Αλβανία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «τραβάει το αυτί» του Έντι Ράμα και τον απειλεί με κυρώσεις για το τουριστικό μεγαθήριο του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ

Η Αλβανία βυθίζεται σε μια ολοένα και εντονότερη πολιτική και περιβαλλοντική αντιπαράθεση, με την  Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση προς τα Τίρανα, καλώντας την κυβέρνηση να αποφύγει πρωτοβουλίες που θα θέσουν σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Αλβανία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «τραβάει το αυτί» του Έντι Ράμα και τον απειλεί με κυρώσεις για το τουριστικό μεγαθήριο του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ

Η παρέμβαση των Βρυξελλών έρχεται ενώ για έβδομη διαδοχική ημέρα συνεχίζονται οι μαζικές κινητοποιήσεις κατά ενός φιλόδοξου πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στα νότια παράλια της Αλβανίας, το οποίο φέρεται να συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Οι διαμαρτυρόμενοι καταγγέλλουν ότι η επένδυση απειλεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο οικοσύστημα, το οποίο φιλοξενεί σημαντικούς πληθυσμούς άγριας ζωής. Στην προστατευόμενη περιοχή καταγράφεται η παρουσία φλαμίνγκο και φώκιας, ενώ αποτελεί και τόπο αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών, γεγονός που έχει εντείνει τις ανησυχίες περιβαλλοντικών οργανώσεων και τοπικών κοινωνιών.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το επίμαχο project ενδέχεται να φέρει την Αλβανία σε ευθεία αντιπαράθεση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο, δημιουργώντας σοβαρά εμπόδια στην ολοκλήρωση του Κεφαλαίου 27, που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

«Η Αλβανία θα πρέπει να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση των τελικών κριτηρίων και [εμείς] αναμένουμε από τις αλβανικές Αρχές να δράσουν χωρίς καθυστέρηση», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Politico, απαντώντας σε ερώτηση για το επίμαχο σχέδιο.

Οι απαιτήσεις των Βρυξελλών για το περιβάλλον

Η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι η πλήρης εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό δίκαιο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας.

«Στη διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε., ως μέρος των τελικών κριτηρίων για τη διαπραγμάτευση του Κεφαλαίου 27 για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, η Αλβανία αναμένεται να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη νομοθεσία της Ε.Ε. σε αυτόν τον τομέα, συμπεριλαμβανομένων των Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους», ανέφερε ο εκπρόσωπος, καλώντας την Αλβανία να καταργήσει τις αλλαγές στον Νόμο για τις Προστατευόμενες Περιοχές και να «τερματίσει» τον νόμο για τις στρατηγικές επενδύσεις.

Παράλληλα, σύμφωνα με όσα μετέφερε ο ίδιος εκπρόσωπος στο Politico, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Σοφιάν Γιαουπάι, ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι οι εργασίες για την υλοποίηση του έργου έχουν προσωρινά παγώσει, ενώ αναμένεται να εκπονηθεί μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων με τη συμμετοχή φορέων της κοινωνίας των πολιτών.

«Έχουμε ήδη εκφράσει τις ανησυχίες μας στον υπουργό Περιβάλλοντος για τις πιθανές ελλείψεις αυτού του project», δήλωσε ο εκπρόσωπος.

Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, ο Σοφιάν Γιαουπάι δεν είχε ανταποκριθεί σε αίτημα για επίσημο σχόλιο.

Αλβανία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση «τραβάει το αυτί» του Έντι Ράμα και τον απειλεί με κυρώσεις για το τουριστικό μεγαθήριο του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ

Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» γιγαντώνεται

Οι κινητοποιήσεις έχουν λάβει την ονομασία «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», εμπνευσμένη από τα χαρακτηριστικά ροζ πτηνά που ζουν στην προστατευόμενη περιοχή και έχουν μετατραπεί σε σύμβολο του αγώνα των διαδηλωτών. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου (6-7 Ιουνίου), οι διαμαρτυρίες κλιμακώθηκαν αισθητά, με ολοένα και περισσότερους πολίτες να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Την ίδια ώρα, η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας (SPAK) έχει ξεκινήσει έρευνα για τις τροποποιήσεις που έγιναν το 2024 στο καθεστώς προστασίας της περιοχής, καθώς και για ζητήματα που αφορούν την ιδιοκτησία γης.

«Σημειώνουμε ότι το project υπόκειται επίσης σε εν εξελίξει έρευνες της SPAK, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, εκτείνονται πέραν των περιβαλλοντικών ζητημάτων», δήλωσε ο εκπρόσωπος.

Από την πλευρά του, ο Έντι Ράμα υποστήριξε πρόσφατα ότι η πολιτική ένταση που επικρατεί στη χώρα δεν απασχολεί ιδιαίτερα τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Σε δηλώσεις του στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων, την Παρασκευή (5/6), ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε επίσης ότι «αν δεν ήταν ο Τζάρεντ [σ.σ. Κούσνερ], δεν θα τους ένοιαζε καθόλου το σχέδιο».

Το κύμα αντιδράσεων, ωστόσο, έχει ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας. Αλβανικές κοινότητες σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού, όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, οι Βρυξέλλες, το Μιλάνο και το Βερολίνο, έχουν εκφράσει δημόσια τη στήριξή τους στις κινητοποιήσεις, ζητώντας την ακύρωση του έργου και την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας από τις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης.

Προειδοποιήσεις για εκτροχιασμό της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας

Η Αλβανία συγκαταλέγεται, μαζί με το Μαυροβούνιο, στις χώρες που θεωρούνται πιο προχωρημένες στην ενταξιακή διαδικασία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Έντι Ράμα έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την πλήρη ένταξη της χώρας έως το 2030, ενώ επιδιώκει την ολοκλήρωση των τεχνικών διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του 2027.

Ωστόσο, η πίεση από τις Βρυξέλλες αυξάνεται εξαιτίας των αλλαγών που υιοθετήθηκαν το 2024 στον νόμο για τις Προστατευόμενες Περιοχές. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι τροποποιήσεις αυτές άνοιξαν τον δρόμο για εκτεταμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας, μειώνοντας ουσιαστικά τα επίπεδα προστασίας τους.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η περιοχή Βιόσα–Νάρτα, όπου σχεδιάζεται η επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ και η οποία, σύμφωνα με τους επικριτές της, προχωρά χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Παράλληλα, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να ασκούν πιέσεις για την κατάργηση του νόμου περί Στρατηγικών Επενδύσεων του 2015. Κατά την ευρωπαϊκή πλευρά, το συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο προσφέρει προνομιακές διαδικασίες αδειοδότησης σε μεγάλες επενδύσεις, δημιουργώντας τον κίνδυνο παράκαμψης βασικών περιβαλλοντικών εγγυήσεων και ελέγχων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία