Αλκοόλ και ανήλικοι: Στοιχεία σοκ για τους εφήβους, με την Κρήτη στην κορυφή

Η κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους στη χώρα μας τείνει να παγιωθεί ως μια ανησυχητική συνήθεια, με τα πιο πρόσφατα στοιχεία να προκαλούν σοβαρό προβληματισμό. Ένας μεγάλος αριθμός εφήβων φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται το πραγματικό μέγεθος των κινδύνων, ενώ η υπερβολική χρήση παραμένει συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα σε ορισμένες περιοχές.

Στην Κρήτη η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική. Πολλά παιδιά έρχονται σε επαφή με το αλκοόλ από μικρότερη ηλικία απ’ ό,τι στο παρελθόν, ενώ στους εφήβους 14 έως 17 ετών καταγράφεται συχνή υπερκατανάλωση, με την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ποτού να θεωρείται, για αρκετούς, κάτι «φυσιολογικό».

Ο ψυχίατρος του Αλκοολογικού Ιατρείου, Βαγγέλης Γρινάκης, υπογράμμισε μιλώντας στην ΚΡΗΤΗ TV ότι το αλκοόλ είναι άρρηκτα δεμένο με την κοινωνική ζωή, όχι μόνο στην Κρήτη αλλά και αλλού. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνει, ξεκινά όταν αυτή η «κουλτούρα» οδηγεί σε επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως το να πίνει κάποιος και να οδηγεί. Το αλκοόλ, τόνισε, θολώνει την κρίση, μειώνει τα αντανακλαστικά και την αίσθηση κινδύνου — ακόμη και μικρές ποσότητες μπορεί να αποβούν μοιραίες, ειδικά σε δρόμους υψηλής επικινδυνότητας όπως ο ΒΟΑΚ.

Τα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας ESPAD 2024 αποκαλύπτουν μια περίπλοκη πραγματικότητα. Αν και η συνολική κατανάλωση στους 16χρονους φαίνεται μειωμένη σε σχέση με παλαιότερες χρονιές, οι πρακτικές υπερβολικής χρήσης δεν υποχωρούν και σε ορισμένες περιπτώσεις αυξάνονται. Η πρόσβαση στο αλκοόλ παραμένει εξαιρετικά εύκολη και η κοινωνική ανοχή έντονη.

Στην Κρήτη, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο οξύ. Το 94% των 16χρονων δηλώνει ότι μπορεί να προμηθευτεί αλκοόλ χωρίς ιδιαίτερο κόπο, ποσοστό αυξημένο σε σύγκριση με το 2019. Αυτό δείχνει αδυναμία ελέγχου στην πώληση αλλά και μια σιωπηρή αποδοχή της κατάστασης, καθώς πολλοί ανήλικοι διασκεδάζουν κανονικά σε χώρους όπου δεν θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση.

Παράλληλα, οι οικογενειακές και κοινωνικές συνήθειες ενισχύουν αυτή τη νοοτροπία, καθώς το ποτό συχνά αντιμετωπίζεται ως στοιχείο κοινωνικής ωρίμανσης ή δύναμης, ιδιαίτερα σε περιοχές της ενδοχώρας.

Ένα από τα πιο αντιφατικά σημεία της έρευνας είναι ότι, ενώ η πλειονότητα των εφήβων αναγνωρίζει τους σοβαρούς κινδύνους της υπερβολικής κατανάλωσης, η συμπεριφορά τους δεν αλλάζει. Την ίδια στιγμή, αρκετοί θεωρούν «ακίνδυνη» τη συχνή κατανάλωση μικρότερων ποσοτήτων, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο μονοπάτι εξοικείωσης με το αλκοόλ από πολύ νεαρή ηλικία.

Σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα παρουσιάζει μια αντιφατική εικόνα: οι έφηβοι γνωρίζουν τους κινδύνους, αλλά η κοινωνική στάση και οι πρακτικές που επικρατούν συνεχίζουν να τροφοδοτούν το φαινόμενο της κατανάλωσης αλκοόλ από ανηλίκους.