Αλβανία: «Η χώρα μας δεν είναι για πούλημα!»- «Βράζουν» οι Αλβανοί με τον Ράμα και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ- Χιλιάδες πολίτες στους δρόμους των Τιράνων διαδηλώνουν για 4η συνεχόμενη ημέρα

Με το σύνθημα «η Αλβανία δεν είναι για πούλημα!», τα Τίρανα έχουν μετατραπεί τις τελευταίες ημέρες σε επίκεντρο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αναταραχής, καθώς χιλιάδες πολίτες κατεβαίνουν στους δρόμους για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα, με τις κινητοποιήσεις να φουντώνουν.

Αλβανία: «Η χώρα μας δεν είναι για πούλημα!»- «Βράζουν» οι Αλβανοί με τον Ράμα και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ- Χιλιάδες πολίτες στους δρόμους των Τιράνων διαδηλώνουν για 4η συνεχόμενη ημέρα

Η ατμόσφαιρα στην πόλη είναι ηλεκτρισμένη, με τις συγκεντρώσεις να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη μαζικότητα και ένταση, ενώ στο στόχαστρο βρίσκεται το φιλόδοξο τουριστικό σχέδιο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.

Νέοι, οικογένειες και περιβαλλοντικές οργανώσεις δίνουν κοινό παρόν στις διαδηλώσεις, με βασικό αίτημα την άμεση αναστολή του σχεδίου ανάπτυξης πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στην προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα, ένα οικοσύστημα ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας στο δέλτα του ποταμού Βιόσα.

Η περιοχή θεωρείται καταφύγιο σπάνιας άγριας ζωής, με χαρακτηριστικότερο σύμβολο τον μεγάλο πληθυσμό ροζ φλαμίνγκο που φωλιάζει εκεί, γεγονός που έχει μετατρέψει το περιβαλλοντικό διακύβευμα σε κεντρικό σημείο της κοινωνικής αντίδρασης.

Οι διαδηλωτές, πολλοί ντυμένοι με κόκκινα μπλουζάκια εμπνευσμένα από τη σημαία της Αλβανίας ή κρατώντας ροζ φλαμίνγκο ως συμβολική αναφορά στην απειλούμενη βιοποικιλότητα, καταγγέλλουν την προοπτική ανέγερσης ενός δικτύου πολυτελών ξενοδοχείων και βιλών.

Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνει και η σχεδιαζόμενη τουριστική αξιοποίηση του ακατοίκητου νησιού Σαζάν, που άλλοτε λειτουργούσε ως στρατιωτική εγκατάσταση και σήμερα προορίζεται για high-end τουριστική ανάπτυξη.

Στα πανό των συγκεντρώσεων δεσπόζουν συνθήματα όπως «Έντι Ράμα παραιτήσου!», ενώ δεν λείπουν και πιο αιχμηρές οπτικές απεικονίσεις, με σκίτσα που παρουσιάζουν τον Αλβανό πρωθυπουργό να παραδίδει συμβολικά τα κλειδιά στην Ιβάνκα Τραμπ, σύζυγο του Τζάρεντ Κούσνερ  και κόρη του Ντόναλντ Τραμπ, προσδίδοντας στις κινητοποιήσεις έντονο πολιτικό και συμβολικό φορτίο.

Το σχέδιο ανάπτυξης, που αποκαλύφθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια, εξακολουθεί να περιβάλλεται από θολά σημεία και ερωτήματα ως προς τη διαφάνεια και τη διαδικασία υλοποίησής του. Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες και αναφορές σε δημόσιες πλατφόρμες, προβλέπει τη δημιουργία πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στις ακτές της Βιόσα–Νάρτα, περίπου 150 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τιράνων, καθώς και ενός ακόμη μεγάλου θερέτρου στο Σαζάν.

Στο τέλος του 2024, η αλβανική κυβέρνηση προχώρησε στην αναγνώριση της Atlantic Incubation Partners LLC ως «στρατηγικού επενδυτή», μια κίνηση που συνδέεται με την ταχύτερη προώθηση μεγάλων επενδυτικών έργων. Η εταιρεία φέρεται να συνδέεται με το επενδυτικό ταμείο Affinity Partners, γεγονός που έχει ενισχύσει περαιτέρω τη δημόσια συζήτηση γύρω από την πολιτική και οικονομική διάσταση του έργου.

Το καθεστώς του στρατηγικού επενδυτή επιτρέπει την επιτάχυνση διοικητικών διαδικασιών και τη συνεργασία πολλών υπουργείων για την υλοποίηση μεγάλων έργων, κάτι που οι επικριτές θεωρούν ότι περιορίζει τη διαφάνεια και τον έλεγχο. Η επένδυση στο Σαζάν εκτιμάται στο 1,4 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα έχει κάνει λόγο συνολικά για σχέδιο ύψους έως και 4 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ιδιαίτερη αίσθηση έχει προκαλέσει και η πρόσφατη δημόσια αντιπαράθεση του Έντι Ράμα με δημοσιογράφο του CNN, όταν το ζήτημα του τουριστικού project τέθηκε σε συνέντευξη.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός αμφισβήτησε ευθέως τις πληροφορίες που κυκλοφορούν, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο τελικό σχέδιο και ότι πολλά από τα σενάρια που διακινούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν παραπληροφόρηση.

Αλβανία: «Η χώρα μας δεν είναι για πούλημα!»- «Βράζουν» οι Αλβανοί με τον Ράμα και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ- Χιλιάδες πολίτες στους δρόμους των Τιράνων διαδηλώνουν για 4η συνεχόμενη ημέρα

Η συζήτηση, ωστόσο, πήρε έντονη τροπή όταν η δημοσιογράφος επιχείρησε να τον διακόψει. «Άσε με να τελειώσω, Άσε με να τελειώσω, τι σου συμβαίνει», φέρεται να είπε ο Ράμα σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο, με τη δημοσιογράφο να απαντά «Σας είπα συνεχίστε» και τον ίδιο να επιμένει: «Άσε με να τελειώσω». Η ανταλλαγή κορυφώθηκε με την παρατήρηση της δημοσιογράφου: «Δεν χρειάζεστε να είστε αγενής, ολοκληρώστε τη σκέψη σας, παρακαλώ».

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της χώρας εντείνονται οι ανησυχίες για πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλλά και για ζητήματα ιδιοκτησίας γης. Περιβαλλοντικές οργανώσεις κάνουν λόγο για σοβαρούς κινδύνους οικολογικής υποβάθμισης, επισημαίνοντας ότι η περιοχή Βιόσα–Νάρτα αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα της Αλβανίας. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για την προέλευση των κεφαλαίων, τη νομιμότητα των διαδικασιών και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων.

Το ζήτημα των τίτλων γης παραμένει εξαιρετικά σύνθετο στην Αλβανία, καθώς οι ιστορικές ανακατατάξεις του 20ού αιώνα έχουν αφήσει πίσω τους ένα θολό νομικό τοπίο. Μετά την κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας το 1945 και την επαναφορά της μετά τη δεκαετία του 1990, πολλές περιοχές εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαφωνιών και αντικρουόμενων διεκδικήσεων. Δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι μέρος των εκτάσεων που έχουν ενταχθεί στο επενδυτικό σχέδιο συνδέεται με αμφισβητούμενους ή ελλιπείς τίτλους.

«Το θέμα είναι να προστατέψουμε την Αλβανία για τα παιδιά μας»

Όπως τονίζουν οι διαδηλωτές, οι κινητοποιήσεις δεν στρέφονται συνολικά κατά της ανάπτυξης, αλλά κατά του τρόπου και των όρων με τους οποίους αυτή προωθείται. Η Λουτσιάνα Κοκάι, υπερασπίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπογράμμισε ότι η ίδια αντιμετωπίζει αντίστοιχα ζητήματα ιδιοκτησίας, όμως το διακύβευμα είναι ευρύτερο.

«Αλλά αυτό ξεπερνά το δικό μου συμφέρον: το θέμα είναι να προστατέψουμε την Αλβανία για τα παιδιά μας».

«Δεν είμαστε αντίθετοι με την ανάπτυξη της Αλβανίας», δήλωσε άλλη διαδηλώτρια, η Ετλέβα Μέρκο, απαντώντας στις αιχμές της κυβέρνησης. «Είμαστε υπέρ της ανάπτυξης, είμαστε υπέρ της διαφάνειας, είμαστε κατά της οικοδόμησης στις προστατευμένες περιοχές».

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς SPAK ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για τις αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και για τις νομοθετικές τροποποιήσεις που επέτρεψαν συμβάσεις χωρίς δημόσιο διαγωνισμό, καθώς και για την προέλευση των χρηματοδοτήσεων που σχετίζονται με την απόκτηση γης.  Παρότι επιβεβαιώνεται η διερεύνηση της υπόθεσης, οι αρχές δεν προχωρούν σε περαιτέρω λεπτομέρειες, κρατώντας το περιεχόμενο της έρευνας υπό καθεστώς μυστικότητας.