στρατεύματά του δεν πρόκειται να αποχωρήσουν όσο η οργάνωση διατηρεί τον οπλισμό της, ενώ οι φονικοί βομβαρδισμοί συνεχίζονται αδιάκοπα.

Οι πιλοτικές ζώνες και το σχέδιο της αποχώρησης

Οι διήμερες συνομιλίες Λιβάνου-Ισραήλ στη Ρώμη επικεντρώνονται στον ακριβή τρόπο εφαρμογής αυτού του σχεδίου. Λιβανέζοι αξιωματούχοι εξήγησαν στο Reuters ότι η επιλογή της Ιταλίας διευκολύνει τις αντιπροσωπείες να βρίσκονται σε άμεση επικοινωνία με τις κυβερνήσεις τους για οδηγίες κατά τη διάρκεια των συζητήσεων. Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, δήλωσε από το Τελ Αβίβ ότι η εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου είναι ο μοναδικός δρόμος προς τα εμπρός και υποσχέθηκε ότι η χώρα του θα επιδείξει καλή θέληση στη Ρώμη.

Όπως ανακοινώθηκε, το Ισραήλ είναι έτοιμο να προχωρήσει στην εφαρμογή δύο πιλοτικών ζωνών στον νότιο Λίβανο. Στις περιοχές αυτές προβλέπεται ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ, η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και η ταυτόχρονη ανάπτυξη του λιβανέζικου στρατού. Από την πλευρά του, ο Λιβανέζος πρόεδρος Τζόζεφ Αούν ξεκαθάρισε ότι έδωσε εντολή στην αντιπροσωπείη του να απαιτήσει την άμεση έναρξη της ισραηλινής αποχώρησης από αυτές τις δύο ζώνες πριν από οποιαδήποτε άλλη συζήτηση.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η πρώτη πιλοτική ζώνη θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί μέσα σε λίγες ημέρες, με την Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού (CENTCOM) να συντονίζει τις κινήσεις με τις δύο πλευρές. Μάλιστα, μια αμερικανική στρατιωτική αντιπροσωπεία βρέθηκε στον Λίβανο το περασμένο Σαββατοκύριακο για να συζητήσει το σχέδιο λεπτομερώς με τον λιβανέζικο στρατό.

Το βαρύ τίμημα του πολέμου στο Νότιο Λίβανο

Η κατάσταση στο πεδίο παραμένει δραματική. Η ζώνη που ελέγχεται από τις ισραηλινές δυνάμεις είναι πλήρως αποκλεισμένη για τους πολίτες και τον λιβανέζικο στρατό. Ο στρατός του Ισραήλ έχει απομακρύνει τους κατοίκους από τις εστίες τους και προχωρά σε ελεγχόμενες εκρήξεις ολόκληρων χωριών, με στόχο την καταστροφή των υποδομών και των υπόγειων σηράγγων της Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και πάνω από ένα εκατομμύριο έχουν εκτοπιστεί από την έναρξη της ισραηλινής εκστρατείας τον περασμένο Μάρτιο. Στα στοιχεία αυτά δεν διευκρινίζεται ο αριθμός των μαχητών, ενώ η Χεζμπολάχ αποφεύγει να δημοσιοποιήσει τις δικές της απώλειες. Πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters στις 3 Μαΐου έκαναν λόγο για αρκετές χιλιάδες νεκρούς μαχητές της οργάνωσης.

Στην αντίπερα όχθη, τουλάχιστον 32 Ισραηλινοί στρατιώτες και τέσσερις πολίτες έχουν σκοτωθεί από τα πυρά της Χεζμπολάχ, με τις περισσότερες απώλειες να καταγράφονται στο έδαφος του νότου. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν πόσο δύσκολο είναι το πεδίο πάνω στο οποίο διεξάγονται οι συνομιλίες Λιβάνου-Ισραήλ.