Αλβανία: «Η χώρα δεν πωλείται!»-Συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στα Τίρανα με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση Ράμα «εδώ και τώρα!»-Συγκρούσεις με την αστυνομία και δεκάδες συλλήψεις

«Η Αλβανία δεν πωλείται» ήταν το σύνθημα που αντήχησε ξανά και ξανά στους δρόμους των Τιράνων, καθώς δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν την πρωτεύουσα της Τίρανα, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση ενός κινήματος που έχει αποκτήσει όλο και πιο έντονο πολιτικό και κοινωνικό βάρος.

Αλβανία: «Η χώρα δεν πωλείται!»-Συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στα Τίρανα με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση Ράμα «εδώ και τώρα!»-Συγκρούσεις με την αστυνομία και δεκάδες συλλήψεις

Η διαδήλωση, η 35η κατά σειρά από τα τέλη Μαΐου, σημαδεύτηκε από εντάσεις, συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις και συλλήψεις, σε ένα σκηνικό που αποτυπώνει τη βαθιά πόλωση γύρω από το αμφιλεγόμενο σχέδιο ανάπτυξης τουριστικών υποδομών στη νοτιοδυτική Αλβανία.

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η πρόθεση ανέγερσης ενός πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος σε προστατευόμενη περιοχή του Ζβέρνετς, ένα σχέδιο που συνδέεται με την οικογένεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και συγκεκριμένα με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ. Το έργο, που εκτιμάται ότι αγγίζει τα 4,6 δισ. δολάρια, έχει μετατραπεί σε σύμβολο αντιπαράθεσης για το μέλλον των φυσικών πόρων και της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας.

Από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκε το σχέδιο το 2024, προκάλεσε αντιδράσεις. Ωστόσο, το πιο πρόσφατο κύμα οργής ξέσπασε όταν, στα τέλη Μαΐου, εμφανίστηκαν περίφραξη με συρματόπλεγμα και εκσκαφείς στις παραλίες της περιοχής, γεγονός που θεωρήθηκε από τους κατοίκους ως προαναγγελία άμεσης έναρξης των εργασιών.

Οι διαδηλωτές, πολλοί από τους οποίους συμμετέχουν σε καθημερινές κινητοποιήσεις, βλέπουν στο έργο όχι μόνο μια περιβαλλοντική απειλή αλλά και ένα σύμπτωμα βαθύτερων παθογενειών: διαφθορά, έλλειψη διαφάνειας και πολιτικές αποφάσεις που —όπως υποστηρίζουν— αγνοούν το δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα, ζητούν ανοιχτά την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Όπως δήλωσε η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι στο πρακτορείο AFP: «Αυτό που ξεκίνησε ως η ‘Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο’ έχει μετατραπεί σε ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια», σχολίασε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι. «Η απουσία διαφάνειας, η αλαζονεία – αρκετά! Ο πρωθυπουργός πρέπει να φύγει», πρόσθεσε.

Η λεγόμενη «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο» πήρε το όνομά της από τα χαρακτηριστικά πουλιά που ζουν στην προστατευόμενη περιοχή του Ζβέρνετς, μια εικόνα που οι διαδηλωτές χρησιμοποιούν ως σύμβολο της απειλούμενης οικολογικής ισορροπίας. Τα ροζ φλαμίνγκο, εύθραυστα και εντυπωσιακά, έχουν γίνει πλέον εμβληματικό μοτίβο στις πορείες, όπως και τα πανό που καταγγέλλουν την «εκποίηση της γης».

Αντίστοιχα, το σχέδιο περιλαμβάνει και την αξιοποίηση του ακατοίκητου νησιού Σαζάν, μιας πρώην μυστικής κομμουνιστικής στρατιωτικής βάσης, που οι επενδυτές οραματίζονται να μετατραπεί σε πολυτελή τουριστικό προορισμό. Για τους διαδηλωτές, όμως, τέτοιες παρεμβάσεις συνιστούν αλλοίωση ενός μοναδικού φυσικού και ιστορικού τοπίου.

Στο πεδίο των συγκρούσεων, η κατάσταση κλιμακώθηκε ιδιαίτερα έξω από το κοινοβούλιο στα Τίρανα, όπου μεγάλες ομάδες διαδηλωτών επιχείρησαν να πλησιάσουν το κτίριο και να εμποδίσουν την είσοδο βουλευτών. Την Πέμπτη, εκατοντάδες διαδηλωτές έσπασαν τον αστυνομικό κλοιό, προκαλώντας έντονη αντίδραση των δυνάμεων ασφαλείας.

Αλβανία: «Η χώρα δεν πωλείται!»-Συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στα Τίρανα με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση Ράμα «εδώ και τώρα!»-Συγκρούσεις με την αστυνομία και δεκάδες συλλήψεις

Η αστυνομία απάντησε με χρήση δακρυγόνων και νερού υπό πίεση, ενώ σημειώθηκαν πετροπόλεμος, ρίψεις αντικειμένων και εκτεταμένα επεισόδια. Σύμφωνα με τις αρχές, 15 αστυνομικοί τραυματίστηκαν και 25 διαδηλωτές συνελήφθησαν, ενώ η ένταση συνεχίστηκε και τις επόμενες ημέρες.

Το Albanian Helsinki Committee εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση, επισημαίνοντας ότι η κρατική αντίδραση ξεπέρασε τα όρια της αναλογικότητας. Όπως τόνισε, η χρήση δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση και οι επιθέσεις με γκλομπ απαιτούν άμεση και ανεξάρτητη διερεύνηση.

Παρά τα επεισόδια, οι περισσότερες συγκεντρώσεις από την έναρξη του κινήματος χαρακτηρίζονταν από ειρηνική διάθεση και μαζική συμμετοχή, γεγονός που καθιστά την πρόσφατη ένταση ακόμη πιο αιχμηρή ως προς την εικόνα της κοινωνικής ρήξης.

Το βράδυ της διαδήλωσης, ακούστηκαν φωνές όπως «Απελευθερώστε τα παιδιά», αναφερόμενες στους 19 συλληφθέντες που παραμένουν υπό κράτηση στα Τίρανα. Ταυτόχρονα, πανό με τα συνθήματα «Η Αλβανία δεν πωλείται» και «Καταργείστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές» υψώνονταν πάνω από το πλήθος, συμπυκνώνοντας την πολιτική απαίτηση του κινήματος.

Διαδηλωτές κρατούσαν τεράστια ροζ φλαμίνγκο καθώς κατευθύνονταν προς την έδρα της κυβέρνησης, ενώ άλλοι μετέφεραν μια μεγάλη τσιμεντένια τούρτα, αναφορά στα 62α γενέθλια του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, τα οποία συνέπεσαν χρονικά με τις διαδηλώσεις.

Μεταξύ των συμμετεχόντων βρίσκονται και Αλβανοί της διασποράς. Η Τζέκου Σένα, που επέστρεψε από τον Καναδά, δήλωσε στο AFP: «Δεν είμαστε κατά των ξένων επενδύσεων, είμαστε υπέρ της αξιοπρέπειας, του σεβασμού και της διαφάνειας, και κατά του ισχύοντος μοντέλου που βλάπτει το δημόσιο συμφέρον».

Το κίνημα, που ξεκίνησε ως περιβαλλοντική αντίδραση, έχει πλέον μετατραπεί σε ευρύτερη κοινωνικοπολιτική αμφισβήτηση, με επίκεντρο όχι μόνο ένα τουριστικό έργο, αλλά και το ίδιο το μοντέλο διακυβέρνησης και ανάπτυξης της χώρας.